پرش به محتوا

خیمه شب بازی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''خيمه شب‌بازي،''' نمايشي عروسكي از مجموعه نمايش‌هاي سنتي در هنر عامة ايران كه در آن عروسك‌ها يا صورت‌هايي از انسان و حيوان را به حركت و گفتگو در مي‌آورند. خيمه شب‌بازي، آن‌چنان كه از نامش پيداست، ظاهراً نمايشي بوده كه در شب و درون خيمه يا پ...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''خيمه شب‌بازي،''' نمايشي عروسكي از مجموعه نمايش‌هاي سنتي در هنر عامة ايران كه در آن عروسك‌ها يا صورت‌هايي از انسان و حيوان را به حركت و گفتگو در مي‌آورند.
[[پرونده:156548172.jpg|بندانگشتی|خیمه شب بازی، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83436365/%D8%AE%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1]]
'''خیمه شب‌بازی،''' نمایشی عروسکی از مجموعه نمایش‌های سنتی در هنر [[فرهنگ عامه|عامه ایران]] که در آن عروسک‌ها یا صورت‌هایی از انسان و حیوان را به حرکت و گفتگو در می‌آورند.


خيمه شب‌بازي، آن‌چنان كه از نامش پيداست، ظاهراً نمايشي بوده كه در شب و درون خيمه يا پرده برگزار مي‌شده، از اين رو در فرهنگ و ادب فارسي به «شب‌بازي» و كسي كه از پس پرده صورت‌ها يا عروسك‌ها را به بازي مي‌گرفته به «شب‌باز» معروف بوده است.<sup>1</sup> هنوز هم در برخي جاها، از جمله بيرجند، براي بازي‌هاي نمايشي شبانه اصطلاح «شوبازي» Show bāzi  را به كار مي‌برند.<sup>2</sup>
خیمه شب‌بازی، آن‌چنان که از نامش پیداست، ظاهراً نمایشی بوده که در شب و درون خیمه یا پرده برگزار می‌شده، از این رو در فرهنگ و ادب فارسی به «شب‌بازی» و کسی که از پس پرده صورت‌ها یا عروسک‌ها را به بازی می‌گرفته به «شب‌باز» معروف بوده است<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین'''''. برهان قاطع'''''. به کوشش محمد معین، تهران: ابن‌سینا، 1376،  جلد 3، ص. 1241. </ref>. هنوز هم در برخی جاها، از جمله بیرجند، برای بازی‌های نمایشی شبانه اصطلاح «شوبازی» Show bāzi  را به کار می‌برند<ref>رضایی، جمال. '''''بیرجند نامه'''''. به کوشش محمود رفیعی، تهران: هیرمند، 1381، ص.599.</ref>.


خاستگاه خيمه شب‌بازي نامعلوم است. برخي سرزمين‌هاي شرقي، به ويژه هند، چين وجاوه، و احتمالاً ايران. را به سبب پيشينة دراز اين نمايش در آن‌ها خاستگاه خيمة شب‌بازي دانسته‌اند.<sup>3</sup> پيشينة آن در ايران به پيش از دورة اسلامي و احتمالاً به دورة ساساني مي‌رسد. بنابر نظر برخي از پژوهشگران، گروه بزرگ «گوسان» (خنياگر و نوازنده) ها را، كه به روايات تاريخي،<sup>4</sup> نخ‌هاي متصل به سرودست‌ها و پاها و كمر عروسك‌ها را از بالا مي‌جنباند. روش ديگر، استاد در پس پرده مي‌نشست و انگشتان دست را در سرو دست‌هاي پيراهن عروسك كه مانند كيسه بود، مي‌كرد و آن را مي‌جنباند.
خاستگاه خیمه شب‌بازی نامعلوم است. برخی سرزمین‌های شرقی، به ویژه هند، چین وجاوه، و احتمالاً ایران. را به سبب پیشینه دراز این نمایش در آن‌ها خاستگاه خیمه شب‌بازی دانسته‌اند<ref>شیوا لینگاپا، ساویتری. '''''عروسک‌های خیمه شب‌بازی'''''. ترجمه علی آقابخشی، تهران: مرکز اسناد فرهنگی آسیا، 1357، ص9-12.</ref><ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص83- 84.</ref><ref>قزانلر، امین. «خیمه شب‌بازی در آسیا»، '''''نمایش'''''. ش4 (اسفند 1335)، تهران: انتشارات هنرهای زیبای کشور، ص12.</ref>. پیشینه آن در [[کشور ایران|ایران]] به پیش از دوره اسلامی و احتمالاً به [[ساسانیان|دوره ساسانی]] می‌رسد. بنابر نظر برخی از پژوهشگران، گروه بزرگ «گوسان» (خنیاگر و نوازنده) ها را، که به روایات تاریخی<ref>'''''مجمل‌التواریخ و القصص'''''. به کوشش محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا)، تهران: کلاله خاور، بی‌تا. چاپ دوم، ص69.</ref>، نخ‌های متصل به سرودست‌ها و پاها و کمر عروسک‌ها را از بالا می‌جنباند. روش دیگر، استاد در پس پرده می‌نشست و انگشتان دست را در سرو دست‌های پیراهن عروسک که مانند کیسه بود، می‌کرد و آن را می‌جنباند.


در خيمه شب‌بازي، عروسك‌گردان با دميدن به سوتكي به جاي عروسك‌ها صحبت مي‌كند. مرشد تنبك‌نواز در جلوي پرده بر تنبك مي‌نوازد و حرف‌هاي عروسك‌ها را كه مفهوم نيستند، بازگو مي‌كند.<sup>8</sup>
در خیمه شب‌بازی، عروسک‌گردان با دمیدن به سوتکی به جای عروسک‌ها صحبت می‌کند. مرشد تنبک‌نواز در جلوی پرده بر تنبک می‌نوازد و حرف‌های عروسک‌ها را که مفهوم نیستند، بازگو می‌کند[1]<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص104- 105، 109-110.</ref><ref>شهریاری، خسرو. '''''کتاب نمایش'''''. تهران: امیرکبیر، 1365، ص109.</ref><ref>هدایت، صادق. '''''فرهنگ عامیانه مردم ایران'''''. به کوشش جهانگیر هدایت، تهران: نشر چشمه، 1381، ص419.</ref>.


داستان‌هاي خيمه‌ شب‌بازي برگرفته از داستان‌هاي عامه و روايات شفاهي مردم و واقعه‌ها و رويدادهاي درون جامعه بود. پهلوان كچل، شاه سلطان سليم، چهار درويش، عروسي پسر سليم‌خان، حاجي و شكي، بيژن و منيژه، پهلوان پنبه نمونه‌هايي از اين داستان‌ها بودند. در اين داستان‌ها نماينده‌اي از هر گروه و صنف اجتماعي حضور داشت كه ويژگي‌هاي رفتار و اخلاق مردم آن گروه يا صنف را با زبان طنز و گزنده بيان مي‌كرد. پهلوان كچل، ياقوت و مبارك (نوكرسياه) برجسته‌ترين قهرمانان داستان‌ها به دستور بهرام‌گور (د 438م) از هند به ايران آوردند، افرادي خيمه شب‌باز نيز همراهي مي‌كردند. برخي در تداول اين هنر نمايشي در ايران قديم به اشعار شاعراني چند از سده‌هاي 5 و 7ق/ 11 و 13م )، مانند خيام، نظامي، عطار و خاقاني، كه از اين نمايش با نام «لعبت‌بازي» و «بازي‌شب» ياد كرده‌اند، استناد مي‌كنند.<sup>5</sup>
داستان‌های خیمه‌ شب‌بازی برگرفته از داستان‌های عامه و روایات شفاهی مردم و واقعه‌ها و رویدادهای درون جامعه بود. پهلوان کچل، شاه سلطان سلیم، چهار درویش، عروسی پسر سلیم‌خان، حاجی و شکی، بیژن و منیژه، [[پهلوان]] پنبه نمونه‌هایی از این داستان‌ها بودند. در این داستان‌ها نماینده‌ای از هر گروه و صنف اجتماعی حضور داشت که ویژگی‌های رفتار و اخلاق مردم آن گروه یا صنف را با زبان طنز و گزنده بیان می‌کرد. پهلوان کچل، یاقوت و مبارک (نوکرسیاه) برجسته‌ترین قهرمانان داستان‌ها به دستور بهرام‌گور (د 438م) از هند به ایران آوردند، افرادی خیمه شب‌باز نیز همراهی می‌کردند. برخی در تداول این [[نمایش در ایران|هنر نمایشی در ایران]] قدیم به اشعار شاعرانی چند از سده‌های 5 و 7ق/ 11 و 13م )، مانند [[خیام]]، نظامی، عطار و خاقانی، که از این نمایش با نام «لعبت‌بازی» و «بازی‌شب» یاد کرده‌اند، استناد می‌کنند<ref>ببیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص40، 84-91.</ref>.


ملاحسين واعظ كاشفي (د. ميان 906- 910ق/ 1500- 1504م) در '''فتوت‌نامة سلطاني''' «در شرح حال ارباب معركه و...) در فصل «لعبت‌بازان» نخستين بار به وضوح دو گونه لعبت‌بازي، يكي «بازي‌خيمه» و ديگري «بازي پيش‌بند» را شرح مي‌دهد. او «بازي‌خيمه» را نمايش مخصوص روز، و بازي پيش‌بند را نمايش مخصوص شب معرفي مي‌كند و مي‌نويسد در بازي خيمه‌دست‌ها و در بازي پيش‌بند رشته‌اي چند حركت كنند. «پيش‌بند» را صندوقي وصف مي‌كند كه در پيش آن «خيال‌بازي» كنند.<sup>6</sup> همو از يك لعبت باز سخن مي‌گويد كه در زير چادري دو صورت مي‌جنباند و پرسش و پاسخي از زبان هر يك با آواز بيان مي‌داشت.<sup>7</sup>
ملاحسین واعظ کاشفی (د. میان 906- 910ق/ 1500- 1504م) در '''فتوت‌نامه سلطانی''' «در شرح حال ارباب معرکه و...) در فصل «لعبت‌بازان» نخستین بار به وضوح دو گونه لعبت‌بازی، یکی «بازی‌خیمه» و دیگری «بازی پیش‌بند» را شرح می‌دهد. او «بازی‌خیمه» را نمایش مخصوص روز، و بازی پیش‌بند را نمایش مخصوص شب معرفی می‌کند و می‌نویسد در بازی خیمه‌دست‌ها و در بازی پیش‌بند رشته‌ای چند حرکت کنند. «پیش‌بند» را صندوقی وصف می‌کند که در پیش آن «خیال‌بازی» کنند<ref>واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوت‌نامه سلطانی'''''. به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، ص342.</ref>. همو از یک لعبت باز سخن می‌گوید که در زیر [[چادر]]<nowiki/>ی دو صورت می‌جنباند و پرسش و پاسخی از زبان هر یک با آواز بیان می‌داشت<ref>واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوت‌نامه سلطانی'''''. به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، ص340.</ref>.


خيمه شب‌بازي به دو روش در ايران متداول بوده است. نخست به اين روش كه استاد خيمه شب‌باز پشت صندوقي درون پرده يا خيمه مي‌نشست و به طور پنهاني بودند.<sup>9</sup>  
خیمه شب‌بازی به دو روش در [[کشور ایران|ایران]] متداول بوده است. نخست به این روش که استاد خیمه شب‌باز پشت صندوقی درون پرده یا خیمه می‌نشست و به طور پنهانی بودند<ref>بلوکباشی، علی. '''''«بازدارنده‌های تحول و رشد و پیشرفت هنر مردمی در هنرگرایی خیمه‌ شب‌بازی».''''' سخنرانی به مناسبت بزرگداشت میراث فرهنگی و روز جهانی موزه، اردیبهشت 1382.</ref>.


خيمه شب‌بازان چند گروه بودند. گروهي با دسته‌هاي مطرب‌رو حوضي همراهي مي‌كردند و در جشن‌هاي عروسي و ختنه‌سوران نمايش مي‌دادند. گروهي در قهوه‌خانه‌ها بساط پهن مي‌كردند و گروهي هم دوره‌گرد بودند و در ميدان به نمايش مي‌پرداختند.<sup>10</sup>
خیمه شب‌بازان چند گروه بودند. گروهی با دسته‌های مطرب‌رو حوضی همراهی می‌کردند و در جشن‌های عروسی و ختنه‌سوران نمایش می‌دادند. گروهی در [[قهوه خانه|قهوه‌خانه‌ها]] بساط پهن می‌کردند و گروهی هم دوره‌گرد بودند و در میدان به نمایش می‌پرداختند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص110-111.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[نمایش در ایران]]
* [[فرهنگ عامه]]
* [[قهوه خانه]]


1. خلف‌تبريزي، محمدحسين'''''. برهان قاطع'''''. به كوشش محمد معين، تهران: ابن‌سينا، 1376، 3/1241.
== پاورقی ==
[1]. چگونگی ساختمان خیمه و ساخت صورت‌های عروسک را<ref>هدایت، صادق. '''''فرهنگ عامیانه مردم ایران'''''. به کوشش جهانگیر هدایت، تهران: نشر چشمه، 1381، ص.421.</ref>.


2. رضايي، جمال. '''''بيرجند نامه'''''. به كوشش محمود رفيعي، تهران: هيرمند، 1381، 599.
== مآخذ ==
<references />


3. شيوا لينگاپا، ساويتري. '''''عروسك‌هاي خيمه شب‌بازي'''''. ترجمة علي آقابخشي، تهران: مركز اسناد فرهنگي آسيا، 1357، ص9-12؛ بيضايي، بهرام. '''''نمايش در ايران'''''. تهران: بي‌نام ناشر، 1344، ص83- 84؛ نيزنك: قزانلر، امين. «خيمه شب‌بازي در آسيا»، '''''نمايش'''''. ش4 (اسفند 1335)، تهران: انتشارات هنرهاي زيباي كشور، ص12.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4. '''''مجمل‌التواريخ و القصص'''''. به كوشش محمدتقي بهار (ملك‌الشعرا)، تهران: كلالة خاور، بي‌تا. چاپ دوم، ص69.
 
5. بيضايي. '''''همان'''''. ص40، 84-91.
 
6. واعظ كاشفي سبزواري، ملاحسين. '''''فتوت‌نامة سلطاني'''''. به كوشش محمدجعفر محجوب، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1350، ص342.
 
7. '''''همان'''''، ص340.
 
8. بيضايي، '''''همانجا'''''، ص104- 105؛ نيزنك: شهرياري، خسرو. '''''كتاب نمايش'''''. تهران: اميركبير، 1365، ص109؛ هدايت، صادق. '''''فرهنگ عاميانة مردم ايران'''''. به كوشش جهانگير هدايت، تهران: نشر چشمه، 1381، ص419؛ چگونگي ساختمان خيمه و ساخت صورت‌هاي عروسك را نك: همو، 421؛ بيضايي، همانجا، ص109- 110.
 
9. بلوكباشي، علي. '''''«بازدارنده‌هاي تحول و رشد و پيشرفت هنر مردمي در هنرگرايي خيمه‌ شب‌بازي».''''' سخنراني به مناسبت بزرگداشت ميراث فرهنگي و روز جهاني موزه، ارديبهشت 1382.
 
10. بيضايي، '''''همانجا'''''، ص110-111.


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۶

خیمه شب بازی، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83436365/%D8%AE%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1

خیمه شب‌بازی، نمایشی عروسکی از مجموعه نمایش‌های سنتی در هنر عامه ایران که در آن عروسک‌ها یا صورت‌هایی از انسان و حیوان را به حرکت و گفتگو در می‌آورند.

خیمه شب‌بازی، آن‌چنان که از نامش پیداست، ظاهراً نمایشی بوده که در شب و درون خیمه یا پرده برگزار می‌شده، از این رو در فرهنگ و ادب فارسی به «شب‌بازی» و کسی که از پس پرده صورت‌ها یا عروسک‌ها را به بازی می‌گرفته به «شب‌باز» معروف بوده است[۱]. هنوز هم در برخی جاها، از جمله بیرجند، برای بازی‌های نمایشی شبانه اصطلاح «شوبازی» Show bāzi  را به کار می‌برند[۲].

خاستگاه خیمه شب‌بازی نامعلوم است. برخی سرزمین‌های شرقی، به ویژه هند، چین وجاوه، و احتمالاً ایران. را به سبب پیشینه دراز این نمایش در آن‌ها خاستگاه خیمه شب‌بازی دانسته‌اند[۳][۴][۵]. پیشینه آن در ایران به پیش از دوره اسلامی و احتمالاً به دوره ساسانی می‌رسد. بنابر نظر برخی از پژوهشگران، گروه بزرگ «گوسان» (خنیاگر و نوازنده) ها را، که به روایات تاریخی[۶]، نخ‌های متصل به سرودست‌ها و پاها و کمر عروسک‌ها را از بالا می‌جنباند. روش دیگر، استاد در پس پرده می‌نشست و انگشتان دست را در سرو دست‌های پیراهن عروسک که مانند کیسه بود، می‌کرد و آن را می‌جنباند.

در خیمه شب‌بازی، عروسک‌گردان با دمیدن به سوتکی به جای عروسک‌ها صحبت می‌کند. مرشد تنبک‌نواز در جلوی پرده بر تنبک می‌نوازد و حرف‌های عروسک‌ها را که مفهوم نیستند، بازگو می‌کند[1][۷][۸][۹].

داستان‌های خیمه‌ شب‌بازی برگرفته از داستان‌های عامه و روایات شفاهی مردم و واقعه‌ها و رویدادهای درون جامعه بود. پهلوان کچل، شاه سلطان سلیم، چهار درویش، عروسی پسر سلیم‌خان، حاجی و شکی، بیژن و منیژه، پهلوان پنبه نمونه‌هایی از این داستان‌ها بودند. در این داستان‌ها نماینده‌ای از هر گروه و صنف اجتماعی حضور داشت که ویژگی‌های رفتار و اخلاق مردم آن گروه یا صنف را با زبان طنز و گزنده بیان می‌کرد. پهلوان کچل، یاقوت و مبارک (نوکرسیاه) برجسته‌ترین قهرمانان داستان‌ها به دستور بهرام‌گور (د 438م) از هند به ایران آوردند، افرادی خیمه شب‌باز نیز همراهی می‌کردند. برخی در تداول این هنر نمایشی در ایران قدیم به اشعار شاعرانی چند از سده‌های 5 و 7ق/ 11 و 13م )، مانند خیام، نظامی، عطار و خاقانی، که از این نمایش با نام «لعبت‌بازی» و «بازی‌شب» یاد کرده‌اند، استناد می‌کنند[۱۰].

ملاحسین واعظ کاشفی (د. میان 906- 910ق/ 1500- 1504م) در فتوت‌نامه سلطانی «در شرح حال ارباب معرکه و...) در فصل «لعبت‌بازان» نخستین بار به وضوح دو گونه لعبت‌بازی، یکی «بازی‌خیمه» و دیگری «بازی پیش‌بند» را شرح می‌دهد. او «بازی‌خیمه» را نمایش مخصوص روز، و بازی پیش‌بند را نمایش مخصوص شب معرفی می‌کند و می‌نویسد در بازی خیمه‌دست‌ها و در بازی پیش‌بند رشته‌ای چند حرکت کنند. «پیش‌بند» را صندوقی وصف می‌کند که در پیش آن «خیال‌بازی» کنند[۱۱]. همو از یک لعبت باز سخن می‌گوید که در زیر چادری دو صورت می‌جنباند و پرسش و پاسخی از زبان هر یک با آواز بیان می‌داشت[۱۲].

خیمه شب‌بازی به دو روش در ایران متداول بوده است. نخست به این روش که استاد خیمه شب‌باز پشت صندوقی درون پرده یا خیمه می‌نشست و به طور پنهانی بودند[۱۳].

خیمه شب‌بازان چند گروه بودند. گروهی با دسته‌های مطرب‌رو حوضی همراهی می‌کردند و در جشن‌های عروسی و ختنه‌سوران نمایش می‌دادند. گروهی در قهوه‌خانه‌ها بساط پهن می‌کردند و گروهی هم دوره‌گرد بودند و در میدان به نمایش می‌پرداختند[۱۴].

نیز نگاه کنید به

پاورقی

[1]. چگونگی ساختمان خیمه و ساخت صورت‌های عروسک را[۱۵].

مآخذ

  1. ↑ خلف‌تبریزی، محمدحسین. برهان قاطع. به کوشش محمد معین، تهران: ابن‌سینا، 1376، جلد 3، ص. 1241.
  2. ↑ رضایی، جمال. بیرجند نامه. به کوشش محمود رفیعی، تهران: هیرمند، 1381، ص.599.
  3. ↑ شیوا لینگاپا، ساویتری. عروسک‌های خیمه شب‌بازی. ترجمه علی آقابخشی، تهران: مرکز اسناد فرهنگی آسیا، 1357، ص9-12.
  4. ↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص83- 84.
  5. ↑ قزانلر، امین. «خیمه شب‌بازی در آسیا»، نمایش. ش4 (اسفند 1335)، تهران: انتشارات هنرهای زیبای کشور، ص12.
  6. ↑ مجمل‌التواریخ و القصص. به کوشش محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا)، تهران: کلاله خاور، بی‌تا. چاپ دوم، ص69.
  7. ↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص104- 105، 109-110.
  8. ↑ شهریاری، خسرو. کتاب نمایش. تهران: امیرکبیر، 1365، ص109.
  9. ↑ هدایت، صادق. فرهنگ عامیانه مردم ایران. به کوشش جهانگیر هدایت، تهران: نشر چشمه، 1381، ص419.
  10. ↑ ببیضایی، بهرام. نمایش در ایران. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص40، 84-91.
  11. ↑ واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. فتوت‌نامه سلطانی. به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، ص342.
  12. ↑ واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. فتوت‌نامه سلطانی. به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، ص340.
  13. ↑ بلوکباشی، علی. «بازدارنده‌های تحول و رشد و پیشرفت هنر مردمی در هنرگرایی خیمه‌ شب‌بازی». سخنرانی به مناسبت بزرگداشت میراث فرهنگی و روز جهانی موزه، اردیبهشت 1382.
  14. ↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران. تهران: بی‌نام ناشر، 1344، ص110-111.
  15. ↑ هدایت، صادق. فرهنگ عامیانه مردم ایران. به کوشش جهانگیر هدایت، تهران: نشر چشمه، 1381، ص.421.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=خیمه_شب_بازی&oldid=9111»