پرش به محتوا

دایره المعارف بزرگ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به زبان فارسی درباره مردم، فرهنگ و تمدن در جهان [[اسلام]]. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد<ref name=":0">'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».</ref><ref name=":1">'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.</ref>.
[[پرونده:1668471.jpg|بندانگشتی|دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از https://www.mehrnews.com/news/2539459/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF]]
'''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به [[فارسی|زبان فارسی]] درباره مردم، فرهنگ و تمدن در جهان [[اسلام]]. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد<ref name=":0">'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».</ref><ref name=":1">'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.</ref>.


مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، '''''دانشنامه‌های ایرانی'''''، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81. </ref>. مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است<ref name=":0" />. جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحه دو ستونی در قطع رحلی است<ref name=":1" />.
مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، '''''دانشنامه‌های ایرانی'''''، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81. </ref>. مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است<ref name=":0" />. جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحه دو ستونی در قطع رحلی است<ref name=":1" />.


در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزه مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد<ref>'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.</ref>. برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «[[اسلام]]» و «[[کشور ایران|ایران]]» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، '''''کتاب ماه کلیات'''''، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.</ref>. این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان [[عربی]] و با نام '''''دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری''''' برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود<ref>گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» '''''کتاب ماه کلیات'''''، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.</ref><ref>'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.</ref>. جلد نخست این اثر را مؤسسه انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.
در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزه مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد<ref>'''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.</ref>. برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «[[اسلام]]» و «[[کشور ایران|ایران]]» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت [[کتاب]] به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسیده‌اند<ref>مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، '''''کتاب ماه کلیات'''''، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.</ref>. این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان [[عربی]] و با نام '''''دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری''''' برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود<ref>گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» '''''کتاب ماه کلیات'''''، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.</ref><ref>'''''دانشنامه ایران'''''، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.</ref>. جلد نخست این اثر را مؤسسه انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
خط ۹: خط ۱۰:
* [[اسلام]]
* [[اسلام]]
* [[کشور ایران]]
* [[کشور ایران]]
* [[فارسی]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1-    '''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه»؛ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: 4 تا 7.
<references />
 
2-    مقدسی، مهناز، '''''دانشنامه‌های ایرانی'''''، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.
 
3-    دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، همانجا.
 
4-    دانشنامه ایران، همانجا.
 
5-    دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 8- 9.
 
6-    مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.
 
7-     گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.؛ دانشنامه ایران، 7، 8.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
مهناز مقدسی
مهناز مقدسی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۳

دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از https://www.mehrnews.com/news/2539459/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF

دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، بزرگترین دایره‌المعارف تخصصی به زبان فارسی درباره مردم، فرهنگ و تمدن در جهان اسلام. تألیف و تدوین این اثر در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی به سرپرستی سید محمد کاظم موسوی بجنوردی از 1362 ش آغاز شد و تاکنون (1387 ش) 16 مجلّد از آن از مدخل «آب» تا «ثابت‌‌بن قره» انتشار یافته است. این دایره‌المعارف با مقالاتی بلند، میانه و کوتاه همه حوزه‌های مربوط به دانش‌ها، هنرها و معارف اسلامی مانند علوم قرآنی، اصول عقاید، فقه، کلام، حدیث، رجال، ادیان، ملل و نحل، منطق، فلسفه، عرفان، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، معماری، تاریخ، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، طب و سایر حوزه‌های معرفتی را در برمی‌گیرد[۱][۲].

مقالات این دایره‌المعارف تألیفی و پژوهشی و نظام تنظیم و تدوین آن الفبایی است. مقالات با ذکر نام مؤلف و مشخصات منابع مورد استفاده در مقاله در پایان مقالات، ارجاعات کتاب‌شناسی مطالب در درون متن آمده‌اند[۳]. مقالات مستند به موثق‌ترین منابع و تازه‌ترین اطلاعات است[۱]. جلد اول آن در 1367ش منتشر شده و شماه مجلدات آن 35 پیش‌بینی شده است. هر مجلد معمولاً حدود 750 صفحه دو ستونی در قطع رحلی است[۲].

در تألیف این دانشنامه کوشش شده است تا اثری جایگزین دایره‌المعارف اسلام و حتی‌المقدور بر کنار از نقص‌های آن شود و بهترین و موثق‌ترین منابع برای آغاز هر گونه پژوهشی در حوزه مطالعات اسلامی شود و نیاز علمی جوامع اسلامی را در این زمینه برآورده سازد[۴]. برخی از عنوان‌های مدخل‌های آن مانند «اسلام» و «ایران» بسیار مفصل و بطور جداگانه به صورت کتاب به چاپ رسیده‌اند[۵]. این دایره‌المعارف هم‌زمان به زبان عربی و با نام دایره‌المعارف‌الاسلامیه‌الکبری برای آشنایی دنیای اسلامی عرب زبان و محققان اسلام‌شناس عربی‌دان منتشر می‌شود. تاکنون 6 مجلد آن انتشار یافته است. همچنین برای آشنایی دنیای انگلیسی زبان این اثر با همکاری علمی مؤسسه اسماعیلی لندن به سر ویراستاری دکتر مادلونگ به زبان انگلیسی ترجمه می‌شود[۶][۷]. جلد نخست این اثر را مؤسسه انتشاراتی بریل در هلند در 2008/ 1387 چاپ و منتشر کرد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، مقدمه، ص «نه».
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص. 4 تا 7.
  3. مقدسی، مهناز، دانشنامه‌های ایرانی، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1384، ص 80- 81.
  4. دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، به سرپرستی سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، 1367 ش، ج 1، ص. 8-9.
  5. مقدسی، مهناز، «دشواری‌های دانشنامه‌نگاری و لزوم بحث‌های پایه‌ای»، کتاب ماه کلیات، سال 7، ش 11، آبان 1383، ص 32.
  6. گفت‌ و گو با سید محمدکاظم موسوی بجنوردی، «در جهان سوم نهادها عمر طولانی ندارند!» کتاب ماه کلیات، ش 73- 74، دی و بهمن 1382، ص 4- 9.
  7. دانشنامه ایران، دفتر معرفی آثار مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: ص 7و 8.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مهناز مقدسی