قالی بافی در استان مرکزی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۸

علی رغم اینکه بیش از یک قرن از سابقه قالی‌بافی در استان مرکزی و بویژه شهر اراک نمی‌گذرد. این استان یکی از چهار مرکز بزرگ قالی‌بافی ایران به شمار می‌رود. این هنر - صنعت در اراک از زمان قاجاریه شروع به رشد کرد و سریعتر از دیگر کشورها ترقی کرد. رشد سریع کارگاه‌های قالی‌بافی و رنگرزی در اراک از زمان تاسیس کارگاه‌های رنگرزی توسط شرکت انگلیسی «زیگلر» شروع شد و این رشد تا زمان بحران بزرگ اقتصادی در اروپا و امریکا ادامه یافت که به تعطیلی شرکتهای مزبور انجامید؛ این بحران به شدت بر صنعت بافت قالی و صدور آن _ بخصوص در اراک - تاثیر گذاشت. سرانجام با همت و سرمایه‌گذاری افراد بوم‌ی، این صنعت رونق گذشته خود را بازیافت.

در اراک سه نوع قالی به نامهای «ساروقی»، «مشک آباد» و «محال» بافته می‌شود. قالی ساروق نسبت به دو قالی دیگر از مرغوبیت بیشتری برخوردار است. قالی‌های «مشک آباد» خیلی درشت باف است ( ۱۵ چینی درگره) و تار و پود آن از نخ پنبه‌ای دست ریس و خامه آن پشمهای دباغی خریداری شده از تهران و اصفهان می‌باشد. قالی‌های «محال» علی رغم آنکه شباهتهایی به قالی‌های «مشک آباد» دارند اما ریز بافت‌تر می‌باشند، پشم مصرفی آن مرغوب‌تر، رنگ‌هایش زنده‌تر، نقش‌هایش متنوع‌تر و پُرزهایش تا حدودی بلندتر است.

بافت قالی‌های ساروق ریز و متراکم است و برای تار و پودهای نازک آن از نخ پنبه‌ای ماشینی، و برای پودهای ضخیمش از نخ کلفت دست ریس استفاده می‌شود، زمینه این قالی‌ها اغلب‌گلی رنگ است و نقش سرتاسری‌گل و برگ دارد و پرزهایش ۱۲ میلیمتری است. نقش قالیچه‌های ساروق بیشتر ترنجی و دارای حاشیه‌های بسیار زیباست.گره قالیچه ساروق فارسی و جنس پشم آن بسیار مرغوب می‌باشد و در آن بیشتر از رنگهای نباتی استفاده می‌شود.

مراکز اصلی قالی‌بافی در استان مرکزی عبارتند از: اراک، محلات، خوانسار و کمره که بهترین قالی‌های خارج از شهر اراک به روستاهای لیلی‌هان - ساروق و بخش کمره اختصاص دارد.

نیز نگاه کنید به

منبع اصلی

مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

سیاوش مریدی

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-علی رغم اینکه بیش از یک قرن از سابقه قالی‌بافی در استان مرکزی و بویژه شهر [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9 اراک] نمی‌گذرد. این استان یکی از چهار مرکز بزرگ قالی‌بافی ایران به شمار می‌رود. این هنر - صنعت در اراک از زمان [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87 قاجاریه] شروع به رشد کرد و سریعتر از دیگر کشورها ترقی کرد. رشد سریع کارگاه‌های قالی‌بافی و رنگرزی در اراک از زمان تاسیس کارگاه‌های رنگرزی توسط شرکت انگلیسی «زیگلر» شروع شد و این رشد تا زمان بحران بزرگ اقتصادی در اروپا و امریکا ادامه یافت که به تعطیلی شرکتهای مزبور انجامید؛ این بحران به شدت بر صنعت بافت قالی و صدور آن _ بخصوص در [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9 اراک] - تاثیر گذاشت. سرانجام با همت و سرمایه‌گذاری افراد بوم‌ی، این صنعت رونق گذشته خود را بازیافت.
+علی رغم اینکه بیش از یک قرن از سابقه [[قالی بافی|قالی‌بافی]] در [[استان مرکزی]] و بویژه شهر [[اراک]] نمی‌گذرد. این استان یکی از چهار مرکز بزرگ [[قالی بافی|قالی‌بافی]] ایران به شمار می‌رود. این هنر - صنعت در [[اراک]] از زمان [[قاجاریه]] شروع به رشد کرد و سریعتر از دیگر کشورها ترقی کرد. رشد سریع کارگاه‌های قالی‌بافی و رنگرزی در [[اراک]] از زمان تاسیس کارگاه‌های رنگرزی توسط شرکت انگلیسی «زیگلر» شروع شد و این رشد تا زمان بحران بزرگ اقتصادی در اروپا و امریکا ادامه یافت که به تعطیلی شرکتهای مزبور انجامید؛ این بحران به شدت بر [[قالی بافی|صنعت بافت قالی]] و صدور آن _ بخصوص در [[اراک]] - تاثیر گذاشت. سرانجام با همت و سرمایه‌گذاری افراد بوم‌ی، این صنعت رونق گذشته خود را بازیافت.
-در اراک سه نوع قالی به نامهای «ساروقی»، «مشک آباد» و «محال» بافته می‌شود. قالی ساروق نسبت به دو قالی دیگر از مرغوبیت بیشتری برخوردار است. قالی‌های «مشک آباد» خیلی درشت باف است ( ۱۵ چینی درگره) و تار و پود آن از نخ پنبه‌ای دست ریس و خامه آن پشمهای دباغی خریداری شده از [https://iranology-e.ir/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%B1 تهران] و [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 اصفهان] می‌باشد. قالی‌های «محال» علی رغم آنکه شباهتهایی به قالی‌های «مشک آباد» دارند اما ریز بافت‌تر می‌باشند، پشم مصرفی آن مرغوب‌تر، رنگ‌هایش زنده‌تر، نقش‌هایش متنوع‌تر و پُرزهایش تا حدودی بلندتر است.
+در [[اراک]] سه نوع قالی به نامهای «ساروقی»، «مشک آباد» و «محال» بافته می‌شود. قالی ساروق نسبت به دو قالی دیگر از مرغوبیت بیشتری برخوردار است. قالی‌های «مشک آباد» خیلی درشت باف است ( ۱۵ چینی درگره) و تار و پود آن از نخ پنبه‌ای دست ریس و خامه آن پشمهای دباغی خریداری شده از [[تهران مصور|تهران]] و [[اصفهان]] می‌باشد. قالی‌های «محال» علی رغم آنکه شباهتهایی به قالی‌های «مشک آباد» دارند اما ریز بافت‌تر می‌باشند، پشم مصرفی آن مرغوب‌تر، رنگ‌هایش زنده‌تر، نقش‌هایش متنوع‌تر و پُرزهایش تا حدودی بلندتر است.
 بافت قالی‌های ساروق ریز و متراکم است و برای تار و پودهای نازک آن از نخ پنبه‌ای ماشینی، و برای پودهای ضخیمش از نخ کلفت دست ریس استفاده می‌شود، زمینه این قالی‌ها اغلب‌گلی رنگ است و نقش سرتاسری‌گل و برگ دارد و پرزهایش ۱۲ میلیمتری است. نقش قالیچه‌های ساروق بیشتر ترنجی و دارای حاشیه‌های بسیار زیباست.گره قالیچه ساروق فارسی و جنس پشم آن بسیار مرغوب می‌باشد و در آن بیشتر از رنگهای نباتی استفاده می‌شود.
-مراکز اصلی قالی‌بافی در استان مرکزی عبارتند از: [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9 اراک]، محلات، خوانسار و کمره که بهترین قالی‌های خارج از شهر اراک به روستاهای لیلی‌هان - ساروق و بخش کمره اختصاص دارد.
+مراکز اصلی [[قالی بافی|قالی‌بافی]] در [[استان مرکزی]] عبارتند از: [[اراک]]، محلات، خوانسار و کمره که بهترین قالی‌های خارج از [[اراک|شهر اراک]] به روستاهای لیلی‌هان - ساروق و بخش کمره اختصاص دارد.
 == نیز نگاه کنید به ==
-* [https://iranology-e.ir/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C صنایع دستی]
+* [[صنایع دستی]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86 قالی بافی در آذربایجان]
+* [[قالی بافی در آذربایجان]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86 قالی بافی در خراسان]
+* [[قالی بافی در خراسان]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86 قالی بافی در کاشان]
+* [[قالی بافی در کاشان]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DB%8C%D8%B2%D8%AF_%D9%88_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 قالی بافی در یزد و اصفهان]
+* [[قالی بافی در یزد و اصفهان]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 قالی بافی در کرمان]
+* [[قالی بافی در کرمان]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 قالی بافی در تهران]
+* [[قالی بافی در تهران]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86 قالی بافی در ترکمن]
+* [[قالی بافی در ترکمن]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3_%D9%88_%D8%A7%DB%8C%D9%84_%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C قالی بافی در فارس و ایل قشقایی]
+* [[قالی بافی در فارس و ایل قشقایی]]
-* [https://iranology-e.ir/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 قالی بافی در سیستان و بلوچستان]
+* [[قالی بافی در سیستان و بلوچستان]]
 == منبع اصلی ==
@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 == نویسنده مقاله ==
 [https://ensani.ir/fa/article/author/29650 سیاوش مریدی]
+[[رده:هنر]]