انواع ادبی در ادبیات فارسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
در ادبیات فارسی بحث انواع ادبی دو شاخه دارد: | در ادبیات فارسی بحث انواع ادبی دو شاخه دارد: | ||
# محتوا و عوامل درونی ادبیات فارسی و اصطلاحاً موضوع و مادهی ادب فارسی | # محتوا و عوامل درونی ادبیات [[فارسی]] و اصطلاحاً موضوع و مادهی ادب [[فارسی]]؛ | ||
# بحث در شکل و صورت ادبیات فارسی، شعر و تحول قالبهای گوناگون آن از دید سنتی. | # بحث در شکل و صورت ادبیات فارسی، شعر و تحول قالبهای گوناگون آن از دید سنتی. | ||
در گروه نخست میتوان از چهار نوع [[حماسه|حماسی]] ،(Epic) غنایی ،(Lyric) تعلیمی (Didactic) و نمایشی (Dramatic) نام برد. | در گروه نخست میتوان از چهار نوع [[حماسه|حماسی]] ،(Epic) غنایی ،(Lyric) تعلیمی (Didactic) و نمایشی (Dramatic) نام برد. در نوع دوم، تقسیم بندی صوری و رایج در ادب فارسی، در زمینهی شعر است که عموماً در آثار بلاغی دانشمندان مسلمان یافت میشود. در این نوع تقسیمبندی توجه به قالب و شکل اثر است و آن را شامل انواعی میدانند مانند: [[قصیده]]، [[مثنوی سرایی|مثنوی]]، [[رباعی]]، [[غزل]]، [[دوبیتی]]، [[مسمط]]، [[قطعه]]، [[ترجیع بند|ترجیعبند]]، [[ترکیب بند|ترکیببند]]، مستزاد<ref>همایی، جلالالدین. '''فنون بلاغت و صناعات ادبی.''' تهران: سخن، ص ۹۴.</ref>. | ||
ما در ضمن بحث از انواع ادبی [[فارسی]] از نظر محتوا، سعی میکنیم قالبهای شعری را هم نشان دهیم و این مسئله به ویژه در بحث انواع غنایی نشان داده خواهد شد؛ زیرا نوع غنایی ادب فارسی از تمام قالبهای رایج در شعر فارسی سود جُسته است. از بحث ادب نمایشی در سطح گسترده چشم میپوشیم، زیرا در ادب فارسی، همانند ادب اروپایی، ادب نمایشی کلاسیک مکتوب کمتر وجود دارد امّا در دورهی معاصر گسترش یافتهاست و به جای آن از ادب داستانی سخن خواهیم گفت که به گستردگی در ادب منثور و منظوم رواج داشته است. | |||
ما در ضمن بحث از انواع ادبی فارسی از نظر محتوا، سعی میکنیم قالبهای شعری را هم نشان دهیم و این مسئله به ویژه در بحث انواع غنایی نشان داده خواهد شد؛ زیرا نوع غنایی ادب فارسی از تمام قالبهای رایج در شعر فارسی سود جُسته است. از بحث ادب نمایشی در سطح گسترده چشم میپوشیم، زیرا در ادب فارسی، همانند ادب اروپایی، ادب نمایشی کلاسیک مکتوب کمتر وجود دارد امّا در دورهی معاصر گسترش یافتهاست و به جای آن از ادب داستانی سخن خواهیم گفت که به گستردگی در ادب منثور و منظوم رواج داشته است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۷: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
احمد تمیم داری | احمد تمیم داری | ||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۳۲
در ادبیات فارسی بحث انواع ادبی دو شاخه دارد:
- محتوا و عوامل درونی ادبیات فارسی و اصطلاحاً موضوع و مادهی ادب فارسی؛
- بحث در شکل و صورت ادبیات فارسی، شعر و تحول قالبهای گوناگون آن از دید سنتی.
در گروه نخست میتوان از چهار نوع حماسی ،(Epic) غنایی ،(Lyric) تعلیمی (Didactic) و نمایشی (Dramatic) نام برد. در نوع دوم، تقسیم بندی صوری و رایج در ادب فارسی، در زمینهی شعر است که عموماً در آثار بلاغی دانشمندان مسلمان یافت میشود. در این نوع تقسیمبندی توجه به قالب و شکل اثر است و آن را شامل انواعی میدانند مانند: قصیده، مثنوی، رباعی، غزل، دوبیتی، مسمط، قطعه، ترجیعبند، ترکیببند، مستزاد[۱].
ما در ضمن بحث از انواع ادبی فارسی از نظر محتوا، سعی میکنیم قالبهای شعری را هم نشان دهیم و این مسئله به ویژه در بحث انواع غنایی نشان داده خواهد شد؛ زیرا نوع غنایی ادب فارسی از تمام قالبهای رایج در شعر فارسی سود جُسته است. از بحث ادب نمایشی در سطح گسترده چشم میپوشیم، زیرا در ادب فارسی، همانند ادب اروپایی، ادب نمایشی کلاسیک مکتوب کمتر وجود دارد امّا در دورهی معاصر گسترش یافتهاست و به جای آن از ادب داستانی سخن خواهیم گفت که به گستردگی در ادب منثور و منظوم رواج داشته است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ همایی، جلالالدین. فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: سخن، ص ۹۴.
منبع اصلی
تمیم داری، احمد (1379). کتاب ایران: تاریخ ادب فارسی: مکتب ها، دورها، سبک ها و انواع ادبی. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.
نویسنده مقاله
احمد تمیم داری