پرش به محتوا

مدرسه چهارباغ: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''مدرسة‌ چهارباغ،''' از شاهكارهاي معماري اواخر دورة صفوي در اصفهان. اين مدرسه به نام «مدرسة سلطاني» و «مدرسة مادر» نيز ناميده مي‌شد. براي هر كدام از اين عناوين وجه تسميه‌اي ذكر كرده‌اند؛ مدرسة سلطاني از آن جهت گفته‌اند كه در دورة «شاه سلطان حسين صفوي» (1105-1135ق/1694-1724م) بنا شده است و مدرسة چهارباغ به اين دليل ناميده‌اند كه در خيابان چهارباغ واقع است.<sup>1</sup> مدرسة چهارباغ را به اشتباه مدرسه «مادرشاه» نيز ناميده‌اند در حالي‌كه در وقف‌نامة اين بنا عنواني به نام «مادرشاه» وجود ندارد.<sup>2</sup> مادرشاه سلطان حسين تنها كاروانسرا و بازاري را وقف مدرسه كرد تا عوايد آن دو عمارت صرف طلّاب و نگهداري مدرسه شود.<sup>3</sup> مدرسة چهارباغ در (7-1116ق/ 7-1706م) ساخته شد<sup>4</sup> و تزئينات و كاشي‌كاري آن تا (1126ق/1714م) به طول انجاميد.<sup>5</sup>
[[پرونده:Blog resized 1200 810 32 1552825145 4bagh school.jpg|بندانگشتی|مدرسه چهار باغ، قابل بازیابی از https://sheykhbahaeihotel.com/fa/close-historical-places/32-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86]]
از شاهکارهای معماری اواخر [[صفویان|دوره صفوی]] در [[اصفهان]]. این مدرسه به نام «مدرسه سلطانی» و «مدرسه مادر» نیز نامیده می‌شد. برای هر کدام از این عناوین وجه تسمیه‌ای ذکر کرده‌اند؛ مدرسه سلطانی از آن جهت گفته‌اند که در دوره «شاه سلطان حسین صفوی» (1105-1135ق/1694-1724م) بنا شده است و مدرسه چهارباغ به این دلیل نامیده‌اند که در خیابان چهارباغ واقع است<ref>رفیعی‌مهرآبادی، ابوالقاسم (1352). '''''آثار ملی اصفهان'''''. تهران: انجمن آثار ملی، ص445.</ref>. مدرسه چهارباغ را به اشتباه مدرسه «مادرشاه» نیز نامیده‌اند در حالی‌که در وقف‌نامه این بنا عنوانی به نام «مادرشاه» وجود ندارد<ref>وقفنامه مدرسه چهارباغ. بایگانی اداره کل اوقاف اصفهان.</ref>. مادرشاه سلطان حسین تنها کاروانسرا و بازاری را وقف مدرسه کرد تا عواید آن دو عمارت صرف طلّاب و نگهداری مدرسه شود<ref>تاریخ ایران «دوره صفویان» (1380). '''''پژوهش در دانشگاه کمبریج'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: جامی، ص454.</ref>. مدرسه چهارباغ در (7-1116ق/ 7-1706م) ساخته شد<ref>سیوری، راجر (1372). '''''ایران عصر صفوی'''''. ترجمه کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز، ص 165.</ref> و تزئینات و کاشی‌کاری آن تا (1126ق/1714م) به طول انجامید<ref>تاجبخش، احمد (1378). '''''تاریخ صفویه'''''. شیراز: نوید شیراز، جلد دوم، ص 54.</ref>.


مدرسة سلطاني در حقيقت مدرسه‌اي براي طلّاب علوم ديني بوده است و علماي معروفي چون «محمدباقر مجلسي» در آن تدريس مي‌كردند كه ظاهراً به وسيلة شخص شاه انتخاب مي شدند.<sup>6</sup> براي سكونت طلّاب 150 حجره در دو طبقه پيش‌بيني شده بود كه همه بزرگ، خوش‌نما و استوار بودند. يكي از حجره‌هاي ضلع شمالي مدرسه به حجرة شاه سلطان حسين مشهور است كه گاه به مكاني جهت بحث و گفتگوي شاه با علما تبديل مي‌شد.<sup>7</sup> حاشيه‌‌هاي طلاكاري شده و وجود يك بخاري زيبا و زيلويي كتيبه‌دار، امتيازات حجرة پادشاه نسبت به ساير حجره‌ها بود.<sup>8</sup>  
مدرسه سلطانی در حقیقت مدرسه‌ای برای طلّاب علوم دینی بوده است و علمای معروفی چون «محمدباقر مجلسی» در آن تدریس می‌کردند که ظاهراً به وسیله شخص شاه انتخاب می‌شدند<ref>هنرفر، لطف‌الله (1344). '''''گنجینه آثار تاریخی اصفهان'''''. اصفهان: بی‌نا، ص719.</ref>. برای سکونت طلّاب 150 حجره در دو طبقه پیش‌بینی شده بود که همه بزرگ، خوش‌نما و استوار بودند. یکی از حجره‌های ضلع شمالی مدرسه به حجره شاه سلطان حسین مشهور است که گاه به مکانی جهت بحث و گفتگوی شاه با علما تبدیل می‌شد<ref>صفا، ذبیح‌الله (1372). '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: انتشارات طوس، جلد پنجم، ص237.</ref>. حاشیه‌‌های طلاکاری شده و وجود یک بخاری زیبا و زیلویی کتیبه‌دار، امتیازات حجره پادشاه نسبت به سایر حجره‌ها بود<ref>آثار ملی اصفهان. ص 466-467.</ref>.


مدرسة چهار باغ تا اسفند 1311ش مدرسة ديني بسيار مهمي بوده است. صد نفر طلبه از سن 14 سالگي به آن‌جا مي‌رفتند و به مدت ده سال به تحصيل علم مشغول مي‌شدند؛ و در همين سال طلّاب را به چند مدرسة كوچكتر فرستادند تا مدرسه را به عنوان بناي ملي و تاريخي حفظ كنند.<sup>9</sup> مدرسة چهارباغ اكنون با عنوان مدرسة «امام صادق(ع)» شناخته مي‌شود و كاروانسراي مادرشاه نيز تبديل به «هتل عباسي» شده است.
مدرسه چهار باغ تا اسفند 1311ش مدرسه دینی بسیار مهمی بوده است. صد نفر طلبه از سن 14 سالگی به آن‌جا می‌رفتند و به مدت ده سال به تحصیل علم مشغول می‌شدند؛ و در همین سال طلّاب را به چند مدرسه کوچکتر فرستادند تا مدرسه را به عنوان بنای ملی و تاریخی حفظ کنند<ref>هاکس، مریت (1368). '''''ایران، افسانه و واقعیت'''''. ترجمه محمدحسین نظری‌نژاد، محمدتقی اکبری و احمد نمایی، مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، ص55.</ref>. مدرسه چهارباغ اکنون با عنوان مدرسه [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|«امام صادق(ع)]]» شناخته می‌شود و کاروانسرای مادرشاه نیز تبدیل به «[https://abbasihotel.ir/fa/ هتل عباسی]» شده است.


معماري و تزئينات دروني و بيروني بناي مدرسه و درختان چنار كهنسال و جريان نهر «فرشادي» از ميان اين مدرسه بر زيبايي آن افزوده است. اين مدرسه محل تلاقي چندين رشته هنرهاي زيبا از قبيل حجّاري، نقاشي، تذهيب، مينياتور، كاشي‌كاري، معرق، گچ‌بري، خطّاطي، قطاربندي، طلاكاري، منبّت‌كاري، مليله‌كاري، خاتم‌سازي، شبكه‌كاري و امثال اين صنايع ظريف است.<sup>10</sup>
معماری و تزئینات درونی و بیرونی بنای مدرسه و درختان چنار کهنسال و جریان نهر «فرشادی» از میان این مدرسه بر زیبایی آن افزوده است. این مدرسه محل تلاقی چندین رشته هنرهای زیبا از قبیل حجّاری، نقاشی، تذهیب، مینیاتور، کاشی‌کاری، معرق، گچ‌بری، خطّاطی، قطاربندی، طلاکاری، منبّت‌کاری، ملیله‌کاری، خاتم‌سازی، شبکه‌کاری و امثال این صنایع ظریف است<ref>همایی‌شیرازی، جلال‌الدین (1374). '''''تاریخ اصفهان'''''. به کوشش ماهدخت‌بانو همایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، جلد اول، ص 20.</ref>.


مدرسة چهارباغ، چهار ايوان دارد كه بيشتر كتيبه‌ها در آن ايوان‌ها قرار داده شده است؛ كتيبه‌هايي كه به خط خوشنويسان معروف عصر صفوي همچون «عبدالرحيم جزايري»، «علي‌نقي امامي»، «محمدصالح اصفهاني» و ديگران زينت يافته است. در اصلي مدرسه كه با نقره و طلا تزئين شده از لحاظ زركاري و قلمزني نمونه‌اي ممتاز و داراي الواح و كتيبه‌هايي است. انواع مختلف كاشي‌ها مانند كاشي‌هاي هفت رنگ با رنگ‌هاي طلايي، سبز، آبي‌تيره و  روشن در مدرسه به كار رفته است.<sup>11</sup> مناره‌هاي كاشي‌كاري شده، كاشي‌هاي معرق اطراف گنبد، سنگاب‌هاي حجّاري شده، درها و پنجره‌هاي نفيس و چوب‌بري شده، منبر مرمرين و محراب با شكوه از قسمت‌هاي جالب و زيباي مدرسة چهارباغ است.<sup>12</sup>
مدرسه چهارباغ، چهار ایوان دارد که بیشتر کتیبه‌ها در آن ایوان‌ها قرار داده شده است؛ کتیبه‌هایی که به خط خوشنویسان معروف [[صفویان|عصر صفوی]] همچون «عبدالرحیم جزایری»، «علی‌نقی امامی»، «محمدصالح اصفهانی» و دیگران زینت یافته است. در اصلی مدرسه که با نقره و طلا تزئین شده از لحاظ زرکاری و قلمزنی نمونه‌ای ممتاز و دارای الواح و کتیبه‌هایی است. انواع مختلف کاشی‌ها مانند کاشی‌های هفت رنگ با رنگ‌های طلایی، سبز، آبی‌تیره و  روشن در مدرسه به کار رفته است<ref>پوپ، آرتور آبهام (1365). '''''معماری ایران'''''. ترجمه کرامت‌الله افسر، تهران: یساوُلی، ص281.</ref>. [[منار]]<nowiki/>ه‌های کاشی‌کاری شده، کاشی‌های معرق اطراف گنبد، سنگاب‌های حجّاری شده، درها و پنجره‌های نفیس و چوب‌بری شده، منبر مرمرین و محراب با شکوه از قسمت‌های جالب و زیبای مدرسه چهارباغ است<ref>سمیع‌آذر، علی‌رضا (1376). '''''تاریخ تحولات مدارس در ایران'''''. تهران: نشرسازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، بی‌جا، ص138-139.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[حمام گنجعلیخان]]
* [[اصفهان]]
* [[صفویان]]


1.    رفيعي‌مهرآبادي، ابوالقاسم. '''''آثار ملي اصفهان'''''. تهران: 1352، انجمن آثار ملي، ص445.
== مآخذ ==
<references />


2.    '''''وقفنامة مدرسة چهارباغ'''''. بايگاني ادارة كل اوقاف اصفهان.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3.    '''''تاريخ ايران''''' «دورة صفويان». پژوهش در دانشگاه كمبريج، ترجمة يعقوب آژند، تهران: 1380، جامي، ص454.
 
4.    سيوري، راجر. '''''ايران عصر صفوي'''''. ترجمة كامبيز عزيزي، تهران: 1372، نشر مركز، ص165.
 
5.    تاجبخش، احمد. '''''تاريخ صفويه'''''. شيراز: 1378، نويد شيراز، ج2، ص54.
 
6.    هنرفر، لطف‌الله. '''''گنجينة آثار تاريخي اصفهان'''''. اصفهان: 1344، بي‌نا، ص719.
 
7.    صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: 1372، طوس، ج5، ص237.
 
8.    '''''آثار ملي اصفهان'''''. ص466-467.
 
9.    هاكس، مريت. '''''ايران'''، '''افسانه و واقعيت'''.'' ترجمة محمدحسين نظري‌نژاد، محمدتقي اكبري و احمد نمايي، مشهد: 1368، معاونت فرهنگي آستان قدس رضوي، ص55.
 
10.  همايي‌شيرازي، جلال‌الدين. '''''تاريخ اصفهان'''''. به كوشش ماهدخت‌بانو همايي، تهران: 1374، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ج1، ص20.
 
11.  پوپ، آرتور آبهام'''''. معماري ايران'''''. ترجمة كرامت‌الله افسر، تهران: 1365، يساوُلي، ص281.
 
12.  سميع‌آذر، علي‌رضا. '''''تاريخ تحولات مدارس در ايران'''''. تهران: 1376، نشرسازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس كشور، بي‌جا، ص138-139.


== نویسنده مقاله ==
شهناز چراغ
شهناز چراغ
 
[[رده:تاریخ]]
 
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]
'''تاريخ بنا:''' يكي از بناهاي باشكوه اسلامي كه در اواخر عصر صفوي، يعني در عهد حكومت شاه سلطان حسين (1135-1105) هـ.ق، ايجاد شده است، مدرسة چهارباغ يا مدرسة سلطاني يا مدرسة مادرشاه است.
[[رده:هنر]]
 
[[رده:معماری و شهر سازی]]
'''سير تاريخي بنا:''' اين بنا كه در مشرق خيابان چهارباغ واقع شده است و با سردري فوق‌العاده مجلل، صحن، گنبد، مناره، مسجد و حجرات زيبا از لحاظ هنر كاشي‌كاري و ظرافت معماري از نفايس اصفهان به شمار مي‌رود و بين (1112 تا 1128هـ.ق) ساخته شده است. البته بايد گفت كه اين بنا يكي از آخرين بناهايي است كه در عهد صفوي و در اصفهان با چنين شكوه و عظمتي ساخته شده است.<sup>1</sup>
 
در طرف شمال مدرسه بازارچه‌اي كه نمونه‌اي از بازارهاي آباد دوران صفويه است و در سمت شرق، كاروانسراي بزرگي كه به نام سراي قتحيه مشهور است قرار دارد و اين هر دو يعني سراو بازارچه را مادر شاه سلطان حسين وقف بر مدرسه كرده است. كه عايدات آن‌ها به اضافة عايدات ساير موقوفات مدرسه خرج مدرسه شود.<sup>2</sup>
 
شاه سلطان حسين نيز در 1118هـ.ق كه ساختمان آجري مشرف به تمام شدن بود، تمامي زمين مدرسه را وقف طلاب شيعة اين مدرسه كرد.<sup>3</sup>
 
البته نام اين مدرسه امروزه به مدارس امام صادق<sup>(ع)</sup> تغيير يافته.<sup>4</sup>
 
'''اجزاء:''' مساحت ساختمان و صحن مدرسه قريب به 8500 مترمربع است. ساختمان مدرسه مانند اغلب مدارس قديمي دو طبقه است و دور تا دور طبقه فوقاني و تحتاني، حجرات طلبه‌نشين قرار گرفته است. در چهار طرف مدرسه چهار ايوان طراحي شده كه به گفتة صاحب كتاب نصف جهان في تعريف الاصفهان، اين چهار ايوان «همه مسجد آن مدرسه» است. ليكن مجموعة اين بناي پرشكوه به نام مدرسة چهارباغ شهرت دارد.
 
'''عناصر فضايي و كاركردي در مدارس عبارتند از:''' حجره‌ها، مَدْرَس، كتابخانه، مسجد، اتاق‌هاي خادم و چراغ‌دار و سرويس‌هاي بهداشتي مدرسة چهارباغ به لحاظ كاشي‌كاري شهرتي چشم‌گير دارد، به گونه‌اي كه انواع مختلف كاشي‌كاري اعم از كاشي‌هاي هفت رنگ و معرق گره‌سازي، پيلي و معقلي را داراست.
 
محراب باشكوه و منبد يكپارچه مرمر و حجرة مخصوص شاه سلطان حسين و كاشي‌كاري معرق اطراف گنبد و داخل مدرسه و درب‌ها و پنجره‌هاي چوبي و آلب بري شده از عناصر و قسمت‌ها و اجزاء اين بناي نفيس و تاريخي است.
 
از نظر تناسبات معماري و زيبايي‌هاي كاشي‌كاري، گنبد مدرسة چهارباغ بعد از گنبد مسجد شيخ‌ لطف‌الله قرار مي‌گيرد. ولي در مجلل آن كه با طلا و نقره تزئين شده است، از لحاظ زرگري، طلا‌كاري، طراحي و قلم‌زني در نظر استادان بزرگ امروز اين فن نيز، شاهكاري از صنايع هنري كم نظير است.
 
درخت‌هاي چنار كهنسال و جوي آبي كه در آن جريان دارد، بر زيبايي تزئينات نفيس كاشي‌كاري آن مي‌افزايد.
 
مدرسة چهارباغ از لحاظ كاشي‌كاري انواع مختلف اين فن را در خود جاي داده و در حقيقت موزة كاشي‌كاري اصفهان است.<sup>5</sup>
 
'''نمونه‌ها مهم مدارس در ايران:'''
 
مدرسه خان شيراز در دورة صفوي ـ مدرسة غياثيه خرگرد ـ مدرسة شيخ محمدعلي نجفي در اصفهان ـ مدرسة آقا بابا خان در شيراز ـ مدرسة ملاعلي در اصفهان ـ مسجد و مدرسة آقا بزرگ در كاشان.<sup>6</sup>
 
'''نتيجه‌گيري:'''
 
با ظهور اسلام ديني كه جهل را از شرك و كفر بدتر مي‌دانست، علم دوراني را به خود ديد كه در پرتو اين دوران شايد پيشرفتي را از خود نشان داد كه ديگر در هيچ دوراني با امكاناتش اين چنين پيشرفتي ميسر نشد. مدرسه از فضاهايي بود كه طلايه‌دار اين بخش از فرهنگ اسلامي مي‌شد. در ميان مدارس موجود، مدرسة چهارباغ جزء مدارس منحصر به فرد مي‌باشد. به طوري كه كاشي‌كاري اين مسجد را به دليل داشتن تنوع، موزة كاشي‌كاري اصفهان ناميده‌اند.
 
 
حبیب الله شمشیری

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۳

مدرسه چهار باغ، قابل بازیابی از https://sheykhbahaeihotel.com/fa/close-historical-places/32-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86

از شاهکارهای معماری اواخر دوره صفوی در اصفهان. این مدرسه به نام «مدرسه سلطانی» و «مدرسه مادر» نیز نامیده می‌شد. برای هر کدام از این عناوین وجه تسمیه‌ای ذکر کرده‌اند؛ مدرسه سلطانی از آن جهت گفته‌اند که در دوره «شاه سلطان حسین صفوی» (1105-1135ق/1694-1724م) بنا شده است و مدرسه چهارباغ به این دلیل نامیده‌اند که در خیابان چهارباغ واقع است[۱]. مدرسه چهارباغ را به اشتباه مدرسه «مادرشاه» نیز نامیده‌اند در حالی‌که در وقف‌نامه این بنا عنوانی به نام «مادرشاه» وجود ندارد[۲]. مادرشاه سلطان حسین تنها کاروانسرا و بازاری را وقف مدرسه کرد تا عواید آن دو عمارت صرف طلّاب و نگهداری مدرسه شود[۳]. مدرسه چهارباغ در (7-1116ق/ 7-1706م) ساخته شد[۴] و تزئینات و کاشی‌کاری آن تا (1126ق/1714م) به طول انجامید[۵].

مدرسه سلطانی در حقیقت مدرسه‌ای برای طلّاب علوم دینی بوده است و علمای معروفی چون «محمدباقر مجلسی» در آن تدریس می‌کردند که ظاهراً به وسیله شخص شاه انتخاب می‌شدند[۶]. برای سکونت طلّاب 150 حجره در دو طبقه پیش‌بینی شده بود که همه بزرگ، خوش‌نما و استوار بودند. یکی از حجره‌های ضلع شمالی مدرسه به حجره شاه سلطان حسین مشهور است که گاه به مکانی جهت بحث و گفتگوی شاه با علما تبدیل می‌شد[۷]. حاشیه‌‌های طلاکاری شده و وجود یک بخاری زیبا و زیلویی کتیبه‌دار، امتیازات حجره پادشاه نسبت به سایر حجره‌ها بود[۸].

مدرسه چهار باغ تا اسفند 1311ش مدرسه دینی بسیار مهمی بوده است. صد نفر طلبه از سن 14 سالگی به آن‌جا می‌رفتند و به مدت ده سال به تحصیل علم مشغول می‌شدند؛ و در همین سال طلّاب را به چند مدرسه کوچکتر فرستادند تا مدرسه را به عنوان بنای ملی و تاریخی حفظ کنند[۹]. مدرسه چهارباغ اکنون با عنوان مدرسه «امام صادق(ع)» شناخته می‌شود و کاروانسرای مادرشاه نیز تبدیل به «هتل عباسی» شده است.

معماری و تزئینات درونی و بیرونی بنای مدرسه و درختان چنار کهنسال و جریان نهر «فرشادی» از میان این مدرسه بر زیبایی آن افزوده است. این مدرسه محل تلاقی چندین رشته هنرهای زیبا از قبیل حجّاری، نقاشی، تذهیب، مینیاتور، کاشی‌کاری، معرق، گچ‌بری، خطّاطی، قطاربندی، طلاکاری، منبّت‌کاری، ملیله‌کاری، خاتم‌سازی، شبکه‌کاری و امثال این صنایع ظریف است[۱۰].

مدرسه چهارباغ، چهار ایوان دارد که بیشتر کتیبه‌ها در آن ایوان‌ها قرار داده شده است؛ کتیبه‌هایی که به خط خوشنویسان معروف عصر صفوی همچون «عبدالرحیم جزایری»، «علی‌نقی امامی»، «محمدصالح اصفهانی» و دیگران زینت یافته است. در اصلی مدرسه که با نقره و طلا تزئین شده از لحاظ زرکاری و قلمزنی نمونه‌ای ممتاز و دارای الواح و کتیبه‌هایی است. انواع مختلف کاشی‌ها مانند کاشی‌های هفت رنگ با رنگ‌های طلایی، سبز، آبی‌تیره و  روشن در مدرسه به کار رفته است[۱۱]. مناره‌های کاشی‌کاری شده، کاشی‌های معرق اطراف گنبد، سنگاب‌های حجّاری شده، درها و پنجره‌های نفیس و چوب‌بری شده، منبر مرمرین و محراب با شکوه از قسمت‌های جالب و زیبای مدرسه چهارباغ است[۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ رفیعی‌مهرآبادی، ابوالقاسم (1352). آثار ملی اصفهان. تهران: انجمن آثار ملی، ص445.
  2. ↑ وقفنامه مدرسه چهارباغ. بایگانی اداره کل اوقاف اصفهان.
  3. ↑ تاریخ ایران «دوره صفویان» (1380). پژوهش در دانشگاه کمبریج. ترجمه یعقوب آژند، تهران: جامی، ص454.
  4. ↑ سیوری، راجر (1372). ایران عصر صفوی. ترجمه کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز، ص 165.
  5. ↑ تاجبخش، احمد (1378). تاریخ صفویه. شیراز: نوید شیراز، جلد دوم، ص 54.
  6. ↑ هنرفر، لطف‌الله (1344). گنجینه آثار تاریخی اصفهان. اصفهان: بی‌نا، ص719.
  7. ↑ صفا، ذبیح‌الله (1372). تاریخ ادبیات در ایران. تهران: انتشارات طوس، جلد پنجم، ص237.
  8. ↑ آثار ملی اصفهان. ص 466-467.
  9. ↑ هاکس، مریت (1368). ایران، افسانه و واقعیت. ترجمه محمدحسین نظری‌نژاد، محمدتقی اکبری و احمد نمایی، مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، ص55.
  10. ↑ همایی‌شیرازی، جلال‌الدین (1374). تاریخ اصفهان. به کوشش ماهدخت‌بانو همایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، جلد اول، ص 20.
  11. ↑ پوپ، آرتور آبهام (1365). معماری ایران. ترجمه کرامت‌الله افسر، تهران: یساوُلی، ص281.
  12. ↑ سمیع‌آذر، علی‌رضا (1376). تاریخ تحولات مدارس در ایران. تهران: نشرسازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، بی‌جا، ص138-139.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

شهناز چراغ

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=مدرسه_چهارباغ&oldid=8366»