ایران مادی، دین: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۶

ایران مادی، دین، شواهد مربوط به دین مادها اندک و پراکنده است. قدیم‌ترین این مدارک، کتیبه‌های آشوری است. آشوریان از 836 ق‌م با مادها آشنا شدند؛^[۱] اما در کتیبه‌های آشوری از ویران کردن پرستشگاه‌های اقوام مادی سخنی به میان نمی‌آید که شیوه متداول آشوریان بود. این امر نشان می‌دهد که در آن روزگار، مادها معبد و یا مجسمه‌هایی از خدایان خود نداشتند^[۲]. بر اساس روایت هرودت، همه مادها را آریایی می‌خواندند^[۳] و در تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز اهورا مزدا «خدای آریائیان» نامیده شده است^[۴].

برای شناخت دین مادهای نواحی غربی فلات ایران، نام‌های خاص موجود در کتیبه‌های آشوری مدارک مهمی هستند^[۵]. نام‌های مادی سده‌های 9-7 ق‌م، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت می‌کند و به تدریج، از سده 6 ق‌م، در میان مادها به نام‌هایی برمی‌خوریم که با عقاید زردشت رابطه مستقیم دارند^[۶]. به گزارش هرودت، مغ‌ها یکی از 6 طایفه مادی بودند و طبقه روحانی را در شاهنشاهی ماد تشکیل می‌دادند. خویشکاری آن‌ها تعبیر خواب، تفأل، پیش‌گویی، قربانی و خواندن دعا بود^[۷]^[۸]^[۹] و مادی‌ها و پارسی‌ها کاهنان خود را از میان افراد این طایفه انتخاب کردند^[۱۰]. حاصل کلام اینکه به نظر می‌رسد لااقل بخشی از طوایف مادی، از آغاز حضورشان در فلات ایران، بر آئین مزدایی بودند^[۱۱] و احتمالاً طی 6 دهه فرمانروایی مادها، دین زردشتی در میان ایرانیان نواحی غربی فلات ایران گسترش یافت^[۱۲]^[۱۳]

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ Ghirshman, R. Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest, Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.
↑ ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.
↑ Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", Archaeologische Mitteilungen aus Iran. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277.
↑ Weissbach, F. H., Die Keilinschriften der Achämeniden, Leipzig: 1911, PP. 65, 67.
↑ نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457.
↑ نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459.
↑ ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.
↑ دوشن ـ گیمن، ژاک. دین ایران باستان. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص 197.
↑ نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.
↑ دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461.
↑ نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255.
↑ بویس، مری. زردشتیان: باورها و آداب دینی آن‌ها. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 76.
↑ Boyce, M. Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge, 1979, P. 48.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

پیوند به بیرون

مادها، سایت دانشنامه تاریخ جهان، قابل بازیابی از https://www.worldhistory.org/

[1] Ghirshman, R. Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest, Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.

[2] ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.

[3] Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", Archaeologische Mitteilungen aus Iran. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277.

[4] Weissbach, F. H., Die Keilinschriften der Achämeniden, Leipzig: 1911, PP. 65, 67.

[5] نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457.

[6] نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459.

[7] ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.

[8] دوشن ـ گیمن، ژاک. دین ایران باستان. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص 197.

[9] نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.

[10] دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461.

[11] نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255.

[12] بویس، مری. زردشتیان: باورها و آداب دینی آن‌ها. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 76.

[13] Boyce, M. Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge, 1979, P. 48.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ايران مادي، دين'''، شواهد مربوط به دين مادها اندك و پراكنده است. قديم‌ترين اين مدارك، كتيبه‌هاي آشوري است. آشوريان از 836 ق‌م با مادها آشنا شدند؛<sup>1</sup> اما در كتيبه‌هاي آشوري از ويران كردن پرستشگاه‌هاي اقوام مادي سخني به ميان نمي‌آيد كه شيوة متداول آشوريان بود. اين امر نشان مي‌دهد كه در آن روزگار، مادها معبد و يا مجسمه‌هايي از خدايان خود نداشتند.<sup>2</sup> بر اساس روايت هرودت، همة مادها را آريايي مي‌خواندند<sup>3</sup> و در تحرير عيلامي كتيبة بيستون نيز اهورا مزدا «خداي آريائيان» ناميده شده است.<sup>4</sup>
+'''ایران مادی، دین'''، شواهد مربوط به دین [[ماد|مادها]] اندک و پراکنده است. قدیم‌ترین این مدارک، کتیبه‌های آشوری است. آشوریان از 836 ق‌م با مادها آشنا شدند؛<ref>  Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.</ref> اما در کتیبه‌های آشوری از ویران کردن پرستشگاه‌های اقوام مادی سخنی به میان نمی‌آید که شیوه متداول آشوریان بود. این امر نشان می‌دهد که در آن روزگار، [[ماد|مادها]] معبد و یا مجسمه‌هایی از خدایان خود نداشتند<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دین‌های ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.</ref>. بر اساس روایت هرودت، همه مادها را آریایی می‌خواندند<ref>Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277.  </ref> و در تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز اهورا مزدا «خدای آریائیان» نامیده شده است<ref>Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.</ref>.
-براي شناخت دين مادهاي نواحي غربي فلات ايران، نام‌هاي خاص موجود در كتيبه‌هاي آشوري مدارك مهمي هستند.<sup>5</sup> نام‌هاي مادي سده‌هاي 9-7 ق‌م، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت مي‌كند و به تدريج، از سدة 6 ق‌م، در ميان مادها به نام‌هايي برمي‌خوريم كه با عقايد زردشت رابطة مستقيم دارند.<sup>6</sup> به گزارش هرودت، مغ‌ها يكي از 6 طايفة مادي بودند و طبقة روحاني را در شاهنشاهي ماد تشكيل مي‌دادند. خويشكاري آن‌ها تعبير خواب، تفأل، پيش‌گويي، قرباني و خواندن دعا بود<sup>7</sup> و مادي‌ها و پارسي‌ها كاهنان خود را از ميان افراد اين طايفه انتخاب كردند.<sup>8</sup> حاصل كلام اينكه به نظر مي‌رسد لااقل بخشي از طوايف مادي، از آغاز حضورشان در فلات ايران، بر آئين مزدايي بودند<sup>9</sup> و احتمالاً طي 6 دهه فرمانروايي مادها، دين زردشتي در ميان ايرانيان نواحي غربي فلات ايران گسترش يافت.<sup>10</sup>
+برای شناخت دین مادهای نواحی غربی فلات [[کشور ایران|ایران]]، نام‌های خاص موجود در کتیبه‌های آشوری مدارک مهمی هستند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457. </ref>. نام‌های مادی سده‌های 9-7 ق‌م، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت می‌کند و به تدریج، از سده 6 ق‌م، در میان مادها به نام‌هایی برمی‌خوریم که با عقاید [[زرتشت|زردشت]] رابطه مستقیم دارند<ref>نک: دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459. </ref>. به گزارش هرودت، مغ‌ها یکی از 6 طایفه مادی بودند و طبقه روحانی را در شاهنشاهی ماد تشکیل می‌دادند. خویشکاری آن‌ها تعبیر خواب، تفأل، پیش‌گویی، قربانی و خواندن دعا بود<ref>ویدنگرن، گئو. '''''دین‌های ایران.''''' ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163. </ref><ref>دوشن ـ گیمن، ژاک. '''''دین ایران باستان'''''. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص 197.</ref><ref>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.</ref> و مادی‌ها و پارسی‌ها کاهنان خود را از میان افراد این طایفه انتخاب کردند<ref>دیاکونوف، ایگور. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461. </ref>. حاصل کلام اینکه به نظر می‌رسد لااقل بخشی از طوایف مادی، از آغاز حضورشان در فلات [[ایران]]، بر [[مزدکی، آئین|آئین مزدایی]] بودند<ref>نیولی، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381،  ص 255. </ref> و احتمالاً طی 6 دهه فرمانروایی مادها، [[زرتشتی، دین|دین زردشتی]] در میان ایرانیان نواحی غربی فلات [[کشور ایران|ایران]] گسترش یافت<ref>بویس، مری. '''''زردشتیان: باورها و آداب دینی آن‌ها'''''. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 76.</ref><ref>Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.</ref>
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ:'''
+* [[ایران اشكانی، دین|ایران اشکانی، دین]]
+* [[ایران ساسانی، دین]]
+* [[ایران هخامنشی، دین]]
+* [[زرتشتی، دین]]
--    Ghirshman, R. '''''Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest''''', Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
--    ويدنگرن، گئو. '''''دين‌هاي ايران.''''' ترجمة منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ايده، 1377، ص 163.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", '''''Archaeologische Mitteilungen aus Iran'''''. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277.
+== پیوند به بیرون ==
+مادها، سایت دانشنامه تاریخ جهان، قابل بازیابی از  [https://www.worldhistory.org/trans/fa/ https://www.worldhistory.org/]
--    Weissbach, F. H., Die '''''Keilinschriften der Achämeniden''''', Leipzig: 1911, PP. 65, 67.
+[[رده:ادیان و مذاهب]]
+[[رده:ادیان]]
--    نك: دياكونوف، ايگور. '''''تاريخ ماد'''''. ترجمة كريم كشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457.
--    همان. ص 457-459.
--    ويدنگرن. همانجا؛ دوشن ـ گيمن، ژاك. '''''دين ايران باستان'''''. ترجمة رويا منجم، تهران: فكر روز، 1375، ص 197؛ نيولي، گراردو. '''''زمان و زادگاه زرتشت'''''. ترجمة سيد منصور سيد سجادي، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.
--    دياكونوف. همان. ص 461.
--    نيولي. همان. ص 255.
--  بويس، مري. '''''زردشتيان: باورها و آداب ديني آن‌ها'''''. ترجمة عسكر بهرامي، تهران: ققنوس، 1381، ص 76؛
-Boyce, M. '''''Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices'''''. London: Routledge, 1979, P. 48.