ایران مادی، دین
ایران مادی، دین، شواهد مربوط به دین مادها اندک و پراکنده است. قدیم‌ترین این مدارک، کتیبه‌های آشوری است. آشوریان از 836 ق‌م با مادها آشنا شدند؛[۱] اما در کتیبه‌های آشوری از ویران کردن پرستشگاه‌های اقوام مادی سخنی به میان نمی‌آید که شیوه متداول آشوریان بود. این امر نشان می‌دهد که در آن روزگار، مادها معبد و یا مجسمه‌هایی از خدایان خود نداشتند[۲]. بر اساس روایت هرودت، همه مادها را آریایی می‌خواندند[۳] و در تحریر عیلامی کتیبه بیستون نیز اهورا مزدا «خدای آریائیان» نامیده شده است[۴].
برای شناخت دین مادهای نواحی غربی فلات ایران، نام‌های خاص موجود در کتیبه‌های آشوری مدارک مهمی هستند[۵]. نام‌های مادی سده‌های 9-7 ق‌م، اعتقاد به اهورا مزدا را ثابت می‌کند و به تدریج، از سده 6 ق‌م، در میان مادها به نام‌هایی برمی‌خوریم که با عقاید زردشت رابطه مستقیم دارند[۶]. به گزارش هرودت، مغ‌ها یکی از 6 طایفه مادی بودند و طبقه روحانی را در شاهنشاهی ماد تشکیل می‌دادند. خویشکاری آن‌ها تعبیر خواب، تفأل، پیش‌گویی، قربانی و خواندن دعا بود[۷][۸][۹] و مادی‌ها و پارسی‌ها کاهنان خود را از میان افراد این طایفه انتخاب کردند[۱۰]. حاصل کلام اینکه به نظر می‌رسد لااقل بخشی از طوایف مادی، از آغاز حضورشان در فلات ایران، بر آئین مزدایی بودند[۱۱] و احتمالاً طی 6 دهه فرمانروایی مادها، دین زردشتی در میان ایرانیان نواحی غربی فلات ایران گسترش یافت[۱۲][۱۳]
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ Ghirshman, R. Iran from the Earliest Times to the Islamic Conquest, Harmondsworth, Penguin, 1961, P. 90.
- ↑ ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.
- ↑ Gall, H. von, "Persische und medische Stämme", Archaeologische Mitteilungen aus Iran. Berlin: 1972, Vol. V, P. 277.
- ↑ Weissbach, F. H., Die Keilinschriften der Achämeniden, Leipzig: 1911, PP. 65, 67.
- ↑ نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457.
- ↑ نک: دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 457-459.
- ↑ ویدنگرن، گئو. دین‌های ایران. ترجمه منوچهر فرهنگ، تهران: آگاهان ایده، 1377، ص 163.
- ↑ دوشن ـ گیمن، ژاک. دین ایران باستان. ترجمه رویا منجم، تهران: فکر روز، 1375، ص 197.
- ↑ نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 265-266.
- ↑ دیاکونوف، ایگور. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز، تهران: بنگاه ترجمه و نشر، 1345، ص 461.
- ↑ نیولی، گراردو. زمان و زادگاه زرتشت. ترجمه سید منصور سید سجادی، تهران: آگه، 1381، ص 255.
- ↑ بویس، مری. زردشتیان: باورها و آداب دینی آن‌ها. ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 76.
- ↑ Boyce, M. Zoroastrianism,Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge, 1979, P. 48.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
پیوند به بیرون
مادها، سایت دانشنامه تاریخ جهان، قابل بازیابی از https://www.worldhistory.org/