پرش به محتوا

خرمشهر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۶۷۰ ویرایش‌ها
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''خرمشهر،''' مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در [[استان خوزستان]]، در جنوب غربی ایران و در مرز آبی با کشور عراق.  
[[پرونده:خرمشهر.jpg|بندانگشتی|خرمشهر، برگرفته از سایت سفر مارکت ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]
خرمشهر، مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در [[استان خوزستان]]، در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]] و در مرز آبی با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 کشور عراق].  


'''شهرستان خرمشهر''' از غرب با کشور عراق، از جنوب با شهرستان آبادان، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان اهواز همسایه است<sup>1</sup> و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است.<sup>2</sup>  
شهرستان خرمشهر از غرب با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 کشور عراق]، از جنوب با شهرستان [[آبادان]]، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان [[اهواز]] همسایه است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.</ref> و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.</ref>.


'''شهر خرمشهر''' با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا<sup>3</sup> با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در  زمستان‌ها، در کنار رود مرزی اروندرود واقع است.<sup>4</sup> رود کارون، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به اروندرود می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی استان خوزستان و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است.<sup>5</sup> خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با اهواز (مرکز استان) مرتبط است و با تهران نیز حدود 994 کم فاصله دارد.<sup>6</sup> طول راه هوایی خرمشهر ـ  تهران نیز 660 کم است.<sup>7</sup> بندر خرمشهر با اهواز و تهران و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده،<sup>8</sup> اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و هخامنشیان نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد،<sup>9</sup> اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند.<sup>10</sup> به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است.<sup>11</sup> از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت<sup>12</sup> و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راههای مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت.<sup>13</sup> در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد<sup>14</sup> و در جنگ جهانی اول و دوم نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان ملی شدن صنعت نفت به هنگام زمامداری دکتر مصدق، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در جنگ مصیبت‌بار ایران و عراق حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان جنگ، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد<sup>15</sup> و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است.<sup>16</sup> شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.
شهر خرمشهر با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا<ref>جعفری، عباس. '''''شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.</ref> با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در  زمستان‌ها، در کنار رود مرزی [[اروندرود]] واقع است<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). '''''اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران).''''' نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.</ref>.  


[[رود کارون]]، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به [[اروندرود]] می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی [[استان خوزستان]] و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است<ref>  سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.</ref>. خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با [[اهواز]] (مرکز استان) مرتبط است و با [[استان تهران|تهران]] نیز حدود 994 کم فاصله دارد<ref>    سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های ایران'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref>.طول راه هوایی خرمشهر ـ  تهران نیز 660 کم است<ref>جعفری. ص21.</ref>. بندر خرمشهر با [[اهواز]] و [[استان تهران|تهران]] و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده<ref>  چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.</ref>، اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و [[هخامنشیان]] نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.</ref>، اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند<ref>لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.</ref>.


'''مآخذ:'''
به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293.</ref>. از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382،  294.</ref>و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راه های مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت<ref>نهچیری، عبدالحسین. '''''جغرافیای تاریخی شهرها'''''. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.</ref>.


1.    مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.
در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد<ref>حقیقت، عبدالرفیع. '''''فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران'''''. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.</ref> و در [[جنگ جهانی اول|جنگ جهانی اول و دوم]] نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان [[ملی شدن صنعت نفت]] به هنگام زمامداری [[محمد مصدق|دکتر مصدق]]، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در [[جنگ ایران و عراق|جنگ مصیبت‌بار ایران و عراق]] حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان [[جنگ ایران و عراق|جنگ]]، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.</ref> و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113. </ref>.شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.


2.     دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.
== نیز نگاه کنید به ==
 
3.    جعفری، عباس. '''''شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.
 
4.     سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). '''''اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران).''''' نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.
 
5.     سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.
 
6.     سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های ایران'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.
 
7.     جعفری. ص21.
 
8.     چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.
 
9.    افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.
 
10.  لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.
 
Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.
 
11.  افشارسیستانی. همان. ص293.
 
12.  همان. ص294.
 
13.  نهچیری، عبدالحسین. '''''جغرافیای تاریخی شهرها'''''. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.
 
14.  حقیقت، عبدالرفیع. '''''فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران'''''. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.
 
15.  نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.
 
16.  مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113.


* [[آبادان]]
* [[استان خوزستان]]
* [[اهواز]]
* [[رود کارون]]
* [[اروندرود]]


== مآخذ ==
<references />


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
غلامحسین تکمیل همایون
غلامحسین تکمیل همایون
[[رده:جغرافیا]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۲

خرمشهر، برگرفته از سایت سفر مارکت ، قابل بازیابی ازhttps://safarmarket.com/

خرمشهر، مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در استان خوزستان، در جنوب غربی ایران و در مرز آبی با کشور عراق.

شهرستان خرمشهر از غرب با کشور عراق، از جنوب با شهرستان آبادان، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان اهواز همسایه است[۱] و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است[۲].

شهر خرمشهر با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا[۳] با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در  زمستان‌ها، در کنار رود مرزی اروندرود واقع است[۴].

رود کارون، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به اروندرود می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی استان خوزستان و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است[۵]. خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با اهواز (مرکز استان) مرتبط است و با تهران نیز حدود 994 کم فاصله دارد[۶].طول راه هوایی خرمشهر ـ  تهران نیز 660 کم است[۷]. بندر خرمشهر با اهواز و تهران و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده[۸]، اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و هخامنشیان نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد[۹]، اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند[۱۰].

به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است[۱۱]. از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت[۱۲]و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راه های مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت[۱۳].

در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد[۱۴] و در جنگ جهانی اول و دوم نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان ملی شدن صنعت نفت به هنگام زمامداری دکتر مصدق، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در جنگ مصیبت‌بار ایران و عراق حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان جنگ، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد[۱۵] و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است[۱۶].شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.
  2. ↑ دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.
  3. ↑ جعفری، عباس. شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.
  4. ↑ سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.
  5. ↑   سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، جغرافیای استان خوزستان. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.
  6. ↑     سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه راه‌های ایران. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.
  7. ↑ جعفری. ص21.
  8. ↑   چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.
  9. ↑ افشار سیستانی، ایرج. پژوهش در نام‌ شهرهای ایران. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.
  10. ↑ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.
  11. ↑ افشار سیستانی، ایرج. پژوهش در نام‌ شهرهای ایران. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293.
  12. ↑ افشار سیستانی، ایرج. پژوهش در نام‌ شهرهای ایران. چ2، تهران: روزنه، 1382، 294.
  13. ↑ نهچیری، عبدالحسین. جغرافیای تاریخی شهرها. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.
  14. ↑ حقیقت، عبدالرفیع. فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.
  15. ↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.
  16. ↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

غلامحسین تکمیل همایون

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=خرمشهر&oldid=8126»