سلطان‌ حسین میرزا بایقرا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸

بایْقَرا، سلطان‌حسین میرزا، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنام‌ترین شاهزادگان تیموری، پادشاه سلسله تیموریان (873 – 911) بود^[۱].

او پسر منصور و نواده بایقرا بن‌عمر شیخ بن ‌تیمور گوركان (842-911ق) كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان می‌راند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تیموریان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد^[۲].

دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترین ادوار تاریخ به شمار می‌آید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی^* وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد^[۳].

سلطان ‌حسین‌میرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند گل و مل و پندنامه به زبان فارسی و دیوان اشعار و رساله‌ای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد^[۴] و در شعر «حسینی» تخلص می‌كرد^[۵]. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است^[۶].

وی در آخرین سال‌های زمام داری با شورش شاهزادگان، اوج‌گیری قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعیل صفوی روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت^[۷].

نیز نگاه کنید به

تیموریان

مآخذ

↑ میرخواند، محمد. روضهالصفا. تهران: خیام، بی‌تا، ج7، ص8.
↑ امیرخانی، غلامرضا. تیموریان (از ایران چه می‌دانم؟/48). تهران: 1383، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص21.
↑ میرجعفری، حسین. تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در دوره تیموریان و تركمانان. تهران: 1381، سمت، ص102.
↑ فرهانی‌منفرد، مهدی. پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.
↑ زمچی‌اسفزاری، معین‌الدین. روضات‌الجنّات فیاوصاف مدینه هرات. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.
↑ خواندمیر، غیاث‌الدین، حبیب‌السیر فی اخبار افراد بشر. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بی‌تا، ج4، ص111.
↑ رومیر، ه. ر. تاریخ ایران (دوره تیموریان). پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

شهناز چراغ

[1] میرخواند، محمد. روضهالصفا. تهران: خیام، بی‌تا، ج7، ص8.

[2] امیرخانی، غلامرضا. تیموریان (از ایران چه می‌دانم؟/48). تهران: 1383، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص21.

[3] میرجعفری، حسین. تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در دوره تیموریان و تركمانان. تهران: 1381، سمت، ص102.

[4] فرهانی‌منفرد، مهدی. پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.

[5] زمچی‌اسفزاری، معین‌الدین. روضات‌الجنّات فیاوصاف مدینه هرات. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.

[6] خواندمیر، غیاث‌الدین، حبیب‌السیر فی اخبار افراد بشر. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بی‌تا، ج4، ص111.

[7] رومیر، ه. ر. تاریخ ایران (دوره تیموریان). پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+[[پرونده:777173 306.jpg|بندانگشتی|سلطان حسین میرزا بایقرا، قابل بازیابی از [https://eghtesaad24.ir/fa/news/279170/%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%82%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B4-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF https://eghtesaad24.ir/fa/news/279170]]]
-'''بايْقَرا، سلطان‌حسين ميرزا'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نيكنام‌ترين شاهزادگان تيموري، پادشاه سلسلة تیموریان (873 – 911) بود. <sup>1</sup>
+'''بایْقَرا، سلطان‌حسین میرزا'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنام‌ترین شاهزادگان تیموری، پادشاه [[تیموریان|سلسله تیموریان]] (873 – 911) بود<ref>میرخواند، محمد. '''''روضهالصفا'''''. تهران: خیام، بی‌تا، ج7، ص8.</ref>.
-او پسر منصور و نوادة بايقرا بن‌عمر شيخ بن ‌تيمور گوركان (842-911ق)  كه در دورة سلطان ابوسعيد بر استرآباد فرمان مي‌راند پس از مرگ او روانة هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو تيموريان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد.<sup>2</sup> دوران 38 سالة زمامداري او (873-911ق) با رونق بخشيدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نويسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترين ادوار تاريخ به شمار مي‌آيد كه در اين راه اميرعليشيرنوايي<sup>*</sup> وزير لايق او، هرات را به مركز فرهنگي و هنري تبديل كرد.<sup>3</sup> سلطان ‌حسين‌ميرزا بايقرا، به عنوان دولتمردي فرهنگ آفرين، آثاري مانند '''''گل و مل''''' و '''''پندنامه''''' به زبان فارسي و '''''ديوان اشعار''''' و رساله‌اي به زبان تركي را از خود به يادگار گذارد<sup>4</sup> و در شعر «حسيني» تخلص مي‌كرد.<sup>5</sup> ايجاد بناهاي عمومي مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است.<sup>6</sup> وي در آخرين سال‌هاي زمامداري با شورش شاهزادگان، اوج‌گيري قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعيل صفوي روبرو نشد و در حالي كه براي جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت.<sup>7</sup>
+او پسر منصور و نواده بایقرا بن‌عمر شیخ بن ‌تیمور گوركان (842-911ق)  كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان می‌راند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آن‌جا به حكومت بر قلمرو [[تیموریان]] كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد<ref>امیرخانی، غلامرضا. تیموریان '''''(از ایران چه می‌دانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص21.</ref>.
+دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشان‌ترین ادوار تاریخ به شمار می‌آید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی<sup>*</sup> وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد<ref>میرجعفری، حسین. '''''تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در [[تیموریان|دوره تیموریان]] و تركمانان.''''' تهران: 1381، سمت، ص102.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+سلطان ‌حسین‌میرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند '''''گل و مل''''' و '''''پندنامه''''' به زبان فارسی و '''''دیوان اشعار''''' و رساله‌ای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد<ref>  فرهانی‌منفرد، مهدی. '''''پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال [[تیموریان]] و ظهور [[صفویان]]'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.</ref> و در شعر «حسینی» تخلص می‌كرد<ref>زمچی‌اسفزاری، معین‌الدین. '''''روضات‌الجنّات فیاوصاف مدینه هرات'''''. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.</ref>. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است<ref>خواندمیر، غیاث‌الدین، '''''حبیب‌السیر فی اخبار افراد بشر'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بی‌تا، ج4، ص111.</ref>.
-.    ميرخواند، محمد. '''''روضةالصفا'''''. تهران: خيام، بي‌تا، ج7، ص8.
+وی در آخرین سال‌های زمام داری با شورش شاهزادگان، اوج‌گیری قدرت ازبكان و برآمدن [[اسماعیل صفوی|شاه اسماعیل صفوی]] روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت<ref>رومیر، ه. ر. '''''تاریخ ایران ([[تیموریان|دوره تیموریان]]).''''' پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.</ref>.
-.    اميرخاني، غلامرضا. تيموريان '''''(از ايران چه مي‌دانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص21.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.    ميرجعفري، حسين. '''''تاريخ تحولات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ايران در دوره تيموريان و تركمانان.''''' تهران: 1381، سمت، ص102.
+* [[تیموریان]]
-.    فرهاني‌منفرد، مهدي. '''''پيوند سياست و فرهنگ در عصر زوال تيموريان و ظهور صفويان'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ص156و440-447.
+== مآخذ ==
+<references />
-.    زمچي‌اسفزاري، معين‌الدين. '''''روضات‌الجنّات في اوصاف مدينة هرات'''''. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-.    خواندمير، غياث‌الدين، '''''حبيب‌السير في اخبار افراد بشر'''''. به كوشش محمد دبيرسياقي، تهران: خيام، بي‌تا، ج4، ص111.
-.    رومير، ه. ر. '''''تاريخ ايران (دورة تيموريان).''''' پژوهش دانشگاه كمبريج، ترجمة يعقوب آژند، تهران: 1378، جامي، ص132.
+== نویسنده مقاله ==
 شهناز چراغ
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]