دادگاه های انقلاب: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۱

دادگاه‌های انقلاب، دادگاه‌هایی که در آستانه انقلاب اسلامی برای رسیدگی به جرائم و تخلفات امنیتی، سیاسی و اقتصادی. تشکیل شد و پس از آن گسترش یافت. در 26 بهمن 1357 به فرمان آیت‌الله خمینی دادگاه انقلاب برای جنایات و مصادره اموال سلسله پهلوی و جرایم ضد انقلابی به دادستانی کل مهدی هادوی تشکیل شد^[۱].

در 27 خرداد 1358ش آئین‌نامه‌ای در 24 ماده و 22 تبصره به تصویب شورای انقلاب رسید که مطابق آن دادسرای کل انقلاب در تهران و دادستان آن به انتخاب رهبر برای نظارت بر دادسراهای انقلاب تشکیل شود^[۲]. صلاحیت این دادگا‌ه‌ها نیز رسیدگی به چنین مواردی بود: قتل و کشتار به منظور تحکیم رژیم پهلوی، حبس و شکنجه مردم مبارز به آمریت یا مباشرت، جنایات بزرگ اقتصادی، توطئه علیه جمهوری اسلامی یا اقدام مسلحانه و تخریب و جاسوسی، سرقت مسلحانه، تجاوز به عنف و قاچاق مواد مخدر، رسیدگی به جرایم پاسداران. در 1362 بازبینی و رسیدگی به گران‌فروشی و احتکار نیز بر عهده این دادگاه گذاشته شد. تا این زمان دادسرا و دادگاه انقلاب یک مرجع قضایی مستقل از دادگستری بود ^[۳]که با تصویب قانون صلاحیت دادگاه‌ها و دادسراهای انقلاب، مصوب 11 اردیبهشت 1362ش، این نهاد بخشی از دادگستری جمهوری اسلامی شد^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ آیت‌الله خمینی، سیدروح الله. صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361ش، ج5، ص123 و 189.
↑ كشاورز، بهمن. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.
↑ كشاورز، بهمن. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.
↑ كاشانی، سیدمحمود. استانداردهای جهانی دادگستری. تهران: میزان، 1383ش، ص191.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اکبر قاسمی

[1] آیت‌الله خمینی، سیدروح الله. صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361ش، ج5، ص123 و 189.

[2] كشاورز، بهمن. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.

[3] كشاورز، بهمن. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.

[4] كاشانی، سیدمحمود. استانداردهای جهانی دادگستری. تهران: میزان، 1383ش، ص191.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''دادگاه‌هاي انقلاب،''' دادگاه‌هايي كه در آستانة انقلاب اسلامي<sup>*</sup> براي رسيدگي به جرائم و تخلفات امنيتي، سياسي و اقتصادي. تشكيل شد و پس از آن گسترش يافت. در 26 بهمن 1357 به فرمان آيت‌الله خميني<sup>*</sup> دادگاه انقلاب براي جنايات و مصادرة اموال سلسلة پهلوي و جرايم ضد انقلابي به دادستاني كل مهدي هادوي تشكيل شد.<sup>1</sup> در 27 خرداد 1358ش آئين‌نامه‌اي در 24 ماده و 22 تبصره به تصويب شوراي انقلاب رسيد كه مطابق آن دادسراي كل انقلاب در تهران و دادستان آن به انتخاب رهبر براي نظارت بر دادسراهاي انقلاب تشكيل شود. صلاحيت اين دادگا‌ه‌ها نيز رسيدگي به چنين مواردي بود: قتل و كشتار به منظور تحكيم رژيم پهلوي، حبس و شكنجة مردم مبارز به آمريت يا مباشرت، جنايات بزرگ اقتصادي، توطئه عليه جمهوري اسلامي يا اقدام مسلحانه و تخريب و جاسوسي، سرقت مسلحانه، تجاوز به عنف و قاچاق مواد مخدر، رسيدگي به جرايم پاسداران. در 1362 بازبيني و رسيدگي به گران‌فروشي و احتكار نيز بر عهدة اين دادگاه گذاشته شد. تا اين زمان دادسرا و دادگاه انقلاب يك مرجع قضايي مستقل از دادگستري بود<sup>3</sup> كه با تصويب قانون صلاحيت دادگاه‌ها و دادسراهاي انقلاب، مصوب 11 ارديبهشت 1362ش، اين نهاد بخشي از دادگستري جمهوري اسلامي شد.<sup>4</sup>
+'''[[دادگاه های انقلاب|دادگاه‌های انقلاب]]،''' دادگاه‌هایی که در آستانه [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] برای رسیدگی به جرائم و تخلفات امنیتی، سیاسی و اقتصادی. تشکیل شد و پس از آن گسترش یافت. در 26 بهمن 1357 به فرمان [[امام خمینی|آیت‌الله خمینی]] دادگاه انقلاب برای جنایات و مصادره اموال [[سلسله پهلوی]] و جرایم ضد انقلابی به دادستانی کل مهدی هادوی تشکیل شد<ref>   آیت‌الله خمینی، سیدروح الله. '''''صحیفه''''' '''''نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361ش، ج5، ص123 و 189.</ref>.
+در 27 خرداد 1358ش آئین‌نامه‌ای در 24 ماده و 22 تبصره به تصویب شورای انقلاب رسید که مطابق آن دادسرای کل انقلاب در [[استان تهران|تهران]] و دادستان آن به انتخاب رهبر برای نظارت بر دادسراهای انقلاب تشکیل شود<ref>كشاورز، بهمن'''''. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب'''''. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.</ref>. صلاحیت این دادگا‌ه‌ها نیز رسیدگی به چنین مواردی بود: قتل و کشتار به منظور تحکیم [[سلسله پهلوی|رژیم پهلوی]]، حبس و شکنجه مردم مبارز به آمریت یا مباشرت، جنایات بزرگ اقتصادی، توطئه علیه جمهوری اسلامی یا اقدام مسلحانه و تخریب و جاسوسی، سرقت مسلحانه، تجاوز به عنف و قاچاق مواد مخدر، رسیدگی به جرایم پاسداران. در 1362 بازبینی و رسیدگی به گران‌فروشی و احتکار نیز بر عهده این دادگاه گذاشته شد. تا این زمان دادسرا و [[دادگاه های انقلاب 2|دادگاه انقلاب]] یک [[قوه قضاییه|مرجع قضایی]] مستقل از دادگستری بود <ref>كشاورز، بهمن'''''. نگرشی بر قانون تشكیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب'''''. تهران: میزان، 1374ش، ص97- 99.</ref>که با تصویب قانون صلاحیت دادگاه‌ها و دادسراهای انقلاب، مصوب 11 اردیبهشت 1362ش، این نهاد بخشی از دادگستری جمهوری اسلامی شد<ref>كاشانی، سیدمحمود. '''''استانداردهای جهانی دادگستری'''''. تهران: میزان، 1383ش، ص191.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-.    آيت‌الله خميني، سيدروح الله. '''''صحيفة''''' '''''نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1361ش، ج5، ص123 و 189.
+* [[انقلاب اسلامی ایران]]
+* [[دادگاه های انقلاب 2]]
+* [[امام خمینی]]
-.    كشاورز، بهمن'''''. نگرشي بر قانون تشكيل دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب'''''. تهران: ميزان، 1374ش، ص97- 99.
+== مآخذ ==
+<references />
-.    [بنياد شهيد انقلاب اسلامي]، '''''راست قامتان جاويد'''''. (بهشتي اسطوره‌اي بر جاودانة تاريخ)، تهران: بنياد شهيد انقلاب اسلامي، 1361ش، ص814- 815.
-.    كاشاني، سيدمحمود. '''''استانداردهاي جهاني دادگستري'''''. تهران: ميزان، 1383ش، ص191.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 اکبر قاسمی
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]