پرش به محتوا

بوستان سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''بوستان''' این منظومه كه نخستین اثر سعدی<sup>*</sup> (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازة ایران به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن ''شاهنامة'' فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حكایات...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''بوستان'''
این منظومه که نخستین اثر [[سعدی]] (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه [[کشور ایران|ایران]] به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن [[شاهنامه فردوسی]] سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.</ref>. [[سعدی]] که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 232.</ref>. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و [[رضا]]، آداب تربیت، شکر بر عافیت، [[توبه]] و انابه، ‌[[مناجات نویسی|مناجات]] و خاتمه کتاب است<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.</ref>. شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد<ref>سعدی. '''''بوستان'''،'' ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).</ref>. این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در [[حديقه الحقیقه|حدیقه الحقیقه]] [[سنایی غزنوی|سنایی]] (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم [[مثنوی معنوی|مثنوی]]، تجدّدی محسوب می‌شود<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین.'''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 245.</ref>. [[سعدی]] مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است<ref>سعدی. '''''بوستان سعدی (سعدی نامه)'''.'' تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).</ref>. بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کرده‌اند<ref>یوسفی، غلامحسین. '''چشمه روشن'''. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.</ref>. سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به [[ترکی]] و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به [[فارسی]] از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشته‌اند<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).</ref>. شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.


این منظومه كه نخستین اثر [[سعدی]]<sup>*</sup> (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازة ایران به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن ''شاهنامة'' فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حكایات شیرین و آموزنده دربر دارد.<sup>1</sup> سعدی كه خود این منظومه را ''سعدی‌نامه'' خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابك ابوبكر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد.<sup>2</sup> ابواب دهگانة آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شكر بر عافیت، توبه و انابه، ‌مناجات و خاتمة كتاب است.<sup>3</sup> شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلكه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حكمت و معرفت مثل و مانند ندارد.<sup>4</sup> این منظومه بیش و كم همان گونه معانی را كه در ''حدیقةالحقیقه''<sup>*</sup> سنایی (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبة شاعری وی بیشتر است و این در نظم مثنوی، تجدّدی محسوب می‌شود.<sup>5</sup> سعدی مدینة فاضله‌ای را كه می‌جسته در ''بوستان'' تصویر كرده است. جهانی كه او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیكی و صفا، راستی و پاكی و روشنی و حقیقت است.<sup>6</sup> ''بوستان'' به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[1] و فربزفالكنر[2] به انگلیسی و ك. هـ. گراف[3] آن را به آلمانی ترجمه كرده‌اند.<sup>7</sup> سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به تركی و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیكچندبهار به فارسی از جمله كسانی هستند كه شروحی بر آن نوشته‌اند.<sup>8</sup> شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر ''بوستان'' نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخة ویراستة غلامحسین یوسفی است.
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[سعدی]]
* [[مثنوی معنوی|مثنوی]]
* [[شاهنامه فردوسی]]


1.     خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.
== مآخذ ==
<references />


2.     زرین‌كوب، عبدالحسین. '''''با كاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 232.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3.     خانلری (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.
 
4.     سعدی. '''''بوستان'''،'' ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).
 
5.     زرین‌كوب، عبدالحسین. '''''همان'''''. ص 245.
 
6.     سعدی. '''''بوستان سعدی (سعدی نامه)'''.'' تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).
 
7.     یوسفی، غلامحسین. '''چشمة روشن'''. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.
 
8.     مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).
----[1]. S. W. Jonse.
 
[2]. F. Falconer.
 
[3]. K. H. Graff.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹

این منظومه که نخستین اثر سعدی (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه ایران به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن شاهنامه فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد[۱]. سعدی که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد[۲]. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شکر بر عافیت، توبه و انابه، ‌مناجات و خاتمه کتاب است[۳]. شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد[۴]. این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در حدیقه الحقیقه سنایی (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم مثنوی، تجدّدی محسوب می‌شود[۵]. سعدی مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است[۶]. بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کرده‌اند[۷]. سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به ترکی و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به فارسی از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشته‌اند[۸]. شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.
  2. زرین‌کوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 232.
  3. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.
  4. سعدی. بوستان، ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).
  5. زرین‌کوب، عبدالحسین.با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 245.
  6. سعدی. بوستان سعدی (سعدی نامه). تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).
  7. یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.
  8. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر