پرش به محتوا

یسنا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''يسنا''' (yasnā) يا يَسْنَه (yasna)، يكي از بخش‌هاي پنج‌گانة ''[[اوستا]]''.
'''یسنا''' (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه ''[[اوستا]]''.


واژة‌ «يسن‌» هم ريشه با واژة «يشت» و به‌ معني‌ «پرستش‌ و نيايش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوي‌ با كلمات‌ «جشن‌» و «ايزد» فارسي‌ هم‌ريشه‌ است‌.<sup>1</sup>
واژه‌ «یسن‌» هم ریشه با واژه «یشت» و به‌ معنی «پرستش‌ و نیایش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات‌ «جشن‌» و «ایزد» [[فارسی]] هم‌ریشه‌ است‌<ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.</ref>. یسن‌ از مهم‌ترین‌ بخش‌های [[اوستا]]<nowiki/>ست‌ و 72 فصل‌ دارد که‌ در [[اوستا]]<nowiki/>یی هریک‌ از این‌ فصل‌ها را یک‌ «ها» یا «هات‌» می خوانند. هریک‌ از این‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسیم‌ می شود که‌ برخی بلند و پاره‌ای دیگر کوتاه‌اند. یسن‌ها از نظر موضوع‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو یا چند یسن‌ با هم‌ مشترک‌ است‌<ref name=":0">راشد محصل‌، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.</ref>.


يسن‌ از مهم‌ترين‌ بخش‌هاي‌ اوستاست‌ و 72 فصل‌ دارد كه‌ در اوستايي‌ هريك‌ از اين‌ فصل‌ها را يك‌ «ها» يا «هات‌» مي‌خوانند. هريك‌ از اين‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسيم‌ مي‌شود كه‌ برخي‌ بلند و پاره‌اي‌ ديگر كوتاه‌اند. يسن‌ها از نظر موضوع‌ با يكديگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو يا چند يسن‌ با هم‌ مشترك‌ است‌.<sup>2</sup>
همه‌ یسن‌ها را دو روحانی به‌ نامهای زوت‌ و راسپی در مراسم‌ دینی که‌ یَزِش‌ نامیده‌ می شود، می خوانند<ref>ابوالقاسمی، محسن‌. '''''راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.</ref>. در یسن‌ها نفوذ آیین‌های پیش‌ از [[زرتشتی، دین|زرتشت‌]] به‌ خوبی دیده‌ می شود. گذشته‌ از این‌، بازمانده‌ برخی ازنسک‌های [[اوستا]]<nowiki/>ی [[ساسانیان|دوره‌ ساسانی]] نیز در میان‌ فصل‌های آن‌ مشهود است‌<ref name=":0" />. از یسن‌های ''[[اوستا]]'' که‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددی وجود دارد که‌ از میان‌ آنها 4 نسخه‌اصلی به‌ ترتیب‌ در کتابخانه‌های بادلیان‌، دانشگاه‌ کپنهاک‌، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.</ref>.


همة‌ يسن‌ها را دو روحاني‌ به‌ نامهاي‌ زوت‌ و راسپي‌ در مراسم‌ ديني‌ كه‌ يَزِش‌ ناميده‌ مي‌شود، مي‌خوانند.<sup>3</sup>
== نیز نگاه کنید به ==


در يسن‌ها نفوذ آيين‌هاي‌ پيش‌ از زرتشت‌ به‌ خوبي‌ ديده‌ مي‌شود. گذشته‌ از اين‌، بازماندة‌ برخي‌ ازنسك‌هاي‌ اوستاي‌ دورة‌ ساساني‌ نيز در ميان‌ فصل‌هاي‌ آن‌ مشهود است‌.<sup>4</sup>
* [[اوستا]]
* [[زرتشتی، دین]]


از يسن‌هاي‌ ''اوستا'' كه‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددي‌ وجود دارد كه‌ از ميان‌ آنها 4 نسخة‌اصلي‌ به‌ ترتيب‌ در كتابخانه‌هاي‌ بادليان‌، دانشگاه‌ كپنهاك‌، نوساري‌ و ملافيروز (در بمبئي‌) نگهداري‌مي‌شود.<sup>5</sup>  
== مآخذ ==
<references />


'''مآخذ:'''
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 26 و 27.
# راشد محصل‌، محمدتقي‌. '''''اوستا'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 23.
# ابوالقاسمي‌، محسن‌. '''''راهنماي‌ زبان‌هاي‌ باستاني‌ ايران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.
# راشد محصل‌. همانجا.
# تفضلي‌، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۳

یسنا (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه اوستا.

واژه‌ «یسن‌» هم ریشه با واژه «یشت» و به‌ معنی «پرستش‌ و نیایش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات‌ «جشن‌» و «ایزد» فارسی هم‌ریشه‌ است‌[۱]. یسن‌ از مهم‌ترین‌ بخش‌های اوستاست‌ و 72 فصل‌ دارد که‌ در اوستایی هریک‌ از این‌ فصل‌ها را یک‌ «ها» یا «هات‌» می خوانند. هریک‌ از این‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسیم‌ می شود که‌ برخی بلند و پاره‌ای دیگر کوتاه‌اند. یسن‌ها از نظر موضوع‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو یا چند یسن‌ با هم‌ مشترک‌ است‌[۲].

همه‌ یسن‌ها را دو روحانی به‌ نامهای زوت‌ و راسپی در مراسم‌ دینی که‌ یَزِش‌ نامیده‌ می شود، می خوانند[۳]. در یسن‌ها نفوذ آیین‌های پیش‌ از زرتشت‌ به‌ خوبی دیده‌ می شود. گذشته‌ از این‌، بازمانده‌ برخی ازنسک‌های اوستای دوره‌ ساسانی نیز در میان‌ فصل‌های آن‌ مشهود است‌[۲]. از یسن‌های اوستا که‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددی وجود دارد که‌ از میان‌ آنها 4 نسخه‌اصلی به‌ ترتیب‌ در کتابخانه‌های بادلیان‌، دانشگاه‌ کپنهاک‌، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ راشد محصل‌، محمدتقی. اوستا. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.
  3. ابوالقاسمی، محسن‌. راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.
  4. تفضلی، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر