یسنا
یسنا (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخشهای پنجگانه اوستا.
واژه «یسن» هم ریشه با واژه «یشت» و به معنی «پرستش و نیایش» است و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات «جشن» و «ایزد» فارسی همریشه است[۱]. یسن از مهمترین بخشهای اوستاست و 72 فصل دارد که در اوستایی هریک از این فصلها را یک «ها» یا «هات» می خوانند. هریک از این فصلها به چند بند تقسیم می شود که برخی بلند و پارهای دیگر کوتاهاند. یسنها از نظر موضوع با یکدیگر تفاوت دارند، اما گاه موضوع دو یا چند یسن با هم مشترک است[۲].
همه یسنها را دو روحانی به نامهای زوت و راسپی در مراسم دینی که یَزِش نامیده می شود، می خوانند[۳]. در یسنها نفوذ آیینهای پیش از زرتشت به خوبی دیده می شود. گذشته از این، بازمانده برخی ازنسکهای اوستای دوره ساسانی نیز در میان فصلهای آن مشهود است[۲]. از یسنهای اوستا که همراه با ترجمه است، نسخ متعددی وجود دارد که از میان آنها 4 نسخهاصلی به ترتیب در کتابخانههای بادلیان، دانشگاه کپنهاک، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود[۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 26 و 27.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ راشد محصل، محمدتقی. اوستا. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 23.
- ↑ ابوالقاسمی، محسن. راهنمای زبانهای باستانی ایران. تهران: سمت، 1375، ج 1، ص5.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 122.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر