پرش به محتوا

یسنا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''یسنا''' (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه ''[[اوستا]]''.
'''یسنا''' (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه ''[[اوستا]]''.


واژه‌ «یسن‌» هم ریشه با واژه «یشت» و به‌ معنی «پرستش‌ و نیایش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات‌ «جشن‌» و «ایزد» [[فارسی]] هم‌ریشه‌ است‌<ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.</ref>.
واژه‌ «یسن‌» هم ریشه با واژه «یشت» و به‌ معنی «پرستش‌ و نیایش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات‌ «جشن‌» و «ایزد» [[فارسی]] هم‌ریشه‌ است‌<ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.</ref>. یسن‌ از مهم‌ترین‌ بخش‌های [[اوستا]]<nowiki/>ست‌ و 72 فصل‌ دارد که‌ در [[اوستا]]<nowiki/>یی هریک‌ از این‌ فصل‌ها را یک‌ «ها» یا «هات‌» می خوانند. هریک‌ از این‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسیم‌ می شود که‌ برخی بلند و پاره‌ای دیگر کوتاه‌اند. یسن‌ها از نظر موضوع‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو یا چند یسن‌ با هم‌ مشترک‌ است‌<ref name=":0">راشد محصل‌، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.</ref>.


یسن‌ از مهم‌ترین‌ بخش‌های [[اوستا]]<nowiki/>ست‌ و 72 فصل‌ دارد که‌ در [[اوستا]]<nowiki/>یی هریک‌ از این‌ فصل‌ها را یک‌ «ها» یا «هات‌» می خوانند. هریک‌ از این‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسیم‌ می شود که‌ برخی بلند و پاره‌ای دیگر کوتاه‌اند. یسن‌ها از نظر موضوع‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو یا چند یسن‌ با هم‌ مشترک‌ است‌<ref name=":0">راشد محصل‌، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.</ref>.
همه‌ یسن‌ها را دو روحانی به‌ نامهای زوت‌ و راسپی در مراسم‌ دینی که‌ یَزِش‌ نامیده‌ می شود، می خوانند<ref>ابوالقاسمی، محسن‌. '''''راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.</ref>. در یسن‌ها نفوذ آیین‌های پیش‌ از [[زرتشتی، دین|زرتشت‌]] به‌ خوبی دیده‌ می شود. گذشته‌ از این‌، بازمانده‌ برخی ازنسک‌های [[اوستا]]<nowiki/>ی [[ساسانیان|دوره‌ ساسانی]] نیز در میان‌ فصل‌های آن‌ مشهود است‌<ref name=":0" />. از یسن‌های ''[[اوستا]]'' که‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددی وجود دارد که‌ از میان‌ آنها 4 نسخه‌اصلی به‌ ترتیب‌ در کتابخانه‌های بادلیان‌، دانشگاه‌ کپنهاک‌، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.</ref>.
 
همه‌ یسن‌ها را دو روحانی به‌ نامهای زوت‌ و راسپی در مراسم‌ دینی که‌ یَزِش‌ نامیده‌ می شود، می خوانند<ref>ابوالقاسمی، محسن‌. '''''راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.</ref>.
 
در یسن‌ها نفوذ آیین‌های پیش‌ از [[زرتشتی، دین|زرتشت‌]] به‌ خوبی دیده‌ میشود. گذشته‌ از این‌، بازمانده‌ برخی ازنسک‌های [[اوستا]]<nowiki/>ی [[ساسانیان|دوره‌ ساسانی]] نیز در میان‌ فصل‌های آن‌ مشهود است‌<ref name=":0" />.
 
از یسن‌های ''[[اوستا]]'' که‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددی وجود دارد که‌ از میان‌ آنها 4 نسخه‌اصلی به‌ ترتیب‌ در کتابخانه‌های بادلیان‌، دانشگاه‌ کپنهاک‌، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۷: خط ۱۱:


== مآخذ ==
== مآخذ ==
# زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.
<references />
# راشد محصل‌، محمدتقی. '''''اوستا'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.
 
# ابوالقاسمی، محسن‌. '''''راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.
== منبع اصلی ==
# راشد محصل‌. همانجا.
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۳

یسنا (yasnā) یا یَسْنَه (yasna)، یکی از بخش‌های پنج‌گانه اوستا.

واژه‌ «یسن‌» هم ریشه با واژه «یشت» و به‌ معنی «پرستش‌ و نیایش‌» است‌ و از نظر اشتقاق لغوی با کلمات‌ «جشن‌» و «ایزد» فارسی هم‌ریشه‌ است‌[۱]. یسن‌ از مهم‌ترین‌ بخش‌های اوستاست‌ و 72 فصل‌ دارد که‌ در اوستایی هریک‌ از این‌ فصل‌ها را یک‌ «ها» یا «هات‌» می خوانند. هریک‌ از این‌ فصل‌ها به‌ چند بند تقسیم‌ می شود که‌ برخی بلند و پاره‌ای دیگر کوتاه‌اند. یسن‌ها از نظر موضوع‌ با یکدیگر تفاوت‌ دارند، اما گاه‌ موضوع‌ دو یا چند یسن‌ با هم‌ مشترک‌ است‌[۲].

همه‌ یسن‌ها را دو روحانی به‌ نامهای زوت‌ و راسپی در مراسم‌ دینی که‌ یَزِش‌ نامیده‌ می شود، می خوانند[۳]. در یسن‌ها نفوذ آیین‌های پیش‌ از زرتشت‌ به‌ خوبی دیده‌ می شود. گذشته‌ از این‌، بازمانده‌ برخی ازنسک‌های اوستای دوره‌ ساسانی نیز در میان‌ فصل‌های آن‌ مشهود است‌[۲]. از یسن‌های اوستا که‌ همراه‌ با ترجمه‌ است‌، نسخ‌ متعددی وجود دارد که‌ از میان‌ آنها 4 نسخه‌اصلی به‌ ترتیب‌ در کتابخانه‌های بادلیان‌، دانشگاه‌ کپنهاک‌، نوساری و ملافیروز (در بمبئی) نگهداری می شود[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 26 و 27.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ راشد محصل‌، محمدتقی. اوستا. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 23.
  3. ابوالقاسمی، محسن‌. راهنمای زبان‌های باستانی ایران‌. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌ 1، ص‌5.
  4. تفضلی، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران پیش‌ از اسلام‌. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 122.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر