پرش به محتوا

خداپرستان سوسیالیست: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''[[خداپرستان سوسیالیست]]،''' عنوان اولین نهضت فكری ـ سیاسی با مضمون و هویت ملی ـ مذهبی.  
'''[[خداپرستان سوسیالیست]]،''' عنوان اولین نهضت فكری ـ سیاسی با مضمون و هویت ملی ـ مذهبی.  


این حزب در 1322ش توسط گروهی از جوانان مذهبی تشكیل شد<ref>تربتی سنجابی، محمود. '''''قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: آسیا، 1375، ص 221.</ref>. نظریه‌پردازان این نهضت، محمد نخشب و جلال‌الدین آشتیانی، معتقد بودند كه باید سوسیالیسم را از قید ماتریالیسم و خداپرستی را از قید خرافات رها كرد. آنها در پی تحقق اهداف خود با تشكیل جلسات بحث و انتقاد مبارزات سیاسی و اجتماعی خود را آغاز كردند<ref>نكوروح، محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377، ص 22-23.</ref>. در اواسط 1329ش پس از ائتلاف با [[حزب ایران]] فعالیت‌های خود را در زمینه [[ملی شدن صنعت نفت]] گسترش دادند<ref>   نكوروح. محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377 . ص 28-29؛ تربتی سنجابی. تهران: آسیا، 1375.</ref>. بروز اختلاف بین جوانان نهضت خداپرستان سوسیالیست و گردانندگان [[حزب ایران]] منجر به انشعاب جوانان از حزب ایران شد و تشكیل جمعیت آزادی مردم ایران شد. هدف جمعیت ارتقاء سطح آگاهی مردم درباره خطر توطئه‌های دربار و عوامل ضدملی بود. این گروه با انتشار روزنامه '''''مردم ایران''''' در 1333ش حزب مردم ایران را پایه‌گذاری كردند<ref>نخشب، محمد. '''''مجموعه‌ای از آثار دكتر نخشب'''''. تهران: چاپخش، 1381، ص 308. </ref>. بعد از كودتای نظامی 28 مرداد با انتشار روزنامه '''''راه مصدق''''' و برگزاری تظاهرات سهم مؤثری در مبارزات ملی داشتند. پس از برقراری جمهوری اسلامی و تشكیل كابینه موقت مهندس بازرگان تعدادی از اعضای این كابینه از اعضای قبلی این حزب بود<ref>  تربتی سنجابی.  محمود. '''''قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: آسیا، 1375. ص 222؛ نكوروح. محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377. ص 33.</ref>. این حزب در حال حاضر فعالیت علنی ندارد.
این حزب در 1322ش توسط گروهی از جوانان مذهبی تشكیل شد<ref name=":0">تربتی سنجابی، محمود. '''''قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: آسیا، 1375، ص 221.</ref>. نظریه‌پردازان این نهضت، محمد نخشب و جلال‌الدین آشتیانی، معتقد بودند كه باید سوسیالیسم را از قید ماتریالیسم و خداپرستی را از قید خرافات رها كرد. آنها در پی تحقق اهداف خود با تشكیل جلسات بحث و انتقاد مبارزات سیاسی و اجتماعی خود را آغاز كردند<ref>نكوروح، محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377، ص 22-23.</ref>. در اواسط 1329ش پس از ائتلاف با [[حزب ایران]] فعالیت‌های خود را در زمینه [[ملی شدن صنعت نفت]] گسترش دادند<ref name=":0" /><ref>   نكوروح. محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377 . ص 28-29.</ref>.  
 
بروز اختلاف بین جوانان نهضت خداپرستان سوسیالیست و گردانندگان [[حزب ایران]] منجر به انشعاب جوانان از [[حزب ایران]] شد و تشكیل جمعیت آزادی مردم ایران شد. هدف جمعیت ارتقاء سطح آگاهی مردم درباره خطر توطئه‌های دربار و عوامل ضدملی بود. این گروه با انتشار روزنامه '''''مردم ایران''''' در 1333ش [[حزب ملت ایران|حزب مردم ایران]] را پایه‌گذاری كردند<ref>نخشب، محمد. '''''مجموعه‌ای از آثار دكتر نخشب'''''. تهران: چاپخش، 1381، ص 308. </ref>. بعد از كودتای نظامی 28 مرداد با انتشار روزنامه '''''راه مصدق''''' و برگزاری تظاهرات سهم مؤثری در مبارزات ملی داشتند. پس از برقراری جمهوری اسلامی و تشكیل كابینه موقت [[مهدی بازرگان|مهندس بازرگان]] تعدادی از اعضای این كابینه از اعضای قبلی این حزب بود<ref>  تربتی سنجابی.  محمود. '''''قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: آسیا، 1375. ص 222.</ref><ref>نكوروح. محمود. '''''نهضت خداپرستان سوسیالیست'''''. تهران: چاپخش، 1377. ص 33.</ref>. این حزب در حال حاضر فعالیت علنی ندارد.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[حزب ایران]]
* [[حزب ایران]]
* [[حزب ملت ایران]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==

نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳

خداپرستان سوسیالیست، عنوان اولین نهضت فكری ـ سیاسی با مضمون و هویت ملی ـ مذهبی.

این حزب در 1322ش توسط گروهی از جوانان مذهبی تشكیل شد[۱]. نظریه‌پردازان این نهضت، محمد نخشب و جلال‌الدین آشتیانی، معتقد بودند كه باید سوسیالیسم را از قید ماتریالیسم و خداپرستی را از قید خرافات رها كرد. آنها در پی تحقق اهداف خود با تشكیل جلسات بحث و انتقاد مبارزات سیاسی و اجتماعی خود را آغاز كردند[۲]. در اواسط 1329ش پس از ائتلاف با حزب ایران فعالیت‌های خود را در زمینه ملی شدن صنعت نفت گسترش دادند[۱][۳].

بروز اختلاف بین جوانان نهضت خداپرستان سوسیالیست و گردانندگان حزب ایران منجر به انشعاب جوانان از حزب ایران شد و تشكیل جمعیت آزادی مردم ایران شد. هدف جمعیت ارتقاء سطح آگاهی مردم درباره خطر توطئه‌های دربار و عوامل ضدملی بود. این گروه با انتشار روزنامه مردم ایران در 1333ش حزب مردم ایران را پایه‌گذاری كردند[۴]. بعد از كودتای نظامی 28 مرداد با انتشار روزنامه راه مصدق و برگزاری تظاهرات سهم مؤثری در مبارزات ملی داشتند. پس از برقراری جمهوری اسلامی و تشكیل كابینه موقت مهندس بازرگان تعدادی از اعضای این كابینه از اعضای قبلی این حزب بود[۵][۶]. این حزب در حال حاضر فعالیت علنی ندارد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ تربتی سنجابی، محمود. قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران. تهران: آسیا، 1375، ص 221.
  2. نكوروح، محمود. نهضت خداپرستان سوسیالیست. تهران: چاپخش، 1377، ص 22-23.
  3.    نكوروح. محمود. نهضت خداپرستان سوسیالیست. تهران: چاپخش، 1377 . ص 28-29.
  4. نخشب، محمد. مجموعه‌ای از آثار دكتر نخشب. تهران: چاپخش، 1381، ص 308.
  5.   تربتی سنجابی. محمود. قربانیان باور و احزاب سیاسی ایران. تهران: آسیا، 1375. ص 222.
  6. نكوروح. محمود. نهضت خداپرستان سوسیالیست. تهران: چاپخش، 1377. ص 33.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

الهه جواهری