پرش به محتوا

اسدالله اعلم: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سیاسی [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]<sup>*</sup> در مناصب دولتی وزارت و نخست‌وزیری (1298-1357ش).
'''عَلَم، اسدالله'''، از رجال سیاسی [[سلسله پهلوی|دوران پهلوی]]<sup>*</sup> در مناصب دولتی وزارت و نخست‌وزیری (1298-1357ش).


اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوكت‌الملك در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشكده كشاورزی كرج تحصیل و با دختر قوام‌الملك شیرازی ازدواج كرد.<sup>1</sup> در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در كابینة احمد قوام‌السلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت كشور و وزارت كشاورزی در كابینه‌های ساعد و حسنعلی منصور و وزارت كار در كابینة رزم‌آرا رسید.<sup>2</sup> در زمان دولت ملی دكتر محمد مصدق<sup>*</sup>، از سرپرستی املاك و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از كودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او كه در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در كابینة حسین علاء، به وزارت كشور رسید و در انتخابات مجلس دخالت‌های زیادی به عمل آورد.<sup>3</sup> با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخست‌وزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت.<sup>4</sup> او كه اجراكنندة طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده به‌ویژه از سوی روحانیان قرار گرفت كه در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیت‌الله روح‌الله خمینی تجلی یافت و علم به سركوب آن پرداخت.<sup>5</sup> با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر كلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید.<sup>6</sup> از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌های دو هزار و پانصد ساله را اجرا كند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او كه بیشترین تلاش را در عملی كردن برنامه‌های دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت.<sup>7</sup>
اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوکت‌الملک در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشکده کشاورزی کرج تحصیل و با دختر قوام‌الملک شیرازی ازدواج کرد<ref>علم، اسدالله. '''''گفتگوی من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.</ref>. در سال 1324، فرماندار [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] در کابینه [[احمد قوام السلطنه|احمد قوام‌السلطنه]] شد و از آن پس تحت توجه [[محمدرضا شاه پهلوی|محمدرضا شاه]] به وزارت کشور و وزارت کشاورزی در کابینه‌های ساعد و [[حسنعلی منصور]] و وزارت کار در کابینه رزم‌آرا رسید<ref>'''''دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.</ref>. در زمان دولت ملی [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]]<sup>*</sup>، از سرپرستی املاک و مستغلات [[سلسله پهلوی|پهلوی]] عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از کودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او که در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در کابینه [[حسین علاء]]، به وزارت کشور رسید و در انتخابات مجلس دخالت‌های زیادی به عمل آورد<ref>صفایی، ابراهیم. '''''زندگی‌نامه سپهبد زاهدی'''''. تهران: علمی، 1373، ص 209.</ref>. با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای [[علی امینی]] در 1341، به نخست‌وزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.</ref>. او که اجراکننده طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده به‌ویژه از سوی روحانیان قرار گرفت که در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیت‌الله روح‌الله خمینی تجلی یافت و علم به سرکوب آن پرداخت<ref>'''''صحیفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.</ref>.


'''مآخذ:'''
با انتخاب [[حسنعلی منصور]] به دبیر کلی [[حزب ایران نوین]] در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید<ref>فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط پهلوی'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.</ref>. از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌های دو هزار و پانصد ساله را اجرا کند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او که بیشترین تلاش را در عملی کردن برنامه‌های دربار و از آن میان [[انقلاب سفید]] یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت<ref>علم، اسدالله. '''''یادداشت‌های علم'''''. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
* [[سلسله پهلوی]]
* [[احمد قوام السلطنه]]
* [[محمد مصدق]]
* [[حسنعلی منصور]]
* [[حسین علاء]]
== مآخذ ==
1.    علم، اسدالله. '''''گفتگوی من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
1.    علم، اسدالله. '''''گفتگوی من با شاه'''''. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.


خط ۱۱: خط ۲۰:
3.    صفایی، ابراهیم. '''''زندگی‌نامه سپهبد زاهدی'''''. تهران: علمی، 1373، ص 209.
3.    صفایی، ابراهیم. '''''زندگی‌نامه سپهبد زاهدی'''''. تهران: علمی، 1373، ص 209.


4.    آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. تهران: نشر مركز، 1376، ص 516.
4.    آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.


5.    '''''صحیفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
5.    '''''صحیفه نور'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
خط ۱۷: خط ۲۶:
6.    فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط پهلوی'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
6.    فردوست، حسین. '''''ظهور و سقوط پهلوی'''''. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.


7.    برای آگاهی بیشتر ← علم، اسدالله. '''''یادداشت‌های علم'''''. به كوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.
7.    برای آگاهی بیشتر ← علم، اسدالله. '''''یادداشت‌های علم'''''. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.




اکبر قاسمی
اکبر قاسمی

نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۴

عَلَم، اسدالله، از رجال سیاسی دوران پهلوی* در مناصب دولتی وزارت و نخست‌وزیری (1298-1357ش).

اسدالله علم فرزند محمدابراهیم شوکت‌الملک در بیرجند متولد شد و پس از تحصیلات در آنجا، در دانشکده کشاورزی کرج تحصیل و با دختر قوام‌الملک شیرازی ازدواج کرد[۱]. در سال 1324، فرماندار سیستان و بلوچستان در کابینه احمد قوام‌السلطنه شد و از آن پس تحت توجه محمدرضا شاه به وزارت کشور و وزارت کشاورزی در کابینه‌های ساعد و حسنعلی منصور و وزارت کار در کابینه رزم‌آرا رسید[۲]. در زمان دولت ملی دکتر محمد مصدق*، از سرپرستی املاک و مستغلات پهلوی عزل و به بیرجند تبعید شد، اما پس از کودتای 28 مرداد 1332، اردشیر زاهدی او را به منصب خود بازگرداند. او که در قبولاندن استعفای زاهدی نقش مهمی داشت در کابینه حسین علاء، به وزارت کشور رسید و در انتخابات مجلس دخالت‌های زیادی به عمل آورد[۳]. با تصمیم شاه برای برقراری سیستم دو حزبی به ریاست حزب مردم و پس از استعفای علی امینی در 1341، به نخست‌وزیری رسید اما مورد قبول مردم قرار نگرفت[۴]. او که اجراکننده طرح اصلاحات ارضی بود مورد مخالفت گسترده به‌ویژه از سوی روحانیان قرار گرفت که در قیام 15 خرداد 1342 به رهبری آیت‌الله روح‌الله خمینی تجلی یافت و علم به سرکوب آن پرداخت[۵].

با انتخاب حسنعلی منصور به دبیر کلی حزب ایران نوین در سال 1342، علم استعفا داد و به ریاست دانشگاه پهلوی رسید[۶]. از سال 1345 به وزارت دربار منصوب شد تا برنامه جشن‌های دو هزار و پانصد ساله را اجرا کند و تا 11 سال در این مقام باقی ماند. او که بیشترین تلاش را در عملی کردن برنامه‌های دربار و از آن میان انقلاب سفید یا انقلاب شاه و ملت انجام داد، در 24 فروردین 1357 بر اثر سرطان خون درگذشت[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

1.    علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.

2.    دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.

3.    صفایی، ابراهیم. زندگی‌نامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.

4.    آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.

5.    صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.

6.    فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.

7.    برای آگاهی بیشتر ← علم، اسدالله. یادداشت‌های علم. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.


اکبر قاسمی

  1. علم، اسدالله. گفتگوی من با شاه. تهران: طرح نو، 1371، ج 1، ص 3.
  2. دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 300-301.
  3. صفایی، ابراهیم. زندگی‌نامه سپهبد زاهدی. تهران: علمی، 1373، ص 209.
  4. آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. تهران: نشر مرکز، 1376، ص 516.
  5. صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1361، ج 1، ص 332.
  6. فردوست، حسین. ظهور و سقوط پهلوی. تهران: روزنامه اطلاعات، 1374، ص 240.
  7. علم، اسدالله. یادداشت‌های علم. به کوشش علینقی وزیری، تهران: مازیار و معین، 1377.