راهنمای کتاب( مجله): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[راهنمای کتاب( مجله)|راهنمای کتاب]]،''' نخستین نشریه علمی و جدّی کتابشناسی در [[ایران]]، این مجله را [[انجمن دوستداران کتاب|انجمن]] [[کتاب]] تأسیس کرد و نخستین شماره آن در بهار 1337ش و آخرین شماره در اسفند 1357 منتشر گردید به این ترتیب این نشریه مهم مدت 21 سال دوام آورد. صاحب امتیاز این [[مجله عکس|مجله]] دکتر احسان یارشاطر و مدیر آن ایرج [[افشار]] بود، لیکن دکتر یارشاطر هیچگاه در امور مجله مداخله نداشت و اداره کلیه امور اعم از علمی و اداری در اختیار [[افشار]] بود. هر چند ترتیب انتشار مجله ماهانه ذکر شده، لیکن گاه به صورت فصلی، برخی مواقع دو ماه یک بار و گاه ماهانه و حتی یکی دو بار به صورت دو شماره در سال انتشار یافته است. در سال اول جمعاً 4 شماره و سال دوم 5 شماره از این نشریه منتشر گردیده است. | ||
این نشریه در سالهای نخست زیر نظر راهنمایانی از استادانی چون: احمد آرام، جمالزاده، مسعود [[کیهان]]، دکتر محمود صناعی، دکتر غلامحسین مصاحب، دکتر یحیی مهدوی و سعید نفیسی انتشار پیدا میکرد. در برخی شمارهها نام هیأت راهنمایان به چاپ رسیده است. این مجله در طول انتشار چند سردبیر عوض کرد: نخست دکتر مصطفی مقّربی سردبیر آن بود پس از آن به تناوب مدتی دکتر جعفر شعار، دکتر عبدالحسین زرینکوب، دکتر مهدی محقق و محمد [[روشنفکر|روشن]] هر یک چندی سردبیر مجله شدند از سال 50 به بعد امور مدیری و سردبیری کلاً در اختیار ایرج [[افشار]] بوده است. | |||
[[راهنمای کتاب( مجله)|راهنمای کتاب]] در اساس به منظور معرفی کتب جدید منتشره و انتقاد از آنها تأسیس شده و بهطوری که از سرمقاله نخستین شماره بر میآید مقصود انجمن [[کتاب]] از راهاندازی این مجله آن بود که خوانندگان و پژوهشگران بدانند چه نوشتهها و کتابهایی در رشتههای مورد نظر آن انتشار یافته و کدام در خور مطالعه است و سپس با بررسی و نقد آثار مورد نظر، کمکی در راه بهبود آثار انتشار منتشره در ایران انجام شود. هر شماره مجله در سالهای نخست شامل سه جزء اصلی بود: 1- معرفی اجمالی کتابها 2- انتقاد [[کتاب]] 3- اخبار و اطلاعات عمومی درباره [[کتاب]]. در فصلی هم به معرفی کتب دانشمندان خارجی درباره [[ایران]] میپرداخت و بخش دیگر منتخبات کتابهای تازه بود. اما مهمترین قسمت این مجله همواره بخش انتقاد [[کتاب|کتاب]]<nowiki/>های تازه بود و اساسیترین مقالات در این قسمت درج شده است. بخش فهرست کتابهای جدیدالانتشار به پیروی از شیوههای مورد قبول کتابشناسان معمولاً به ترتیب زیر بود: [[کتاب|کتاب]]<nowiki/>های عمومی، تاریخ و سرگذشت، جغرافیا و سفرنامه، فلسفه و علوم [[اجتماعیون عامیون|اجتماعی]]، ادبیات خارجی، تحقیقات ادبی، متون [[فارسی]]، شعر [[فارسی]]، ادبیات معاصر [[ایران]]، زبان آموزی، پزشکی و بهداشت، ادیان و مذاهب، کودکان و نوجوانان. | |||
فصلی از مجله هم اختصاص به درج شرح حالهای خودنوشت فضلا و دانشمندان معاصر داشت. این گروه به درخواست دفتر مجله، زندگینامه خود را نوشتهاند و همراه با تصاویر آنان به تدریج در نشریه به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسیده است. | |||
مطالب | مطالب این بخش، اینک در زمره منابع اصلی احوال این دسته از دانشمندان معاصر به شمار میرود. مجله راهنمای [[کتاب]] سرانجام پس از 21 سال انتشار نسبتاً منظم و با نشر آخرین شماره در اسفند 1357ش تعطیل و پرونده آن بسته شد. نشریه فوق در عصر خود یکی از ارزندهترین و مفیدترین مجلاتی بود که در دسترس اهل تحقیق قرار میگرفت و با تأثیری که همواره از خود بر جای مینهاد در بهبود کیفیت کتب منتشره اثری عمیق بر جای گذاشته است<ref>دورههای مختلف مجله '''''راهنمای کتاب'''''. موسیزاده فصیح، یوسف. '''''فهرست ده ساله راهنمای کتاب'''''. تهران: 1349، مقدمه</ref><ref>قاسمی، سیدفرید. '''''مطبوعات کتابگزار.''''' تهران: خانه کتاب، 1382، ص132-170.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[فارسی]] | |||
* [[افشار]] | |||
* [[افشار]] | |||
* [[ایران]] | |||
== '''مآخذ''' == | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
سیدعلی آل داود | سیدعلی آل داود | ||
نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۵
راهنمای کتاب، نخستین نشریه علمی و جدّی کتابشناسی در ایران، این مجله را انجمن کتاب تأسیس کرد و نخستین شماره آن در بهار 1337ش و آخرین شماره در اسفند 1357 منتشر گردید به این ترتیب این نشریه مهم مدت 21 سال دوام آورد. صاحب امتیاز این مجله دکتر احسان یارشاطر و مدیر آن ایرج افشار بود، لیکن دکتر یارشاطر هیچگاه در امور مجله مداخله نداشت و اداره کلیه امور اعم از علمی و اداری در اختیار افشار بود. هر چند ترتیب انتشار مجله ماهانه ذکر شده، لیکن گاه به صورت فصلی، برخی مواقع دو ماه یک بار و گاه ماهانه و حتی یکی دو بار به صورت دو شماره در سال انتشار یافته است. در سال اول جمعاً 4 شماره و سال دوم 5 شماره از این نشریه منتشر گردیده است.
این نشریه در سالهای نخست زیر نظر راهنمایانی از استادانی چون: احمد آرام، جمالزاده، مسعود کیهان، دکتر محمود صناعی، دکتر غلامحسین مصاحب، دکتر یحیی مهدوی و سعید نفیسی انتشار پیدا میکرد. در برخی شمارهها نام هیأت راهنمایان به چاپ رسیده است. این مجله در طول انتشار چند سردبیر عوض کرد: نخست دکتر مصطفی مقّربی سردبیر آن بود پس از آن به تناوب مدتی دکتر جعفر شعار، دکتر عبدالحسین زرینکوب، دکتر مهدی محقق و محمد روشن هر یک چندی سردبیر مجله شدند از سال 50 به بعد امور مدیری و سردبیری کلاً در اختیار ایرج افشار بوده است.
راهنمای کتاب در اساس به منظور معرفی کتب جدید منتشره و انتقاد از آنها تأسیس شده و بهطوری که از سرمقاله نخستین شماره بر میآید مقصود انجمن کتاب از راهاندازی این مجله آن بود که خوانندگان و پژوهشگران بدانند چه نوشتهها و کتابهایی در رشتههای مورد نظر آن انتشار یافته و کدام در خور مطالعه است و سپس با بررسی و نقد آثار مورد نظر، کمکی در راه بهبود آثار انتشار منتشره در ایران انجام شود. هر شماره مجله در سالهای نخست شامل سه جزء اصلی بود: 1- معرفی اجمالی کتابها 2- انتقاد کتاب 3- اخبار و اطلاعات عمومی درباره کتاب. در فصلی هم به معرفی کتب دانشمندان خارجی درباره ایران میپرداخت و بخش دیگر منتخبات کتابهای تازه بود. اما مهمترین قسمت این مجله همواره بخش انتقاد کتابهای تازه بود و اساسیترین مقالات در این قسمت درج شده است. بخش فهرست کتابهای جدیدالانتشار به پیروی از شیوههای مورد قبول کتابشناسان معمولاً به ترتیب زیر بود: کتابهای عمومی، تاریخ و سرگذشت، جغرافیا و سفرنامه، فلسفه و علوم اجتماعی، ادبیات خارجی، تحقیقات ادبی، متون فارسی، شعر فارسی، ادبیات معاصر ایران، زبان آموزی، پزشکی و بهداشت، ادیان و مذاهب، کودکان و نوجوانان.
فصلی از مجله هم اختصاص به درج شرح حالهای خودنوشت فضلا و دانشمندان معاصر داشت. این گروه به درخواست دفتر مجله، زندگینامه خود را نوشتهاند و همراه با تصاویر آنان به تدریج در نشریه به چاپ رسیده است.
مطالب این بخش، اینک در زمره منابع اصلی احوال این دسته از دانشمندان معاصر به شمار میرود. مجله راهنمای کتاب سرانجام پس از 21 سال انتشار نسبتاً منظم و با نشر آخرین شماره در اسفند 1357ش تعطیل و پرونده آن بسته شد. نشریه فوق در عصر خود یکی از ارزندهترین و مفیدترین مجلاتی بود که در دسترس اهل تحقیق قرار میگرفت و با تأثیری که همواره از خود بر جای مینهاد در بهبود کیفیت کتب منتشره اثری عمیق بر جای گذاشته است[۱][۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدعلی آل داود