شفق سرخ: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''شفق | [[پرونده:Shafaghe-sorkh.jpg|بندانگشتی|شفق سرخ برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%81%D9%82-%D8%B3%D8%B1%D8%AE/]] | ||
'''[[شفق سرخ]]،''' روزنامهای سیاسی و اجتماعی و ادبی که به مدیریت و سردبیری [[علی دشتی]] (از 11 اسفند 1300 تا 1309ش) و مایل تویسرکانی (از 1309 تا 22 فروردین 1314ش) در [[استان تهران|تهران]] منتشر شده است. در این روزنامه که در سالهای اول تا سوم، سه شماره در هفته و از 22 آذر 1304 به بعد پنج شماره در هفته منتشر میشد غیر از دشتی ـ که سرمقالات و مطالبی با عنوان «قطعات پراکنده» و با امضای مستعار «فاخته» و بعدها با عناوین «عسوفار» «مجهول» «ع . د» مینوشت ـ سعید نفیسی، نصرالله فلسفی، فرجالله بهرامی، رئیس دفتر رضاخان سردارسپه، (با نام مستعار ف. برزگر) نیز قلم میزدند و شخصیتهایی مانند [[میرزاده عشقی]]، نیما یوشیج و ابراهیم خواجهنوری به دفتر آن رفت و آمد داشتند. انگیزه دشتی در ورود به عالم روزنامهنگاری و تصدی روزنامه ''شفق سرخ'' که سرآغاز رسمی او در این حرفه بود، غیر از دلایل سیاسی، گویا به تشویق [[سیدحسن مدرس]]، فدایی علوی و شیخ حسین تهرانی بوده است<ref> اتحاد، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج7، ص 39ـ40.</ref>. ''[[شفق سرخ]]'' در طی انتشار خود موضعگیریها و گرایشهای متفاوتی نسبت به مسائل جامعه و دولتمردان در پیش گرفت؛ چنانکه در سالهای نخستین انتشار این روزنامه دشتی میکوشید تا به تهییج افکار و بیداری جامعه دامن زند و حتی الامکان مروج مدنیّت غرب باشد و مردم را با تمدن و ترقی آشنا کند. در همین دوره، او به [[رضا شاه پهلوی|رضاخان]] درباره تندرویهایش نسبت به مطبوعات تذکرها میداد و از وی انتقاد میکرد و علیه دولتیان و علمای مذهبی و شعائر اسلامی مطلب مینوشت و همین موجب شد تا این روزنامه چند بار از جمله باری در 1301ش به دستور قوامالسلطنه، رئیسالوزراء، تعطیل شود<ref> دشتی، علی. سرمقاله، '''''شفق سرخ'''''. ش 10، 16 فروردین 1301 </ref><ref>محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران'''''. اصفهان: کمال، 1363، ج3، ص 76ـ77. </ref>. دشتی بعدها سیاست ملایمتری در پیش گرفت (مخصوصاً از اواسط سال چهارم انتشار شفق سرخ تا سال سیزدهم، تا جایی که در قضیه جمهوریخواهی رضاخان روزنامه وی از اولین نشریاتی بود که الگوی جمهوری آتاتورکی ترکیه را فرا روی ایرانیان گذاشت و خود او نیز از مدافعان و نزدیکان سردارسپه شد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن. '''''روزنامه خاطرات'''''. به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1379، ص990. </ref>. این آغاز اشتهار دشتی و همچنین مخدوش شدن چهره وی در نزد رجال فرهنگی و سیاسی آن روزگار بود<ref> بهار، محمدتقی. '''''دیوان اشعار'''''. تهران: 1368، ج1، ص 389</ref><ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من''''' (تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه). تهران: زوار، 1371، ج 3، ص 606ـ607.</ref>. | |||
شفق سرخ در چهار صفحه و به قطع بزرگ و با چاپ | شفق سرخ در چهار صفحه و به قطع بزرگ و با چاپ سربی در چاپخانه اتحادیه منتشر میشد. محل دفتر آن ابتدا در یکی از کوچههای لالهزار و بعدها خیابان فردوسی نزدیک میدان سپه بود. مندرجات این روزنامه غیر از سرمقاله، سخنرانیهای دانشمندان، اخبار داخلی، مذاکرات [[مجلس شورای ملی|مجلس]]، مقالات مختلف و رمانهایی بود که در پاورقیها چاپ میشد. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[میرزاده عشقی]] | |||
* [[علی دشتی]] | |||
* [[سیدحسن مدرس]] | |||
* [[رضا شاه پهلوی|رضاخان]] | |||
== '''مآخذ''' == | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
فرهاد طاهری | |||
نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰
شفق سرخ، روزنامهای سیاسی و اجتماعی و ادبی که به مدیریت و سردبیری علی دشتی (از 11 اسفند 1300 تا 1309ش) و مایل تویسرکانی (از 1309 تا 22 فروردین 1314ش) در تهران منتشر شده است. در این روزنامه که در سالهای اول تا سوم، سه شماره در هفته و از 22 آذر 1304 به بعد پنج شماره در هفته منتشر میشد غیر از دشتی ـ که سرمقالات و مطالبی با عنوان «قطعات پراکنده» و با امضای مستعار «فاخته» و بعدها با عناوین «عسوفار» «مجهول» «ع . د» مینوشت ـ سعید نفیسی، نصرالله فلسفی، فرجالله بهرامی، رئیس دفتر رضاخان سردارسپه، (با نام مستعار ف. برزگر) نیز قلم میزدند و شخصیتهایی مانند میرزاده عشقی، نیما یوشیج و ابراهیم خواجهنوری به دفتر آن رفت و آمد داشتند. انگیزه دشتی در ورود به عالم روزنامهنگاری و تصدی روزنامه شفق سرخ که سرآغاز رسمی او در این حرفه بود، غیر از دلایل سیاسی، گویا به تشویق سیدحسن مدرس، فدایی علوی و شیخ حسین تهرانی بوده است[۱]. شفق سرخ در طی انتشار خود موضعگیریها و گرایشهای متفاوتی نسبت به مسائل جامعه و دولتمردان در پیش گرفت؛ چنانکه در سالهای نخستین انتشار این روزنامه دشتی میکوشید تا به تهییج افکار و بیداری جامعه دامن زند و حتی الامکان مروج مدنیّت غرب باشد و مردم را با تمدن و ترقی آشنا کند. در همین دوره، او به رضاخان درباره تندرویهایش نسبت به مطبوعات تذکرها میداد و از وی انتقاد میکرد و علیه دولتیان و علمای مذهبی و شعائر اسلامی مطلب مینوشت و همین موجب شد تا این روزنامه چند بار از جمله باری در 1301ش به دستور قوامالسلطنه، رئیسالوزراء، تعطیل شود[۲][۳]. دشتی بعدها سیاست ملایمتری در پیش گرفت (مخصوصاً از اواسط سال چهارم انتشار شفق سرخ تا سال سیزدهم، تا جایی که در قضیه جمهوریخواهی رضاخان روزنامه وی از اولین نشریاتی بود که الگوی جمهوری آتاتورکی ترکیه را فرا روی ایرانیان گذاشت و خود او نیز از مدافعان و نزدیکان سردارسپه شد[۴]. این آغاز اشتهار دشتی و همچنین مخدوش شدن چهره وی در نزد رجال فرهنگی و سیاسی آن روزگار بود[۵][۶].
شفق سرخ در چهار صفحه و به قطع بزرگ و با چاپ سربی در چاپخانه اتحادیه منتشر میشد. محل دفتر آن ابتدا در یکی از کوچههای لالهزار و بعدها خیابان فردوسی نزدیک میدان سپه بود. مندرجات این روزنامه غیر از سرمقاله، سخنرانیهای دانشمندان، اخبار داخلی، مذاکرات مجلس، مقالات مختلف و رمانهایی بود که در پاورقیها چاپ میشد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
فرهاد طاهری
- ↑ اتحاد، هوشنگ. پژوهشگران معاصر. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج7، ص 39ـ40.
- ↑ دشتی، علی. سرمقاله، شفق سرخ. ش 10، 16 فروردین 1301
- ↑ محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: کمال، 1363، ج3، ص 76ـ77.
- ↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسن. روزنامه خاطرات. به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1379، ص990.
- ↑ بهار، محمدتقی. دیوان اشعار. تهران: 1368، ج1، ص 389
- ↑ مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من (تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه). تهران: زوار، 1371، ج 3، ص 606ـ607.