خرمشهر: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۸

خرمشهر، برگرفته از سایت سفر مارکت ، قابل بازیابی ازhttps://safarmarket.com/

خرمشهر، مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در استان خوزستان، در جنوب غربی ایران و در مرز آبی با کشور عراق.

شهرستان خرمشهر از غرب با کشور عراق، از جنوب با شهرستان آبادان، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان اهواز همسایه است^[۱] و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است^[۲].

شهر خرمشهر با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا^[۳] با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در زمستان‌ها، در کنار رود مرزی اروندرود واقع است^[۴].

رود کارون، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به اروندرود می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی استان خوزستان و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است^[۵]. خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با اهواز (مرکز استان) مرتبط است و با تهران نیز حدود 994 کم فاصله دارد^[۶].طول راه هوایی خرمشهر ـ تهران نیز 660 کم است^[۷]. بندر خرمشهر با اهواز و تهران و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده^[۸]، اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و هخامنشیان نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد^[۹]، اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند^[۱۰].

به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است^[۱۱]. از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت^[۱۲]و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راه های مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت^[۱۳].

در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد^[۱۴] و در جنگ جهانی اول و دوم نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان ملی شدن صنعت نفت به هنگام زمامداری دکتر مصدق، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در جنگ مصیبت‌بار ایران و عراق حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان جنگ، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد^[۱۵] و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است^[۱۶].شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.
↑ دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.
↑ جعفری، عباس. شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.
↑ سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، جغرافیای استان خوزستان. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه راه‌های ایران. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.
↑ جعفری. ص21.
↑ چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.
↑ افشار سیستانی، ایرج. پژوهش در نام‌ شهرهای ایران. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.
↑ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.
↑ افشارسیستانی. همان. ص293.
↑ همان. ص294.
↑ نهچیری، عبدالحسین. جغرافیای تاریخی شهرها. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.
↑ حقیقت، عبدالرفیع. فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.
↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.
↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

غلامحسین تکمیل همایون

[1] مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.

[2] دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.

[3] جعفری، عباس. شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.

[4] سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.

[5] سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، جغرافیای استان خوزستان. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.

[6] سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه راه‌های ایران. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.

[7] جعفری. ص21.

[8] چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.

[9] افشار سیستانی، ایرج. پژوهش در نام‌ شهرهای ایران. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.

[10] لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.

[11] افشارسیستانی. همان. ص293.

[12] همان. ص294.

[13] نهچیری، عبدالحسین. جغرافیای تاریخی شهرها. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.

[14] حقیقت، عبدالرفیع. فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.

[15] نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.

[16] مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 [[پرونده:خرمشهر.jpg|بندانگشتی|خرمشهر، برگرفته از سایت سفر مارکت ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]
-خرمشهر، مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در [[استان خوزستان]]، در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]] و در مرز آبی با کشور عراق.
+خرمشهر، مرکز شهرستان و شهری به همین نام، واقع در [[استان خوزستان]]، در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]] و در مرز آبی با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 کشور عراق].
-شهرستان خرمشهر از غرب با کشور عراق، از جنوب با شهرستان [[آبادان]]، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان [[اهواز]] همسایه است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.</ref> و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.</ref>.
+شهرستان خرمشهر از غرب با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 کشور عراق]، از جنوب با شهرستان [[آبادان]]، از شرق با شهرستان شادگان، از شمال با شهرستان [[اهواز]] همسایه است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 117.</ref> و برابر با آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 2 بخش، 3 شهر و 4 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1384.</ref>.
-شهر خرمشهر با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا<ref>جعفری، عباس. '''''شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.</ref> با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در  زمستان‌ها، در کنار رود مرزی [[اروندرود]] واقع است<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). '''''اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران).''''' نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.</ref>. [[رود کارون]]، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به [[اروندرود]] می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی [[استان خوزستان]] و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است<ref>  سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.</ref>. خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با [[اهواز]] (مرکز استان) مرتبط است و با [[استان تهران|تهران]] نیز حدود 994 کم فاصله دارد<ref>    سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های ایران'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref>.طول راه هوایی خرمشهر ـ  تهران نیز 660 کم است<ref>جعفری. ص21.</ref>. بندر خرمشهر با [[اهواز]] و [[استان تهران|تهران]] و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده<ref>  چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.</ref>،اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و [[هخامنشیان]] نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.</ref>، اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند<ref>لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.</ref>.به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است<ref>افشارسیستانی. همان. ص293.</ref>.از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت<ref>همان. ص294.</ref>و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راه های مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت<ref>نهچیری، عبدالحسین. '''''جغرافیای تاریخی شهرها'''''. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.</ref>.در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد<ref>حقیقت، عبدالرفیع. '''''فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران'''''. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.</ref> و در جنگ جهانی اول و دوم نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان ملی شدن صنعت نفت به هنگام زمامداری [[محمد مصدق|دکتر مصدق]]، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در جنگ مصیبت‌بار [[کشور ایران|ایران]] و عراق حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان جنگ، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.</ref> و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113. </ref>.شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.
+شهر خرمشهر با مختصات جغرافیایی ً00 َ11 ْ48 طول شرقی و ً15 َ26 ْ30 عرض شمالی و ارتفاع 3 متر از سطح دریا<ref>جعفری، عباس. '''''شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1360، ص 8 و 21.</ref> با آب و هوایی بسیار گرم و مرطوب در تابستان‌ها و خنک و مناسب در  زمستان‌ها، در کنار رود مرزی [[اروندرود]] واقع است<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور). '''''اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران).''''' نگارش دوم، چ1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور، 1382، ص13.</ref>.
+[[رود کارون]]، از این شهر می‌گذرد و سپس شاخه‌ای از آن به بهمن‌شیر و شاخه‌ای دیگر به [[اروندرود]] می‌پیوندد. خرمشهر در منطقه بیابانی [[استان خوزستان]] و با میانگین بارندگی کمتر از 200 میلی‌متر (کمترین حد بارندگی در استان) واقع شده است<ref>  سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی ، '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. چ3، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1381، ص11-13.</ref>. خرمشهر در فاصله حدود 125 کم از سه مسیر آزاد راه و جاده درجه یک با [[اهواز]] (مرکز استان) مرتبط است و با [[استان تهران|تهران]] نیز حدود 994 کم فاصله دارد<ref>    سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های ایران'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref>.طول راه هوایی خرمشهر ـ  تهران نیز 660 کم است<ref>جعفری. ص21.</ref>. بندر خرمشهر با [[اهواز]] و [[استان تهران|تهران]] و بسیاری از شهرهای کشور با راه آهن متصل است و از طریق راه آبی نیز به عنوان یکی از بندرهای مهم اقتصادی کشور، با بسیاری از بندرهای داخلی و نیز کشورهای خارجی ارتباط دارد. از خرمشهر در منابع تاریخی با نام‌های بندر خاراکس، بیان، خاراکس اسپاسینی و محمره یاد شده<ref>  چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مکان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 195.</ref>، اما این‌که این شهر دقیقاً جانشین کدام یک از این شهرها و یا شهرهای دیگری که در منابع دیگر با نام‌های ناژینو، اگینس و پیان یا بیان، شهرت داشته‌اند و بنیانگذاری آن‌ها را به عیلامیان و [[هخامنشیان]] نسبت می‌دهند، شده است. جای تردید وجود دارد<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''پژوهش در نام‌ شهرهای ایران'''''. چ2، تهران: روزنه، 1382، 293 و 294.</ref>، اما لسترنج محل کنونی بندرمحمره (خرمشهر) را در کنار نهر حفار در جای سابق شهر بیان می‌داند<ref>لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 52.Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 48.</ref>.
+به هر حال پس از پایان یافتن عمر تاریخی آن شهرها، در دوران قدرتمندی طایفه بنی کعب نام «محمره» بر این شهر نهاده شد که واژه‌ای عربی و به معنی سرخ کننده است<ref>افشارسیستانی. همان. ص293.</ref>. از میان شرح دلایل این نامگذاری، سرخ بودن آب کارون در این منطقه پذیرفتنی‌تر می‌نماید. در 1314 شمسی با تصویب هیأت دولت وقت نام محمره به خرمشهر تغییر یافت<ref>همان. ص294.</ref>و آن هنگامی بود که این شهر کوچک که در یکی دو سده قبل روستایی بیش نبود، با احداث راه های مواصلاتی، کشف و احداث پالایشگاه و تأسیسات مختلف شهری در منطقه، به یک بندر مهم و جذب کننده جمعیت تبدیل شده بود. خرمشهر به دلیل موقعیت حساس و پر اهمیت خود در منطقه مرزی، در عمر نسبتاً کوتاه خود، شاهد حوادث تاریخی ویرانگری بوده است. این شهر در مراحل نخستین رشد خود، همواره از سوی حکام دست نشانده بغداد و بصره مورد حمله قرار می‌گرفت تا رقیبی برای بصره نباشد و از همین رو با کشیدن حصاری به دور آن به «کوت المحمره» شهرت یافت<ref>نهچیری، عبدالحسین. '''''جغرافیای تاریخی شهرها'''''. به کوشش ژاله راستانی، چ1، تهران: مدرسه، 1370، ص350.</ref>.
+در قرن هجدهم، خرمشهر هم توسط عثمانی‌ها و هم از سوی انگلیس‌ اشغال شد<ref>حقیقت، عبدالرفیع. '''''فرهنگ تاریخی و جغرافیایی شهرستان‌های ایران'''''. چ1، تهران: کومش، 1376، ص201.</ref> و در [[جنگ جهانی اول|جنگ جهانی اول و دوم]] نیز از تعرض مصون نماند و حتی در جریان [[ملی شدن صنعت نفت]] به هنگام زمامداری [[محمد مصدق|دکتر مصدق]]، بارها از سوی انگلیسی‌ها مورد تهدید واقع شد و بالاخره در [[جنگ ایران و عراق|جنگ مصیبت‌بار ایران و عراق]] حدود 22 ماه در اشغال نیروهای تجاوزگر بعثی قرار گرفت و شهر به ویرانه‌ای بدل گشت. خرمشهر بالاخره در سوم خرداد 1361ش پس از جان‌فشانی‌های بسیار آزاد شد و از همین رو این شهر مدتی نیز لقب «خونین‌شهر» به خود گرفت. پس از پایان [[جنگ ایران و عراق|جنگ]]، خرمشهر به عنوان نشانه پایداری و مقاومت مردم ایران، وارد مرحله جدیدی از سازندگی و عمران خود شد، به گونه‌ای که این شهر خالی از سکنه در سرشماری 1365، به شهری با 105636 تن در سرشماری 1375 درآمد<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 248 و 269.</ref> و طبق برآوردهای انجام گرفته، جمعیت این شهر در 1384 به 142506 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 113. </ref>.شغل عمده مردم شهر، کار در بخش‌های خدمات و کشاورزی به ویژه فعالیت در کشت خرما و مرکبات است.
 == نیز نگاه کنید به ==