میرزا رضاخان طباطبائی نائینی: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
طباطبائی‌نائینی، میرزا رضاخان (1290ق - 1873م 1305<sup>*</sup>ش)، ادیب، نمایشنامه نویس، روزنامه نویس و رجل سیاسی [[قاجاریه|دوره قاجار]]. | طباطبائی‌نائینی، میرزا رضاخان (1290ق - 1873م 1305<sup>*</sup>ش)، ادیب، نمایشنامه نویس، روزنامه نویس و رجل سیاسی [[قاجاریه|دوره قاجار]]. | ||
میرزا رضا فرزند میرزاحسن خان مستوفی بود و در قریه حصار از توابع ولایت ثلاث نائین به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در نائین و حوزه علمیه علوم عربی وادبی و | میرزا رضا فرزند میرزاحسن خان مستوفی بود و در قریه حصار از توابع ولایت ثلاث نائین به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در نائین و حوزه علمیه علوم عربی وادبی و فلسفه قدیم را در حوزه علمیه اصفهان خواند<ref name=":0">عاقلی، باقر، '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران. نشر گفتار و علمی، 1380، 3/1596.</ref><ref>اسكویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 214.</ref><ref name=":1">'''''نقش قلم''''': نشریه هفتگی مركز استان گیلان، ویژه فرهنگ، هنر و ادبیات، شماره 4، 1366، صص 12و 13 و 14.</ref>. در [[نهضت مشروطه]] نقش مهمی بر عهده داشت و عضو «انجمن ولایتی اصفهان» بود و در روزنامه‌ی «انجمن اصفهان» مقاله چاپ می‌كرد. | ||
پس از آن كه به تهران آمد تحصیلات خود را در مدرسه‌ی آمریكایی تكمیل كرد و با عضویت در «انجمن ادبی ایران» در كنار وحید دستگردی و حسن سمیعی به فعالیت‌های گسترده اجتماعی و ادبی دست زد. | پس از آن كه به [[استان تهران|تهران]] آمد تحصیلات خود را در مدرسه‌ی آمریكایی تكمیل كرد و با عضویت در «انجمن ادبی ایران» در كنار وحید دستگردی و حسن سمیعی به فعالیت‌های گسترده اجتماعی و ادبی دست زد. | ||
در تهران روزنامه | در تهران روزنامه «تئاتر»، اولین نشریه‌ی نمایشی را در ایران 4 ربیع‌الاول 1326 تأسیس كرد<ref name=":0" /><ref>ملکپور، جمشید: '''''ادبیات نمایشی در ایران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، 2/25.</ref>. سیاست و دیدگاه میرزا رضاخان در راه‌اندازی این روزنامه، بیان مسائل جامعه‌ی خویش با موضعی انتقادی تند و گزنده بود كه از رهگذر آن بتواند بخشی از واقعیت‌های تلخ زمانه را طرح و افشا كند. درك و برداشت‌های میرزا رضاخان از رسانه‌ی تئاتر و تأثیر آن بر اجتماع، ساده، روشن و بدون پیرایه است. این ویژگی دیدگاه او را می‌توان از نگارش نمایشنامه‌اش به نام «تئاتر شیخ علی میرزای حاكم ملایر و تویسركان و عروسی با دختر شاه پریان» كه در 11 شماره نشریه درج شده، دریافت<ref>گوران، هیوا: '''''كوششهای نافرجام (سیری درصد سال تیآتری ایران)''''' تهران، انتشارات آگاه، 1360، ص 43.</ref>. در جریان بمباران مجلس، محل روزنامه‌ی او ویران شد و اسباب و اثاثیه‌ی او به غارت رفت و روزنامه‌ی او تعطیل شد. پس از آن، میرزا رضاخان به نمایندگی مردم یزد و نائین برای دوره دوم مجلس انتخاب شد. پس از اتمام دوره‌ی مجلس، به وزارت عدلیه رفت و با سمت مستشار دیوان عالی كشور، دادستان كل خدمت كرد<ref name=":0" /><ref>ملکپور، جمشید: '''''ادبیات نمایشی در ایران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363،ج2، ص 214 و 215.</ref>. كتابخانه بزرگی دارای چند هزار جلد كتاب خطی و چاپی فراهم آورده بود كه بنابر وصیت او به آستان قدس رضوی اهدا شد<ref name=":0" /><ref name=":1" />. | ||
در (1305ش) بدرود حیات گفت و نام خود را در تاریخ نمایش ایران، به عنوان نخستین ناشر «روزنامه‌ی | در (1305ش) بدرود حیات گفت و نام خود را در تاریخ نمایش ایران، به عنوان نخستین ناشر «روزنامه‌ی تئاتر» ثبت كرد. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[نهضت مشروطه]] | |||
* [[استان تهران]] | |||
== مآخذ == | |||
نسخهٔ ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷
طباطبائی‌نائینی، میرزا رضاخان (1290ق - 1873م 1305*ش)، ادیب، نمایشنامه نویس، روزنامه نویس و رجل سیاسی دوره قاجار.
میرزا رضا فرزند میرزاحسن خان مستوفی بود و در قریه حصار از توابع ولایت ثلاث نائین به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در نائین و حوزه علمیه علوم عربی وادبی و فلسفه قدیم را در حوزه علمیه اصفهان خواند[۱][۲][۳]. در نهضت مشروطه نقش مهمی بر عهده داشت و عضو «انجمن ولایتی اصفهان» بود و در روزنامه‌ی «انجمن اصفهان» مقاله چاپ می‌كرد.
پس از آن كه به تهران آمد تحصیلات خود را در مدرسه‌ی آمریكایی تكمیل كرد و با عضویت در «انجمن ادبی ایران» در كنار وحید دستگردی و حسن سمیعی به فعالیت‌های گسترده اجتماعی و ادبی دست زد.
در تهران روزنامه «تئاتر»، اولین نشریه‌ی نمایشی را در ایران 4 ربیع‌الاول 1326 تأسیس كرد[۱][۴]. سیاست و دیدگاه میرزا رضاخان در راه‌اندازی این روزنامه، بیان مسائل جامعه‌ی خویش با موضعی انتقادی تند و گزنده بود كه از رهگذر آن بتواند بخشی از واقعیت‌های تلخ زمانه را طرح و افشا كند. درك و برداشت‌های میرزا رضاخان از رسانه‌ی تئاتر و تأثیر آن بر اجتماع، ساده، روشن و بدون پیرایه است. این ویژگی دیدگاه او را می‌توان از نگارش نمایشنامه‌اش به نام «تئاتر شیخ علی میرزای حاكم ملایر و تویسركان و عروسی با دختر شاه پریان» كه در 11 شماره نشریه درج شده، دریافت[۵]. در جریان بمباران مجلس، محل روزنامه‌ی او ویران شد و اسباب و اثاثیه‌ی او به غارت رفت و روزنامه‌ی او تعطیل شد. پس از آن، میرزا رضاخان به نمایندگی مردم یزد و نائین برای دوره دوم مجلس انتخاب شد. پس از اتمام دوره‌ی مجلس، به وزارت عدلیه رفت و با سمت مستشار دیوان عالی كشور، دادستان كل خدمت كرد[۱][۶]. كتابخانه بزرگی دارای چند هزار جلد كتاب خطی و چاپی فراهم آورده بود كه بنابر وصیت او به آستان قدس رضوی اهدا شد[۱][۳].
در (1305ش) بدرود حیات گفت و نام خود را در تاریخ نمایش ایران، به عنوان نخستین ناشر «روزنامه‌ی تئاتر» ثبت كرد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران. نشر گفتار و علمی، 1380، 3/1596.
- ↑ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 214.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ نقش قلم: نشریه هفتگی مركز استان گیلان، ویژه فرهنگ، هنر و ادبیات، شماره 4، 1366، صص 12و 13 و 14.
- ↑ ملکپور، جمشید: ادبیات نمایشی در ایران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، 2/25.
- ↑ گوران، هیوا: كوششهای نافرجام (سیری درصد سال تیآتری ایران) تهران، انتشارات آگاه، 1360، ص 43.
- ↑ ملکپور، جمشید: ادبیات نمایشی در ایران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363،ج2، ص 214 و 215.