ویس و رامین: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:3421.jpg|بندانگشتی|کتاب ویس و رامین، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86]] | |||
'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از [[فخرالدین اسعد گرگانی]] (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب [[مثنوی معنوی|مثنوی]]. | '''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از [[فخرالدین اسعد گرگانی]] (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب [[مثنوی معنوی|مثنوی]]. | ||
این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ref>، که سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حک 432ـ455ق) سروده است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</ref>. اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دوره اشکانیان است و [[فخرالدین اسعد گرگانی|فخرالدین اسعد]] با داشتن نسخهای از متن پهلوی کتاب، آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</ref>. ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومه عشقی است که به صورت کامل باقی مانده است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</ref>. اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در [[فارسی|زبان فارسی]] دری آوردهاند<ref>زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.</ref>. ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر [[نظامی گنجوی]]، [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، [[خواجوی کرمانی]]، [[جامی]] و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<ref>زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.</ref>. بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومه کهن و عاشقانه ''تریستان وایزوت'' که در سده 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنکه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایه درونی، با یکدیگر مشابهت دارند<ref>اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.</ref>. این داستان پهلوی با توجه به شیوه نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تکرارهای آن، بسیار لفظ و اندک معناست<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</ref>. در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و درک بهتر آن باید از فرهنگها کمک گرفت و شواهدی را به دست آورد که معنای هر واژه را آنگونه که در ذهن شاعر بوده، روشن کند<ref>قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.</ref>. | این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ref>، که سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حک 432ـ455ق) سروده است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</ref>. اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دوره اشکانیان است و [[فخرالدین اسعد گرگانی|فخرالدین اسعد]] با داشتن نسخهای از متن پهلوی کتاب، آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</ref>. ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومه عشقی است که به صورت کامل باقی مانده است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</ref>. | ||
اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در [[فارسی|زبان فارسی]] دری آوردهاند<ref>زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.</ref>. ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر [[نظامی گنجوی]]، [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، [[خواجوی کرمانی]]، [[جامی]] و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<ref>زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.</ref>. بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومه کهن و عاشقانه ''تریستان وایزوت'' که در سده 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنکه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایه درونی، با یکدیگر مشابهت دارند<ref>اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.</ref>. این داستان پهلوی با توجه به شیوه نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تکرارهای آن، بسیار لفظ و اندک معناست<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</ref>. در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و درک بهتر آن باید از فرهنگها کمک گرفت و شواهدی را به دست آورد که معنای هر واژه را آنگونه که در ذهن شاعر بوده، روشن کند<ref>قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۹: | خط ۱۲: | ||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲
ویس و رامین، منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب مثنوی.
این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است[۱]، که سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حک 432ـ455ق) سروده است[۲]. اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دوره اشکانیان است و فخرالدین اسعد با داشتن نسخهای از متن پهلوی کتاب، آن را به شعر فارسی برگرداند[۳]. ویس و رامین از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومه عشقی است که به صورت کامل باقی مانده است[۴].
اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در زبان فارسی دری آوردهاند[۵]. ویس و رامین در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر نظامی گنجوی، عطار، مولوی، خواجوی کرمانی، جامی و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است[۶]. بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومه کهن و عاشقانه تریستان وایزوت که در سده 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنکه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایه درونی، با یکدیگر مشابهت دارند[۷]. این داستان پهلوی با توجه به شیوه نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تکرارهای آن، بسیار لفظ و اندک معناست[۸]. در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ویس و رامین و درک بهتر آن باید از فرهنگها کمک گرفت و شواهدی را به دست آورد که معنای هر واژه را آنگونه که در ذهن شاعر بوده، روشن کند[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان. با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.
- ↑ محجوب، محمدجعفر. ویس و رامین. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین، با کاروان حله. تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.
- ↑ اسلامیندوشن، محمدعلی. جام جهان بین. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.
- ↑ محجوب، محمدجعفر. ویس و رامین. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).
- ↑ قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. یادداشتهای مینوی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر