مثنوی سرایی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
* [[عطار نیشابوری]] | * [[عطار نیشابوری]] | ||
* [[بوستان سعدی]] | * [[بوستان سعدی]] | ||
* [[رودکی]] | * [[رودکی]] | ||
* [[کلیله و دمنه]] | * [[کلیله و دمنه]] | ||
* [[فخرالدین اسعد گرگانی]] | * [[فخرالدین اسعد گرگانی]] | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۲
مثنوی منسوب به مَثنی (دو دو) و در اصطلاح شعری که ابیات آن متحدالوزن و دو مصراع هر بیت آن بر یک قافیه باشد. مثنوی را مزدوج هم نامیدهاند[۱]. چون مثنوی مانند دیگر قوالب شعری محدودیت ندارد، در داستانسرایی از آن سود جستهاند. به طور کلی مثنوی در چهار مورد به کار رفته است: 1ـ داستانهای حماسی و تاریخی نظیر شاهنامه* فردوسی*، 2ـ داستانهای عاشقانه یا صوفیانه مانند خسرو و شیرینِ* نظامی گنجوی*، 3ـ آموزههای عرفانی مانند منطقالطیر* عطار نیشابوری* و 4ـ طرح مطالب اخلاقی و دینی مانند بوستانِ سعدی[۲]. شاید بتوان کهنترین نوع مثنوی در زبان فارسی دری را مثنویهای حکمت آمیز رودکی از جمله کلیله و دمنه* و نیز آفرین نامه (336 ق / ؟م) سروده ابوشکور بلخی* دانست[۳]. اما مشهورترین مثنویسرا در شعر فارسی، شاعر بزرگ ایران ابوالقاسم فردوسی و مهمترین و با ارزشترین مثنویها شاهنامه اوست. از دیگر مثنوی سرایان مشهور ایرانی میتوان فخرالدین اسعد گرگانی* سراینده ویس و رامین* و عنصری* سراینده وامق و عذرا را نام برد[۴]. جز این شاعران، سنایی غزنوی خالق مثنویهای حدیقه الحقیقه*، زادالسالکین* و جز آنها و خاقانی* سراینده تحفه العراقین* هم از مثنوی سرایان بزرگ ایران هستند[۵]. در دوره معاصر نیز شاعران بسیاری به مثنوی سرایی روی آوردند که فروغ فرخزاد* سراینده مثنوی «عاشقانه» نمونه موفقی از آنهاست. پس از انقلاب اسلامی نیز شاعرانی چون علی معلم، حمید سبزواری، مشفق کاشانی در قالب مثنوی کارهای ارزندهای عرضه کردهاند[۶].
نیز نگاه کنید به
- شاهنامه فردوسی
- فردوسی
- خسرو و شیرین
- نظامی گنجوی
- منطقالطیر
- عطار نیشابوری
- بوستان سعدی
- رودکی
- کلیله و دمنه
- فخرالدین اسعد گرگانی
- ویس و رامین
- فروغ فرخزاد
- خاقانی شروانی
- تحفهالعراقين
مآخذ
- ↑ رزمجو، حسین. انواع ادبی، مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370 ش، ص 21.
- ↑ شمیسا، سیروس. انواع ادبی، ویرایش سوم، تهران: فردوس، چ 9، 1381 ش، ص 310.
- ↑ محجوب، محمدجعفر. سبک خراسانی در شعر فارسی، تهران: سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی، 1345 ش، ص 598.
- ↑ تربیت، محمدعلی. مقالات تربیت، به کوشش ح. صدیق، تهران: دنیای کتاب، چ 1، 1355 ش، ص 226، 229، 233.
- ↑ «مثنوی و مثنوی گویان ایرانی»، مهر، س 5، ش 6، ص 542 و ش 7، ص 657 و ش 8، ص 57.
- ↑ حسین پور چافی، علی. جریانهای شعر معاصر فارسی، تهران: امیرکبیر، چ 1، 1384 ش، ص 64، 65.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر