پرش به محتوا

جشن آخر سال در میان مردم آذربایجان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
در برخی از مناطق آذربایجان به [https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C جشن چهارشنبه‌سوری] اهمیت زیادی می‌دهند و مردم ایل خلبکانلو (ایل خلالی) از آن جمله‌اند و به عید خضر معروف است. جوانان به رقص چوبی مشغول می‌شوند و در هر ده یک نفر خود را به طور عجیبی می‌آراید و مانند [https://iranology-e.ir/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D9%81%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2 حاجی‌فیروز] عید نوروز در رقص شرکت می‌کند... اینان برای [https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87_%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C چهارشبه سوری] بیش از عید نوروز اهمیت قایلند. در این شب بهترین غذا را طبخ می‌کنند و آتش‌بازی برپا می‌شود که تا نیمه‌شب ادامه دارد.
در برخی از مناطق آذربایجان به [[مراسم چهارشنبه سوری|جشن چهارشنبه‌سوری]] اهمیت زیادی می‌دهند و مردم ایل خلبکانلو (ایل خلالی) از آن جمله‌اند و به عید خضر معروف است. جوانان به رقص چوبی مشغول می‌شوند و در هر ده یک نفر خود را به طور عجیبی می‌آراید و مانند [[حاجی فیروز|حاجی‌فیروز]] عید نوروز در رقص شرکت می‌کند... اینان برای [[مراسم چهارشنبه سوری|چهارشبه سوری]] بیش از عید نوروز اهمیت قایلند. در این شب بهترین غذا را طبخ می‌کنند و آتش‌بازی برپا می‌شود که تا نیمه‌شب ادامه دارد.


مردم ایل قره‌پایاق به عید نوروز خیلی اهمیت می‌دهند و ماه اسفند را ماه عید گویند. چهارشنبه اول اسفند را دروغ‌گو، دوم را راستگو، سوم را سیاه و چهارم را «اجر»گویند. روز چهارشنبه اول جوانان روی بام یا تپه می‌روند و آتش می‌افروزند و تیراندازی می‌کنند. در چهارشنبه سوم کسانی که در عرض سال فردی از خانواده یا بستگان آنها فوت‌کرده است با طبق‌های میوه و شیرینی سر خاک می‌روند و پس از فاتحه‌خوانی شیرینی و میوه را به مستمندان می‌دهند. در روز چهارشنبه سوری، لباس نو می‌پوشند و با هلهله و شادی به آتش‌افروزی می‌پردازند و به دید و بازدید می‌روند. صبح روز چهارشنبه آخر سال، پیش از طلوع آفتاب زن‌ها و بچه‌ها کنار رودخانه می‌روند و از آب چهارشنبه استفاده می‌کنند و کوزه خود را پر نموده تیمناً برای سال نو نگه می‌دارند.
مردم ایل قره‌پایاق به عید نوروز خیلی اهمیت می‌دهند و ماه اسفند را ماه عید گویند. چهارشنبه اول اسفند را دروغ‌گو، دوم را راستگو، سوم را سیاه و چهارم را «اجر»گویند. روز چهارشنبه اول جوانان روی بام یا تپه می‌روند و [[آتش]] می‌افروزند و تیراندازی می‌کنند. در چهارشنبه سوم کسانی که در عرض سال فردی از خانواده یا بستگان آنها فوت‌کرده است با طبق‌های میوه و شیرینی سر خاک می‌روند و پس از فاتحه‌خوانی شیرینی و میوه را به مستمندان می‌دهند. در روز [[مراسم چهارشنبه سوری|چهارشنبه سوری]]، لباس نو می‌پوشند و با هلهله و شادی به [[آتش افروزی|آتش‌افروزی]] می‌پردازند و به دید و بازدید می‌روند. صبح روز چهارشنبه آخر سال، پیش از طلوع آفتاب زن‌ها و بچه‌ها کنار رودخانه می‌روند و از آب چهارشنبه استفاده می‌کنند و کوزه خود را پر نموده تیمناً برای سال نو نگه می‌دارند.


در میان ایلات ترک زبان به شب و روز پیش از نوروز بسیار اهمیت می‌دهند: یک روز پیش از عید نوروز بعضی‌ها بر سر قبر اموات می‌روند و فاتحه می‌خوانند. سپس غنی و فقیر و بزرگ و کوچک باید به حمام بروند، زنها و اطفال حتماً بایستی به سر و دست حنا بمالند و لباس نو بپوشند. شام شب آخر سال باید پلو باشد و عموماً مقیّد به ذبح گوسفند یا بره و یا اقلاً مرغند.
در میان ایلات ترک زبان به شب و روز پیش از نوروز بسیار اهمیت می‌دهند: یک روز پیش از عید نوروز بعضی‌ها بر سر قبر اموات می‌روند و فاتحه می‌خوانند. سپس غنی و فقیر و بزرگ و کوچک باید به حمام بروند، زنها و اطفال حتماً بایستی به سر و دست حنا بمالند و لباس نو بپوشند. شام شب آخر سال باید پلو باشد و عموماً مقیّد به ذبح گوسفند یا بره و یا اقلاً مرغند.


مردم ایل قره‌پایاق در آذربایجان در چهار چهارشنبه آخر سال مراسمی دارند. چهارشنبه سوری را سیاه می‌نامند و مراسمی درباره مردگان خود در گورستان‌ها انجام می‌دهند که با فدیه و اهدای نذور همراه است. و چهارشنبه آخر سال همان جشن سوری معروف است. به نظر می‌رسد در میان این مردم فروردگان در همان شب بیست و پنجم یا ششم اسفند، آغاز پنجه کوچک برگذار می‌شده و چهارشنبه سوری در آغاز - نخستین شب پنجه بزرگ یا اندرگاه برپا می‌گشته است. همچنین جشن سوری یا آخر سال بسیار اهمیت دارد و همه شادمانی‌ها و آتش‌افروزیها و دید و بازدیدها در همین جشن پایان سال برگذار می‌شد و نوروز چندان رونقی در مقابل آن نداشت. در میان ایل قشقایی هم شب آخر سال همراه با شادی و آتش‌افروزی‌های بزرگ با رفتن بر پشت‌بام‌ها و یاد مردگان و گستردن انواع سفره‌ها و اهدای نذور جهت درگذشتگان مرسوم بوده نوروز در بخشهای مختلف ایران است<ref>صفا، ذبیح الله(۱۳۳۶)، گاهشماری و جشن‌های ایران، تهران: شورای فرهنگ و هنر، ص. 194.</ref>.
مردم ایل قره‌پایاق در آذربایجان در چهار چهارشنبه آخر سال مراسمی دارند. [[مراسم چهارشنبه سوری|چهارشنبه سوری]] را سیاه می‌نامند و مراسمی درباره مردگان خود در گورستان‌ها انجام می‌دهند که با فدیه و اهدای نذور همراه است. و چهارشنبه آخر سال همان جشن سوری معروف است. به نظر می‌رسد در میان این مردم فروردگان در همان شب بیست و پنجم یا ششم اسفند، آغاز پنجه کوچک برگذار می‌شده و [[مراسم چهارشنبه سوری|چهارشنبه سوری]] در آغاز - نخستین شب پنجه بزرگ یا اندرگاه برپا می‌گشته است. همچنین جشن سوری یا آخر سال بسیار اهمیت دارد و همه شادمانی‌ها و آتش‌افروزیها و دید و بازدیدها در همین جشن پایان سال برگذار می‌شد و نوروز چندان رونقی در مقابل آن نداشت. در میان [[قشقایی|ایل قشقایی]] هم شب آخر سال همراه با شادی و [[آتش افروزی|آتش‌افروزی‌]]<nowiki/>های بزرگ با رفتن بر پشت‌بام‌ها و یاد مردگان و گستردن انواع سفره‌ها و اهدای نذور جهت درگذشتگان مرسوم بوده نوروز در بخشهای مختلف ایران است<ref>صفا، ذبیح الله(۱۳۳۶)، گاهشماری و جشن‌های ایران، تهران: شورای فرهنگ و هنر، ص. 194.</ref>.
 
== نیز نگاه کنید به ==
 
* [[نوروز در بخش های مختلف ایران]]
 
* [[نوروز در خراسان]]
* [[نوروز در گیلان]]
* [[جشن آخر سال در میان مردم شیراز]]
* [[جشن نوروز در میان زرتشتیان]]
 
== کتابشناسی ==
<references />
 
== منبع اصلی ==
شعبانی، رضا (1378)، آداب و رسوم نوروز، تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی]،
 
== نویسنده مقاله ==
رضا شعبانی

نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۸

در برخی از مناطق آذربایجان به جشن چهارشنبه‌سوری اهمیت زیادی می‌دهند و مردم ایل خلبکانلو (ایل خلالی) از آن جمله‌اند و به عید خضر معروف است. جوانان به رقص چوبی مشغول می‌شوند و در هر ده یک نفر خود را به طور عجیبی می‌آراید و مانند حاجی‌فیروز عید نوروز در رقص شرکت می‌کند... اینان برای چهارشبه سوری بیش از عید نوروز اهمیت قایلند. در این شب بهترین غذا را طبخ می‌کنند و آتش‌بازی برپا می‌شود که تا نیمه‌شب ادامه دارد.

مردم ایل قره‌پایاق به عید نوروز خیلی اهمیت می‌دهند و ماه اسفند را ماه عید گویند. چهارشنبه اول اسفند را دروغ‌گو، دوم را راستگو، سوم را سیاه و چهارم را «اجر»گویند. روز چهارشنبه اول جوانان روی بام یا تپه می‌روند و آتش می‌افروزند و تیراندازی می‌کنند. در چهارشنبه سوم کسانی که در عرض سال فردی از خانواده یا بستگان آنها فوت‌کرده است با طبق‌های میوه و شیرینی سر خاک می‌روند و پس از فاتحه‌خوانی شیرینی و میوه را به مستمندان می‌دهند. در روز چهارشنبه سوری، لباس نو می‌پوشند و با هلهله و شادی به آتش‌افروزی می‌پردازند و به دید و بازدید می‌روند. صبح روز چهارشنبه آخر سال، پیش از طلوع آفتاب زن‌ها و بچه‌ها کنار رودخانه می‌روند و از آب چهارشنبه استفاده می‌کنند و کوزه خود را پر نموده تیمناً برای سال نو نگه می‌دارند.

در میان ایلات ترک زبان به شب و روز پیش از نوروز بسیار اهمیت می‌دهند: یک روز پیش از عید نوروز بعضی‌ها بر سر قبر اموات می‌روند و فاتحه می‌خوانند. سپس غنی و فقیر و بزرگ و کوچک باید به حمام بروند، زنها و اطفال حتماً بایستی به سر و دست حنا بمالند و لباس نو بپوشند. شام شب آخر سال باید پلو باشد و عموماً مقیّد به ذبح گوسفند یا بره و یا اقلاً مرغند.

مردم ایل قره‌پایاق در آذربایجان در چهار چهارشنبه آخر سال مراسمی دارند. چهارشنبه سوری را سیاه می‌نامند و مراسمی درباره مردگان خود در گورستان‌ها انجام می‌دهند که با فدیه و اهدای نذور همراه است. و چهارشنبه آخر سال همان جشن سوری معروف است. به نظر می‌رسد در میان این مردم فروردگان در همان شب بیست و پنجم یا ششم اسفند، آغاز پنجه کوچک برگذار می‌شده و چهارشنبه سوری در آغاز - نخستین شب پنجه بزرگ یا اندرگاه برپا می‌گشته است. همچنین جشن سوری یا آخر سال بسیار اهمیت دارد و همه شادمانی‌ها و آتش‌افروزیها و دید و بازدیدها در همین جشن پایان سال برگذار می‌شد و نوروز چندان رونقی در مقابل آن نداشت. در میان ایل قشقایی هم شب آخر سال همراه با شادی و آتش‌افروزی‌های بزرگ با رفتن بر پشت‌بام‌ها و یاد مردگان و گستردن انواع سفره‌ها و اهدای نذور جهت درگذشتگان مرسوم بوده نوروز در بخشهای مختلف ایران است[۱].

نیز نگاه کنید به

کتابشناسی

  1. صفا، ذبیح الله(۱۳۳۶)، گاهشماری و جشن‌های ایران، تهران: شورای فرهنگ و هنر، ص. 194.

منبع اصلی

شعبانی، رضا (1378)، آداب و رسوم نوروز، تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

رضا شعبانی