سلطان حسین میرزا بایقرا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''بایْقَرا، سلطانحسین میرزا'''، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنامترین شاهزادگان تیموری، پادشاه [[تیموریان|سلسله تیموریان]] (873 – 911) بود<ref>میرخواند، محمد. '''''روضهالصفا'''''. تهران: خیام، بیتا، ج7، ص8.</ref>. | ||
او پسر منصور و نواده بایقرا بنعمر شیخ بن تیمور گوركان (842-911ق) كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان میراند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آنجا به حكومت بر قلمرو تیموریان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد<ref>امیرخانی، غلامرضا. تیموریان '''''(از ایران چه میدانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر | او پسر منصور و نواده بایقرا بنعمر شیخ بن تیمور گوركان (842-911ق) كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان میراند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آنجا به حكومت بر قلمرو [[تیموریان]] كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد<ref>امیرخانی، غلامرضا. تیموریان '''''(از ایران چه میدانم؟/48)'''''. تهران: 1383، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص21.</ref>. دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشانترین ادوار تاریخ به شمار میآید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی<sup>*</sup> وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد<ref>میرجعفری، حسین. '''''تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در [[تیموریان|دوره تیموریان]] و تركمانان.''''' تهران: 1381، سمت، ص102.</ref>. سلطان حسینمیرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند '''''گل و مل''''' و '''''پندنامه''''' به زبان فارسی و '''''دیوان اشعار''''' و رسالهای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد<ref> فرهانیمنفرد، مهدی. '''''پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال [[تیموریان]] و ظهور [[صفویان]]'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.</ref> و در شعر «حسینی» تخلص میكرد<ref>زمچیاسفزاری، معینالدین. '''''روضاتالجنّات فیاوصاف مدینه هرات'''''. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.</ref>. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است<ref>خواندمیر، غیاثالدین، '''''حبیبالسیر فی اخبار افراد بشر'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بیتا، ج4، ص111.</ref>. وی در آخرین سالهای زمام داری با شورش شاهزادگان، اوجگیری قدرت ازبكان و برآمدن [[اسماعیل صفوی|شاه اسماعیل صفوی]] روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت<ref>رومیر، ه. ر. '''''تاریخ ایران ([[تیموریان|دوره تیموریان]]).''''' پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
[[تیموریان]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
شهناز چراغ | شهناز چراغ | ||
نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۰۳
بایْقَرا، سلطانحسین میرزا، (842 – 911ق / ؟ م) از نیكنامترین شاهزادگان تیموری، پادشاه سلسله تیموریان (873 – 911) بود[۱].
او پسر منصور و نواده بایقرا بنعمر شیخ بن تیمور گوركان (842-911ق) كه در دوره سلطان ابوسعید بر استرآباد فرمان میراند پس از مرگ او روانه هرات شد و از آنجا به حكومت بر قلمرو تیموریان كه به خراسان محدود شده بود همت گمارد[۲]. دوران 38 ساله زمامداریاو (873-911ق) با رونق بخشیدن به فرهنگ و هنر، كثرت شاعران، نویسندگان، هنرمندان توأم بود و از درخشانترین ادوار تاریخ به شمار میآید كه در این راه امیرعلی شیرنوایی* وزیر لایق او، هرات را به مركز فرهنگی و هنری تبدیل كرد[۳]. سلطان حسینمیرزا بایقرا، به عنوان دولت مردی فرهنگ آفرین، آثاری مانند گل و مل و پندنامه به زبان فارسی و دیوان اشعار و رسالهای به زبان تركی را از خود به یادگار گذارد[۴] و در شعر «حسینی» تخلص میكرد[۵]. ایجاد بناهای عمومی مانند مسجد، باغ، مدرسه، خانقاه، كتابخانه و كاروانسرا از اقدامات او است[۶]. وی در آخرین سالهای زمام داری با شورش شاهزادگان، اوجگیری قدرت ازبكان و برآمدن شاه اسماعیل صفوی روبرو نشد و در حالیكه برای جنگ با ازبكان آماده شده بود، درگذشت[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ میرخواند، محمد. روضهالصفا. تهران: خیام، بیتا، ج7، ص8.
- ↑ امیرخانی، غلامرضا. تیموریان (از ایران چه میدانم؟/48). تهران: 1383، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص21.
- ↑ میرجعفری، حسین. تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادیو فرهنگیایران در دوره تیموریان و تركمانان. تهران: 1381، سمت، ص102.
- ↑ فرهانیمنفرد، مهدی. پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ص156و440-447.
- ↑ زمچیاسفزاری، معینالدین. روضاتالجنّات فیاوصاف مدینه هرات. تهران: 1339، دانشگاه تهران، ج2، ص338.
- ↑ خواندمیر، غیاثالدین، حبیبالسیر فی اخبار افراد بشر. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: خیام، بیتا، ج4، ص111.
- ↑ رومیر، ه. ر. تاریخ ایران (دوره تیموریان). پژوهش دانشگاه كمبریج، ترجمه یعقوب آژند، تهران: 1378، جامی، ص132.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
شهناز چراغ