جبهه ملی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''جبهة ملي'''، ائتلافي از احزاب و تشكلهاي سياسي در تاريخ معاصر ايران. اين تشكل در پي آزاديهاي سياسي دهة 1320ش، در آبان 1328ش تشكيل شد. هستة اولية آن با گروهي 20 نفره شكل گرفت كه در اعتراض به روند انتخابات دورة شانزدهم مجلس شوراي ملي<sup>*</sup>، در درب...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | [[پرونده:P26+(2)+copy.jpg|بندانگشتی|جبهه ملی برگرفته از وبسایت دنیای اقتصاد قابل بازیابی از<nowiki/>https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3709886-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C]] | ||
'''[[جبهه ملی]]'''، ائتلافی از احزاب و تشکلهای سیاسی در تاریخ معاصر ایران. | |||
این تشکل در پی آزادیهای سیاسی دهه 1320ش، در آبان 1328ش تشکیل شد. هسته اولیه آن با گروهی 20 نفره شکل گرفت که در اعتراض به روند انتخابات دوره شانزدهم [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup>، در دربار متحصن شده بودند. پس از خارج شدن از تحصن و عدم تحقق خواستههایشان، در خانه دکتر [[محمد مصدق]]<sup>*</sup> گرد آمدند و در اول آبان ماه بنیانگذاری جبهه ملی را اعلام کردند<ref> زعیم، کورش. '''''جبهه ملی ایران از پیدایش تا کودتای 28 مرداد'''''. تهران: تاخ ـ ایرانمهر، 1378، ص 60-69؛ مدیرشانهچی، محسن. '''''احزاب سیاسی ایران با مطالعه موردی نیروی سوم و جامعه سوسیالیستها'''''. تهران: رسا، 1375، ص 85. </ref>. عبدالقدیر آزاد، مظفر بقایی، شمسالدین امیرعلایی، سید ابوالحسن حایریزاده، ارسلان خلعتبری، عباس خلیلی، احمد زیرکزاده، کریم سنجابی، سید علی شایگان، سید محمود نریمان، سید محمدرضا جلالی نائینی، ابوالحسن عمیدی نوری، حسن صدر، سید حسین فاطمی، سید حسین مکی، احمد ملکی، یوسف مشار، رضاکاویانی و آیتالله سید جعفر غروی تحت رهبری مصدق، بنیانگذاران آن محسوب میشوند<ref> زعیم. کورش. '''''جبهه ملی ایران از پیدایش تا کودتای 28 مرداد'''''. تهران: تاخ ـ ایرانمهر، 1378. ص 64-65. </ref>. ملی کردن صنعت نفت<sup>*</sup> از طریق مبارزات قانونی و پارلمانی، تشکلهای مختلفی را به عضویت جبهه ملی درآورد و سازماندهی جدید بخشید که [[حزب ایران]]<sup>*</sup> و [[حزب ملت ایران]]<sup>*</sup> و نهضت خداپرستان ناسیونالیست<sup>*</sup> از جمله آنهاست. ملی کردن صنعت نفت در 29 اسفند 1329ش تحقق یافت و در اردیبهشت 1330ش هم مصدق تا 28 مرداد 1332ش نخستوزیری را به دست گرفت. پس از آن جبهه ملی دوم (1339-1343ش) و جبهه ملی سوم (1344-1356ش) و چهارم (1356-1360ش) نیز تشکیل شدند<ref> '''''جبهه ملی به روایت اسناد ساواک'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ج 1، ص نه - شانزده؛ نوذری، عزتالله. '''''تاریخ احزاب سیاسی در ایران'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 59-73. </ref>. این جبهه کماکان در داخل ایران به صورت نیمه علنی فعالیت دارد و شاخه خارج از کشور آن دارای تشکیلات رسمی و علنی است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[محمد مصدق]] | |||
* [[حزب ملت ایران]] | |||
* [[حزب ایران]] | |||
== مآخذ == | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
جعفر گلشن | جعفر گلشن | ||
نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۸
%2Bcopy.jpg)
جبهه ملی، ائتلافی از احزاب و تشکلهای سیاسی در تاریخ معاصر ایران.
این تشکل در پی آزادیهای سیاسی دهه 1320ش، در آبان 1328ش تشکیل شد. هسته اولیه آن با گروهی 20 نفره شکل گرفت که در اعتراض به روند انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی*، در دربار متحصن شده بودند. پس از خارج شدن از تحصن و عدم تحقق خواستههایشان، در خانه دکتر محمد مصدق* گرد آمدند و در اول آبان ماه بنیانگذاری جبهه ملی را اعلام کردند[۱]. عبدالقدیر آزاد، مظفر بقایی، شمسالدین امیرعلایی، سید ابوالحسن حایریزاده، ارسلان خلعتبری، عباس خلیلی، احمد زیرکزاده، کریم سنجابی، سید علی شایگان، سید محمود نریمان، سید محمدرضا جلالی نائینی، ابوالحسن عمیدی نوری، حسن صدر، سید حسین فاطمی، سید حسین مکی، احمد ملکی، یوسف مشار، رضاکاویانی و آیتالله سید جعفر غروی تحت رهبری مصدق، بنیانگذاران آن محسوب میشوند[۲]. ملی کردن صنعت نفت* از طریق مبارزات قانونی و پارلمانی، تشکلهای مختلفی را به عضویت جبهه ملی درآورد و سازماندهی جدید بخشید که حزب ایران* و حزب ملت ایران* و نهضت خداپرستان ناسیونالیست* از جمله آنهاست. ملی کردن صنعت نفت در 29 اسفند 1329ش تحقق یافت و در اردیبهشت 1330ش هم مصدق تا 28 مرداد 1332ش نخستوزیری را به دست گرفت. پس از آن جبهه ملی دوم (1339-1343ش) و جبهه ملی سوم (1344-1356ش) و چهارم (1356-1360ش) نیز تشکیل شدند[۳]. این جبهه کماکان در داخل ایران به صورت نیمه علنی فعالیت دارد و شاخه خارج از کشور آن دارای تشکیلات رسمی و علنی است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر گلشن
- ↑ زعیم، کورش. جبهه ملی ایران از پیدایش تا کودتای 28 مرداد. تهران: تاخ ـ ایرانمهر، 1378، ص 60-69؛ مدیرشانهچی، محسن. احزاب سیاسی ایران با مطالعه موردی نیروی سوم و جامعه سوسیالیستها. تهران: رسا، 1375، ص 85.
- ↑ زعیم. کورش. جبهه ملی ایران از پیدایش تا کودتای 28 مرداد. تهران: تاخ ـ ایرانمهر، 1378. ص 64-65.
- ↑ جبهه ملی به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ج 1، ص نه - شانزده؛ نوذری، عزتالله. تاریخ احزاب سیاسی در ایران. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 59-73.