حسن پیرنیا: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴

حسن پیرنیا برگرفته از وبسایت خبرگزاری جمهوری اسلامی قابل بازیابی ازhttps://www.irna.ir/news/84114452/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7

پیرنیا، حسن، ملقب به مشیر الملک و مشیر الدوله (1291ق-1314ش)، سیاست‌مدار، مورّخ، نخست وزیر و وزیر.

حسن پیرنیا، فرزند میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نائینی (نخستین رئیس‌الوزرای عصر مشروطیت)، زاده تهران و تحصیل‌کرده روسیه در رشته‌های نظام و حقوق است^[۱]^[۲].

کارش را از اشتغال در وزارت امور خارجه و منشی‌گری و مترجمی صدراعظم وقت (امین‌السلطان) آغاز کرد. در 1324ق با مشروطیت همراه شد و در تهیه نظام‌نامه انتخابات مجلس شورای ملی^* و قانون اساسی کوشید، بدین ترتیب وارد عرصه فعالیت سیاسی شد^[۳]^[۴].

با عهده‌دار شدن وزارت عدلیه در کابینه مشیرالسلطنه (1325ق) اولین بار وزیر شد و تا زمان حیات در 20 کابینه وزارت خانه‌های معارف، خارجه، تجارت، عدلیه و جنگ را به دست گرفت. نمایندگی‌های کوتاه مدت در دوره‌های 2 و 3 و 4 و 5 مجلس شورای ملی^*، از دیگر عرصه‌های فعالیت سیاسی وی بود. اما مهم‌ترین سمت سیاسی وی، 4 دوره نخست‌وزیری طی سال‌های 1293، 1299، 1300 و 1302ش است^[۵].

تأسیس مدرسه علوم سیاسی جهت تربیت سیاست پیشگان و مدرسه نظام و تألیف اثر 3جلدی تاریخ ایران باستان از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی اوست^[۶]^[۷]^[۸]. وی در 29 آبان 1314ش در تهران درگذشت.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ باستانی پاریزی، محمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31.
↑ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323.
↑ باستانی‌پاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31.
↑ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96.
↑ دولت‌های ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلد 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251.
↑ مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68.
↑ قاسمی‌پویا، اقبال. مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500.
↑ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323 و 325.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

جعفر گلشن

[1] باستانی پاریزی، محمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31.

[2] بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323.

[3] باستانی‌پاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31.

[4] بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96.

[5] دولت‌های ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلد 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251.

[6] مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68.

[7] قاسمی‌پویا، اقبال. مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500.

[8] بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323 و 325.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 '''[[حسن پیرنیا|پیرنیا، حسن]]'''، ملقب به مشیر الملک و مشیر الدوله (1291ق-1314ش)، سیاست‌مدار، مورّخ، نخست وزیر و وزیر.
-حسن پیرنیا، فرزند میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نائینی (نخستین رئیس‌الوزرای عصر مشروطیت)، زاده تهران و تحصیل‌کرده روسیه در رشته‌های نظام و حقوق است<ref>باستانی پاریزی، محمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31؛ بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323. </ref>. کارش را از اشتغال در وزارت امور خارجه و منشی‌گری و مترجمی صدراعظم وقت (امین‌السلطان) آغاز کرد. در 1324ق با مشروطیت همراه شد و در تهیه نظام‌نامه انتخابات [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> و قانون اساسی کوشید، بدین ترتیب وارد عرصه فعالیت سیاسی شد<ref>باستانی‌پاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31؛ بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96. </ref>. با عهده‌دار شدن وزارت عدلیه در کابینه مشیرالسلطنه (1325ق) اولین بار وزیر شد و تا زمان حیات در 20 کابینه وزارت خانه‌های معارف، خارجه، تجارت، عدلیه و جنگ را به دست گرفت. نمایندگی‌های کوتاه مدت در دوره‌های 2 و 3 و 4 و 5 [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup>، از دیگر عرصه‌های فعالیت سیاسی وی بود. اما مهم‌ترین سمت سیاسی وی، 4 دوره نخست‌وزیری طی سال‌های 1293، 1299، 1300 و 1302ش است<ref> '''''دولت‌های ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251. </ref>.
+حسن پیرنیا، فرزند میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نائینی (نخستین رئیس‌الوزرای [[نهضت مشروطه|عصر مشروطیت]])، زاده تهران و تحصیل‌کرده روسیه در رشته‌های نظام و حقوق است<ref>باستانی پاریزی، محمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31. </ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323.</ref>.
-تأسیس مدرسه علوم سیاسی جهت تربیت سیاست پیشگان و مدرسه نظام و تألیف اثر 3جلدی تاریخ ایران باستان از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی اوست<ref>  مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68؛ بامداد، مهدی. '''''همان'''''. ص 323 و 325؛ قاسمی‌پویا، اقبال. '''''مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان'''''. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500. </ref>. وی در 29 آبان 1314ش در تهران درگذشت.
+کارش را از اشتغال در وزارت امور خارجه و منشی‌گری و مترجمی صدراعظم وقت (امین‌السلطان) آغاز کرد. در 1324ق با [[انقلاب مشروطه|مشروطیت]] همراه شد و در تهیه نظام‌نامه انتخابات [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> و قانون اساسی کوشید، بدین ترتیب وارد عرصه فعالیت سیاسی شد<ref>باستانی‌پاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. '''''تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا'''''. تهران: 1356، ص 29-31. </ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96.</ref>.
+با عهده‌دار شدن وزارت عدلیه در کابینه مشیرالسلطنه (1325ق) اولین بار وزیر شد و تا زمان حیات در 20 کابینه وزارت خانه‌های معارف، خارجه، تجارت، عدلیه و جنگ را به دست گرفت. نمایندگی‌های کوتاه مدت در دوره‌های 2 و 3 و 4 و 5 [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup>، از دیگر عرصه‌های فعالیت سیاسی وی بود. اما مهم‌ترین سمت سیاسی وی، 4 دوره نخست‌وزیری طی سال‌های 1293، 1299، 1300 و 1302ش است<ref> '''''دولت‌های ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلد 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251. </ref>.
+تأسیس مدرسه علوم سیاسی جهت تربیت سیاست پیشگان و مدرسه نظام و تألیف اثر 3جلدی تاریخ [[ایران باستان]] از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی اوست<ref>  مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68. </ref><ref>قاسمی‌پویا، اقبال. '''''مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان'''''. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500.</ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323 و 325.</ref>. وی در 29 آبان 1314ش در [[استان تهران|تهران]] درگذشت.
 == نیز نگاه کنید به ==
 * [[مجلس شورای ملی]]
+* [[نهضت مشروطه]]
 == مآخذ ==
@@ خط ۱۶: / خط ۲۱: @@
 == نویسنده مقاله ==
 جعفر گلشن