میرزا عباس آقاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱

آقاسی، میرزا عباس، مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم محمدشاه قاجار. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام^* اول در آمد^[۱].

اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا (محمد شاه^* آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر فتحعلی شاه (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» ^[۲]نامیده شد.

حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،^[۳]لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی ^[۴]و آبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور^[۵] و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است^[۶].

حاج میرزا آقاسی پس از مرگ محمد شاه آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در ایران اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواريخ. به كوشش محمد مشيری، تهران: وحيد، 1349، ص 154.
↑ سپهر، محمدتقی (لسان الملک). ناسخ‌التواريخ. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.
↑ آدميت، فريدون. اميركبير و ايران. تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.
↑ آوری، پيتر. تاريخ معاصر ايران. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.
↑ ساسانی، خان ملک. سياستگران دوره قاجار. تهران: بابک، 1338، ص 126.
↑ سعادت‌نوري، حسين. زندگي حاجي ميرزا آقاسي. تهران: وحيد، 1356، ص 113.
↑ مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ناصر تکمیل همایون

[1] اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواريخ. به كوشش محمد مشيری، تهران: وحيد، 1349، ص 154.

[2] سپهر، محمدتقی (لسان الملک). ناسخ‌التواريخ. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.

[3] آدميت، فريدون. اميركبير و ايران. تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.

[4] آوری، پيتر. تاريخ معاصر ايران. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.

[5] ساسانی، خان ملک. سياستگران دوره قاجار. تهران: بابک، 1338، ص 126.

[6] سعادت‌نوري، حسين. زندگي حاجي ميرزا آقاسي. تهران: وحيد، 1356، ص 113.

[7] مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،<ref>آدميت، فريدون. '''''اميركبير و ايران.''''' تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.</ref>لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی <ref>آوری، پيتر. '''''تاريخ معاصر ايران'''''. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.</ref>و آبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور<ref>ساسانی، خان ملک. '''''سياستگران دوره قاجار'''''. تهران: بابک، 1338، ص 126.</ref> و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است<ref>سعادت‌نوري، حسين. '''''زندگي حاجي ميرزا آقاسي'''''. تهران: وحيد، 1356، ص 113.</ref>.
-حاج میرزا آقاسی پس از مرگ [[محمدشاه قاجار|محمد شاه]] آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در ایران اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت<ref>مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من'''''. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.</ref>.
+حاج میرزا آقاسی پس از مرگ [[محمدشاه قاجار|محمد شاه]] آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در [[ایران]] اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت<ref>مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من'''''. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
@@ خط ۲۰: / خط ۲۰: @@
 == نویسنده مقاله ==
 ناصر تکمیل همایون
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]