دستار: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''دستار''': دستار پوششی است برای سر همچون [[عمامه]]. | '''دستار''': دستار پوششی است برای سر همچون [[عمامه]]. | ||
سابقه دستار از زمان [[ساسانیان]] بر سر بانوان چنگ نواز نقش برجسته های [[طاق بستان]] دیده می شود<ref>'''پوشاک در ایران زمین'''، ترجمه پیمان متین، با مقدمه علی بلوکباشی، انتشارات امیرکبیر، تهران 1382، ص 86.. 182، 184، 208، 279.</ref>. گفته می شود الغ بیک (قرن نهم ق/پانزدهم م) با همان پوشاکی دفن شده که با همان کشته شده است. این پوشاک تا اندازه سالم مانده است. او دستاری از بافت ظریف و نفیس بر سر دارد<ref | سابقه دستار از زمان [[ساسانیان]] بر سر بانوان چنگ نواز نقش برجسته های [[طاق بستان]] دیده می شود<ref name=":1">'''پوشاک در ایران زمین'''، ترجمه پیمان متین، با مقدمه علی بلوکباشی، انتشارات امیرکبیر، تهران 1382، ص 86.. 182، 184، 208، 279.</ref>. گفته می شود الغ بیک (قرن نهم ق/پانزدهم م) با همان پوشاکی دفن شده که با همان کشته شده است. این پوشاک تا اندازه سالم مانده است. او دستاری از بافت ظریف و نفیس بر سر دارد<ref name=":1" />. دستارهای بلند درهم پیچیده در کلاهی رنگی یکی از سرپوشهای مردان ایرانی [[مغول ها|دوره مغول]] بوده است<ref name=":1" />. دستارهای مردان [[صفویان|دوره صفوی]] (قرن یازدهم ق/هفدهم م)پهن و شل، به رنگ سفید یا زربفتهای رنگی مزین به گل های بافته شده بسته می شد یا به دور کلاهی [[تاج]] گونه با یک بر آمدگی در جلو پیچیده می شد و چین می خورد<ref name=":1" />. در دوره پهلوی، به دنبال قانون تغییر لباس، دستار از عناصر [[پوشاک در ایران زمین|پوشاک]] شهرنشینان ایرانی تقریبا حذف شد و لی هنوز یکی از عناصر پوشاک پاره ای از خرده فرهنگهای ایرانی است. | ||
دستار روستائیان نواحی شرقی خراسان معمولاً پارچه ای است سفید، با عرض کم و با طول زیاد که به دور سر یا دور شبکلاه پیچیده میشود و یک سر آن تا کمر آویزان میگردد<ref>ضیاء پور، جلیل، ''پ'''وشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران'''''<nowiki/>'''.''' تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71.</ref>. اهالی خواف در خراسان در مواقع جشن یک سر آن را به ارتفاع تقریباَ 20 سانتیمتر به شکل تاج از لبه پهلوئی دستار بیرون می آورند. سر دیگر آن یا به دور سر و یا چون شال به دور گردن پیچیده می شود و در مواقع ضروی آن را روی دهان می بندند<ref name=":0">بررسی های میدانی مؤلف.</ref> . | دستار روستائیان نواحی شرقی خراسان معمولاً پارچه ای است سفید، با عرض کم و با طول زیاد که به دور سر یا دور شبکلاه پیچیده میشود و یک سر آن تا کمر آویزان میگردد<ref>ضیاء پور، جلیل، ''پ'''وشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران'''''<nowiki/>'''.''' تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71.</ref>. اهالی خواف در خراسان در مواقع جشن یک سر آن را به ارتفاع تقریباَ 20 سانتیمتر به شکل [[تاج]] از لبه پهلوئی دستار بیرون می آورند. سر دیگر آن یا به دور سر و یا چون شال به دور گردن پیچیده می شود و در مواقع ضروی آن را روی دهان می بندند<ref name=":0">بررسی های میدانی مؤلف.</ref> . | ||
سر پوش [[بلوچ|بلوچها]] نیز | سر پوش [[بلوچ|بلوچها]] نیز [[دستار]]<nowiki/>ی است به رنگ سفید یا رنگین که دو دنباله بلند دارد و در مواقع ضروری، جلوی دهان و چشمها را با آنها می گیرند<ref>ضیاء پور، جلیل، ''پ'''وشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران'''''<nowiki/>'''.''' تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71.</ref><ref name=":0" />. زنان و مردان کرد نیز [[سرپوش ها|سرپوش]] به شکل دستار دارند که از پارچه های طرح ابریشمی و نقوش خطوط موازی به نام کلاغی است. مردان آن را به دور عرقچین یا شبکلاهی می پیچند و شرابه های آن روی پیشانی و دور سر آویزان می گردد<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>ضیاء پور، جلیل، ''پ'''وشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران'''''<nowiki/>'''.''' تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اصغر کریمی | اصغر کریمی | ||
[[رده:پوشاک]] | |||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | [[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۷
دستار: دستار پوششی است برای سر همچون عمامه.
سابقه دستار از زمان ساسانیان بر سر بانوان چنگ نواز نقش برجسته های طاق بستان دیده می شود[۱]. گفته می شود الغ بیک (قرن نهم ق/پانزدهم م) با همان پوشاکی دفن شده که با همان کشته شده است. این پوشاک تا اندازه سالم مانده است. او دستاری از بافت ظریف و نفیس بر سر دارد[۱]. دستارهای بلند درهم پیچیده در کلاهی رنگی یکی از سرپوشهای مردان ایرانی دوره مغول بوده است[۱]. دستارهای مردان دوره صفوی (قرن یازدهم ق/هفدهم م)پهن و شل، به رنگ سفید یا زربفتهای رنگی مزین به گل های بافته شده بسته می شد یا به دور کلاهی تاج گونه با یک بر آمدگی در جلو پیچیده می شد و چین می خورد[۱]. در دوره پهلوی، به دنبال قانون تغییر لباس، دستار از عناصر پوشاک شهرنشینان ایرانی تقریبا حذف شد و لی هنوز یکی از عناصر پوشاک پاره ای از خرده فرهنگهای ایرانی است.
دستار روستائیان نواحی شرقی خراسان معمولاً پارچه ای است سفید، با عرض کم و با طول زیاد که به دور سر یا دور شبکلاه پیچیده میشود و یک سر آن تا کمر آویزان میگردد[۲]. اهالی خواف در خراسان در مواقع جشن یک سر آن را به ارتفاع تقریباَ 20 سانتیمتر به شکل تاج از لبه پهلوئی دستار بیرون می آورند. سر دیگر آن یا به دور سر و یا چون شال به دور گردن پیچیده می شود و در مواقع ضروی آن را روی دهان می بندند[۳] .
سر پوش بلوچها نیز دستاری است به رنگ سفید یا رنگین که دو دنباله بلند دارد و در مواقع ضروری، جلوی دهان و چشمها را با آنها می گیرند[۴][۳]. زنان و مردان کرد نیز سرپوش به شکل دستار دارند که از پارچه های طرح ابریشمی و نقوش خطوط موازی به نام کلاغی است. مردان آن را به دور عرقچین یا شبکلاهی می پیچند و شرابه های آن روی پیشانی و دور سر آویزان می گردد[۳][۱][۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ پوشاک در ایران زمین، ترجمه پیمان متین، با مقدمه علی بلوکباشی، انتشارات امیرکبیر، تهران 1382، ص 86.. 182، 184، 208، 279.
- ↑ ضیاء پور، جلیل، پوشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران. تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ بررسی های میدانی مؤلف.
- ↑ ضیاء پور، جلیل، پوشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران. تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71.
- ↑ ضیاء پور، جلیل، پوشاک ایلها، چادر نشینان و روستائیان ایران. تهران 1347، ص 192 و 196. 180، 67 و 71
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اصغر کریمی