پرش به محتوا

ابن سینا، ادبیات: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''ابن سینا''' (363 تا 373 ـ 428 ق/973ـ983ـ1037م) فیلسوف و ‌پزشک و شاعر نامدار ایران و معروف‌ترین دانشمند جهان اسلام.
'''ابن سینا''' (363 تا 373 ـ 428 ق/973ـ983ـ1037م) فیلسوف و ‌پزشک و شاعر نامدار ایران و معروف‌ترین دانشمند جهان اسلام.


ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابن سینا و ابوعلی سینا و ملقب به حجهالحق، شرف‌الملک، ‌شیخ‌الرئیس و امام‌الحکماء در بخارا به دنیا آمد<ref>'''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 139.</ref>. در ده سالگی قرآن، ادب و اصول دین آموخت. سپس فقه، ریاضی، منطق و هندسه و نجوم را فرا گرفت. پس از آن علوم طبیعی و الهیات را نزد خود خواند و در فن پزشکی هم به مهارت رسید<ref>نفیسی، ‌سعید. '''''زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا'''''. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 2.</ref>. در هفده سالگی بیماری امیرنوح بن منصور سامانی (حک 366 ـ 387 ق / ؟م) را مداوا کرد در دوره غزنویان به گرگانج رفت و نزد خوارزمشاه علی بن مأمون و سپس جانشین او مأمون بن محمد خوارزمشاه مقرب شد<ref>'''''دایره المعارف تشیع'''''. زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.</ref>. سپس به نسا و از آنجا توس، شبقان، سمنگان، جاجرم و گرگان رفت<ref>گوهرین، سیدصادق. '''''حجه الحق ابوعلی سینا'''''. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.</ref>. در گرگان مورد توجه امیر شمس‌المعالی قابوس قرار گرفت و پس از برکناری وی، از آنجا به ری، قزوین، همدان و سرانجام اصفهان رفت. در اصفهان به خدمت علاءالدوله کاکویه پیوست<ref>براون، ‌ادوارد. '''''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی'''''. ترجمه فتح‌الله مجتبایی، ‌تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.</ref>. سرانجام چند روز پس از ورود به همدان در اثر مرض قولنج درگذشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص</ref>. از مهم‌ترین کتاب‌های فارسی او ''دانشنامه علایی'' و معراج نامه هستند<ref>نفیسی، ‌سعید. '''''زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا'''''. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 36.</ref>.
ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابن سینا و ابوعلی سینا و ملقب به حجه الحق، شرف‌الملک، ‌شیخ‌الرئیس و امام‌الحکماء در بخارا به دنیا آمد<ref>'''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 139.</ref>. در ده سالگی قرآن، ادب و اصول دین آموخت. سپس فقه، ریاضی، منطق و [[هندسه]] و نجوم را فرا گرفت. پس از آن علوم طبیعی و الهیات را نزد خود خواند و در فن پزشکی هم به مهارت رسید<ref>نفیسی، ‌سعید. '''''زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا'''''. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 2.</ref>. در هفده سالگی بیماری امیرنوح بن منصور [[سامانیان|سامانی]] (حک 366 ـ 387 ق / ؟م) را مداوا کرد در [[غزنویان|دوره غزنویان]] به گرگانج رفت و نزد خوارزمشاه علی بن مأمون و سپس جانشین او مأمون بن محمد خوارزمشاه مقرب شد<ref>'''''دایره المعارف تشیع'''''. زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.</ref>. سپس به نسا و از آنجا توس، شبقان، سمنگان، جاجرم و [[گرگان]] رفت<ref>گوهرین، سیدصادق. '''''حجه الحق ابوعلی سینا'''''. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.</ref>. در [[گرگان]] مورد توجه امیر شمس‌المعالی قابوس قرار گرفت و پس از برکناری وی، از آنجا به ری، [[استان قزوین|قزوین]]، [[همدان]] و سرانجام [[اصفهان]] رفت. در [[اصفهان]] به خدمت علاءالدوله کاکویه پیوست<ref>براون، ‌ادوارد. '''''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی'''''. ترجمه فتح‌الله مجتبایی، ‌تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.</ref>. سرانجام چند روز پس از ورود به همدان در اثر مرض قولنج درگذشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص</ref>. از مهم‌ترین کتاب‌های [[فارسی]] او ''دانشنامه علایی'' و معراج نامه هستند<ref>نفیسی، ‌سعید. '''''زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا'''''. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 36.</ref>.


قصیده ''عینیه'' ابن سینا هم معرف توانایی او در شاعری و نیز ادبیات عرب است. او در ادبیات فارسی هم دستی قوی داشت. کوتاهی جمله‌ها و پرهیز از تکلف و صنایع لفظی از ویژگی‌های سبک او به شمار می‌رود.22 قطعه و رباعی فارسی که جمعاً 65 بیت است، به او نسبت داده‌اند<ref>عباسی، شهاب‌الدین. «ابوعلی سینا»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (1)''. ‌ادب فارسی در آسیای میانه'''، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ویرایش 2، 1380 ش، ص 48.</ref>.
قصیده ''عینیه'' ابن سینا هم معرف توانایی او در شاعری و نیز ادبیات عرب است. او در ادبیات فارسی هم دستی قوی داشت. کوتاهی جمله‌ها و پرهیز از تکلف و صنایع لفظی از ویژگی‌های سبک او به شمار می‌رود.22 قطعه و رباعی [[فارسی]] که جمعاً 65 بیت است، به او نسبت داده‌اند<ref>عباسی، شهاب‌الدین. «ابوعلی سینا»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (1)''. ‌ادب فارسی در آسیای میانه'''، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ویرایش 2، 1380 ش، ص 48.</ref>.


نیز نگاه کنید به
== نیز نگاه کنید به ==
 
* [[غزنویان]]
* [[سامانیان]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
'''مآخذ:'''
<references />
 
1ـ ''کارنامه بزرگان ایران''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 139.
 
2ـ نفیسی، ‌سعید. ''زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا''. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 2.
 
3ـ ''دایره المعارف تشیع''. زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.
 
4ـ گوهرین، سیدصادق. ''حجهالحق ابوعلی سینا''. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.
 
5ـ براون، ‌ادوارد. ''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی''. ترجمه فتح‌الله مجتبایی، ‌تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.
 
6ـ مصاحب، غلامحسین. ''دایره المعارف فارسی''. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص
 
7ـ نفیسی، سعید. همان، ص 36.


8ـ عباسی، شهاب‌الدین. «ابوعلی سینا»، ''‌دانشنامه ادب فارسی (1)''. ‌ادب فارسی در آسیای میانه، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ویرایش 2، 1380 ش، ص 48.
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۸

ابن سینا (363 تا 373 ـ 428 ق/973ـ983ـ1037م) فیلسوف و ‌پزشک و شاعر نامدار ایران و معروف‌ترین دانشمند جهان اسلام.

ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابن سینا و ابوعلی سینا و ملقب به حجه الحق، شرف‌الملک، ‌شیخ‌الرئیس و امام‌الحکماء در بخارا به دنیا آمد[۱]. در ده سالگی قرآن، ادب و اصول دین آموخت. سپس فقه، ریاضی، منطق و هندسه و نجوم را فرا گرفت. پس از آن علوم طبیعی و الهیات را نزد خود خواند و در فن پزشکی هم به مهارت رسید[۲]. در هفده سالگی بیماری امیرنوح بن منصور سامانی (حک 366 ـ 387 ق / ؟م) را مداوا کرد در دوره غزنویان به گرگانج رفت و نزد خوارزمشاه علی بن مأمون و سپس جانشین او مأمون بن محمد خوارزمشاه مقرب شد[۳]. سپس به نسا و از آنجا توس، شبقان، سمنگان، جاجرم و گرگان رفت[۴]. در گرگان مورد توجه امیر شمس‌المعالی قابوس قرار گرفت و پس از برکناری وی، از آنجا به ری، قزوین، همدان و سرانجام اصفهان رفت. در اصفهان به خدمت علاءالدوله کاکویه پیوست[۵]. سرانجام چند روز پس از ورود به همدان در اثر مرض قولنج درگذشت[۶]. از مهم‌ترین کتاب‌های فارسی او دانشنامه علایی و معراج نامه هستند[۷].

قصیده عینیه ابن سینا هم معرف توانایی او در شاعری و نیز ادبیات عرب است. او در ادبیات فارسی هم دستی قوی داشت. کوتاهی جمله‌ها و پرهیز از تکلف و صنایع لفظی از ویژگی‌های سبک او به شمار می‌رود.22 قطعه و رباعی فارسی که جمعاً 65 بیت است، به او نسبت داده‌اند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 139.
  2. نفیسی، ‌سعید. زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 2.
  3. دایره المعارف تشیع. زیر نظر احمد صدر حاج سیدجوادی، کامران فانی و بهاءالدین خرمشاهی، تهران: بنیاد اسلامی طاهر، 1366 ش، ج 1، ص 327.
  4. گوهرین، سیدصادق. حجه الحق ابوعلی سینا. تهران: توس، چ 3، 1356 ش، ص 549.
  5. براون، ‌ادوارد. تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی. ترجمه فتح‌الله مجتبایی، ‌تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ج 2، ب 1، ص 154، 155.
  6. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ‌تهران: جیبی، چ 3، 1381 ش، ج 1، ص
  7. نفیسی، ‌سعید. زندگی و کار و اندیشه و روزگار پورسینا. تهران: دانش ـ سعدی، 1355 ش، ص 36.
  8. عباسی، شهاب‌الدین. «ابوعلی سینا»، ‌دانشنامه ادب فارسی (1). ‌ادب فارسی در آسیای میانه، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ویرایش 2، 1380 ش، ص 48.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر