ناصح جرفادقانی(گلپایگانی): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ناصح جرفادقانی/ گلپایگانی،''' (اواخر سده 6 و اوایل سده 7ق / ؟م) نویسنده، مترجم، شاعر. | '''ناصح جرفادقانی/ گلپایگانی،''' (اواخر سده 6 و اوایل سده 7ق / ؟م) نویسنده، مترجم، شاعر. | ||
ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی از ادبا و مترجمان توانای عهد سلاجقه بود<ref name=":0">حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج2، ص557.</ref>. در خدمت برخی از ممالیک [[اتابکان]] آذربایجان به سر میبرد. در نظم و [[نثر فارسی]] تبحر داشت. به دانشهای رایج زمان از جمله تفسیر و نیز مطالعه کتاب علاقه میورزید. او مانند بیشتر دانشمندان و مردم روزگار خویش بر [[اهل سنت و جماعت|مذهب تسنن]] بود<ref>ناصح جرفادقانی، ابوالشرف'''''. ترجمه تاریخ یمینی'''''. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 24، 27، 28 (به اختصار).</ref>. در 630ق / ؟م ''تاریخ یمینی'' یا ''تاریخ عتبی'' (412ق/ ؟م) اثر ابونصر محمد عتبی (د 427ق/ ؟م) را از عربی به فارسی برگرداند<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1352، ج2، ص 1011 ـ 1012.</ref>. این برگردان در شمار بهترین آثار مصنوع و مزین در ادب فارسی است<ref>حاكمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص64.</ref>. ''ترجمه تاریخ یمینی''<sup>*</sup> از لحاظ فصاحت و استحکام پایه با اصل عربی آن برابری میکند. سبک آن هم تقلیدی از ''کلیله و دمنه''<sup>*</sup> است، با این تفاوت که گاه سجع نیز در آن به کار رفته است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356) ، ج2، ص 386 ـ 387.</ref>. از دیگر آثار ناصح جرفادقانی میتوان: ''تحفه الآفاق فی محاسن اهل العراق'' و دو مجموعه شعر به نامهای ''روضه الحزن'' ''و شعلهالقابس'' را ذکر کرد. قطعاتی از این دو مجموعه به زبانهای عربی و فارسی در آثار برخی از نویسندگان آمده است<ref name=":0" />. به تصریح خودش مجموعههای شعری او نزدیک به 2000 بیت را دربر دارد. ''تاریخ آلعباس'' را نیز که یکی از مآخذ ''تاریخ نگارستان'' است، به ناصح جرفادقانی نسبت دادهاند<ref>ناصح جرفادقانی، ابوالشرف'''''. ترجمه تاریخ یمینی'''''. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 25، 26.</ref><ref>براون، ادوارد'''''. تاریخ ادبی ایران؛ از سنایی تا سعدی'''''. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 262.</ref><ref>طبری، محمدعلی'''''. زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 136 ـ 137.</ref>. | ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی از ادبا و مترجمان توانای عهد سلاجقه بود<ref name=":0">حكیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج2، ص557.</ref>. در خدمت برخی از ممالیک [[اتابکان]] آذربایجان به سر میبرد. در نظم و [[نثر فارسی]] تبحر داشت. به دانشهای رایج زمان از جمله تفسیر و نیز مطالعه کتاب علاقه میورزید. او مانند بیشتر دانشمندان و مردم روزگار خویش بر [[اهل سنت و جماعت|مذهب تسنن]] بود<ref>ناصح جرفادقانی، ابوالشرف'''''. ترجمه تاریخ یمینی'''''. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 24، 27، 28 (به اختصار).</ref>. در 630ق / ؟م ''تاریخ یمینی'' یا ''تاریخ عتبی'' (412ق/ ؟م) اثر ابونصر محمد عتبی (د 427ق/ ؟م) را از [[عربی]] به [[فارسی]] برگرداند<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1352، ج2، ص 1011 ـ 1012.</ref>. این برگردان در شمار بهترین آثار مصنوع و مزین در ادب فارسی است<ref>حاكمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص64.</ref>. ''ترجمه تاریخ یمینی''<sup>*</sup> از لحاظ فصاحت و استحکام پایه با اصل [[عربی]] آن برابری میکند. سبک آن هم تقلیدی از ''[[کلیله و دمنه]]''<sup>*</sup> است، با این تفاوت که گاه سجع نیز در آن به کار رفته است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356) ، ج2، ص 386 ـ 387.</ref>. از دیگر آثار ناصح جرفادقانی میتوان: ''تحفه الآفاق فی محاسن اهل العراق'' و دو مجموعه شعر به نامهای ''روضه الحزن'' ''و شعلهالقابس'' را ذکر کرد. قطعاتی از این دو مجموعه به زبانهای [[عربی]] و [[فارسی]] در آثار برخی از نویسندگان آمده است<ref name=":0" />. به تصریح خودش مجموعههای شعری او نزدیک به 2000 بیت را دربر دارد. ''تاریخ آلعباس'' را نیز که یکی از مآخذ ''تاریخ نگارستان'' است، به ناصح جرفادقانی نسبت دادهاند<ref>ناصح جرفادقانی، ابوالشرف'''''. ترجمه تاریخ یمینی'''''. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 25، 26.</ref><ref>براون، ادوارد'''''. تاریخ ادبی ایران؛ از سنایی تا سعدی'''''. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 262.</ref><ref>طبری، محمدعلی'''''. زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 136 ـ 137.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[نثر فارسی]] | |||
* [[اتابکان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۹
ناصح جرفادقانی/ گلپایگانی، (اواخر سده 6 و اوایل سده 7ق / ؟م) نویسنده، مترجم، شاعر.
ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی از ادبا و مترجمان توانای عهد سلاجقه بود[۱]. در خدمت برخی از ممالیک اتابکان آذربایجان به سر میبرد. در نظم و نثر فارسی تبحر داشت. به دانشهای رایج زمان از جمله تفسیر و نیز مطالعه کتاب علاقه میورزید. او مانند بیشتر دانشمندان و مردم روزگار خویش بر مذهب تسنن بود[۲]. در 630ق / ؟م تاریخ یمینی یا تاریخ عتبی (412ق/ ؟م) اثر ابونصر محمد عتبی (د 427ق/ ؟م) را از عربی به فارسی برگرداند[۳]. این برگردان در شمار بهترین آثار مصنوع و مزین در ادب فارسی است[۴]. ترجمه تاریخ یمینی* از لحاظ فصاحت و استحکام پایه با اصل عربی آن برابری میکند. سبک آن هم تقلیدی از کلیله و دمنه* است، با این تفاوت که گاه سجع نیز در آن به کار رفته است[۵]. از دیگر آثار ناصح جرفادقانی میتوان: تحفه الآفاق فی محاسن اهل العراق و دو مجموعه شعر به نامهای روضه الحزن و شعلهالقابس را ذکر کرد. قطعاتی از این دو مجموعه به زبانهای عربی و فارسی در آثار برخی از نویسندگان آمده است[۱]. به تصریح خودش مجموعههای شعری او نزدیک به 2000 بیت را دربر دارد. تاریخ آلعباس را نیز که یکی از مآخذ تاریخ نگارستان است، به ناصح جرفادقانی نسبت دادهاند[۶][۷][۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج2، ص557.
- ↑ ناصح جرفادقانی، ابوالشرف. ترجمه تاریخ یمینی. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 24، 27، 28 (به اختصار).
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1352، ج2، ص 1011 ـ 1012.
- ↑ حاكمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص64.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356) ، ج2، ص 386 ـ 387.
- ↑ ناصح جرفادقانی، ابوالشرف. ترجمه تاریخ یمینی. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 25، 26.
- ↑ براون، ادوارد. تاریخ ادبی ایران؛ از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 262.
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 136 ـ 137.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر