دفاع مقدس
دفاع مقدس پس از آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به نبرد مبارزان مسلمان ایران با رژیم متجاوز بعث عراق گفته شد. از آنجا که این جنگ از سوی عراق به ایران تحمیل شده بود و ایران تنها درصدد دفاع از دین و کیان خود بود، دفاع نامیده شد و از آنجا که دفاع در دین اسلام مشروع و بلکه واجب است، دفاع مقدس نام گرفت. خداوند در قرآن میفرماید:
«فمن اعتدی علیکم فاعتدو علیه بمثل ما اعتدی علیکم/ کسی که به شما تجاوز کرد، به همان میزان به او تجاوز کنید».[۱] (بقره: 194).
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آن زمان که کشور هنوز در تلاش برای تثبیت انقلاب و در حال مبارزه با گروههای مخالف داخلی بود، کشور عراق در تاریخ 31 شهریور 1359، با نقض عهدنامه مرزی 1975 در طی تجاوزی غافلگیرکننده ایران را وارد مبارزهای نمود که هشت سال به طول انجامید.[۲] دولت عراق با سوءاستفاده از شرایط ناآرام ایران و با حمایت آمریکا به این حمله دست زد. در واقع حمله عراق به ایران ابزاری برای مهار انقلاب اسلامی ایران از سوی آمریکا بود. از این رو دولت عراق در طی جنگ از طرف دولتهای قدرتمند حمایت سیاسی و نظامی میشد.
امّا مردم مسلمان ایران که اینک پس از شکست غول داخلی به رهبری امام خمینی (ره)، موفق به تأسیس حکومت اسلامی شده بودند، نمیتوانستند این حمله را بیپاسخ بگذارند.
اولین واکنشها در داخل کشور از سوی امام خمینی (ره) بود که همان روز 31 شهریور بیان میکنند که:
«ما مصمم بر این هستیم که اگر عراق حد خودش را نداند و تجاوز را تکرار کند، ما دستور بدهیم و ملت ما بسیج شوند...»[۳]
نیروهای نظامی آن زمان ایران که همه بر آمده از انقلاب بودند، مانند پاسداران و کمیته انقلاب هنوز مدت زیادی از عمرشان نگذشته بود و آمادگی کامل رویارویی با یک جنگ را نداشتند. در اولین ماههای جنگ که فرماندهی کل قوا در دست بنیصدر بود، بسیاری از شهرهای جنوب و غرب ایران اشغال شد و خرمشهر سقوط کرد، امّا با حذف بنیصدر ایران توانست در جنگ موفقیتهای قابل توجهی به دست آورد.[۴] دولت عراق در جهت نیل به اهداف خود از تمام ابزارها و امکانات استفاده میکرد. حتی از سلاحهای شیمیایی، بمباران مناطق مسکونی، حمله به کشتیها و نفتکشهای ایرانی و جالب اینکه با وجود تلاشهای دولت ایران برای محکوم کردن اقدامات غیر انسانی صدام از سوی مجامع بینالمللی اقدامات جدی چندانی در این زمینه صورت نمیگرفت.[۵]
در دو سال اول جنگ، نیروهای مسلح ایران، عراق را از خاک خود بیرون راندند و در سالهای بعد مواضع مهمی را در خاک عراق تصرف کردند. در سال پایانی جنگ عراق درگیری شدت یافت و با توطئههای بینالمللی از جمله حمله آمریکا به سکوهای نفتی و هواپیماهای مسافربری، در نهایت جنگ از 29 مرداد 1367 با پذیرفتن قطعنامه 598 پایان یافت و آتشبس رسمی بین دو کشور برقرار شد.[۶][۷]
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ قرآن کریم
- ↑ جمشیدی، محمّدحسین، سازمانهای بینالملی و جنگ ایران و عراق، تهران، دانشکدهی فرماندهی ستاد سپاه پاسداران، 1374، ص119.
- ↑ صحيفه امام، ج 13، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينی، 1378، ص222.
- ↑ علیبابايی، داوود، بيست و پنج سال در ايران چه گذشت، ج 3، تهران، اميد فردا، 1382، ص746-748.
- ↑ ولايتی، علیاكبر، تاريخ سياسی جنگ تحميلی عراق بر جمهوری اسلامی ايران، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1384، ص179-228.
- ↑ تقويم دفاع مقدس، ج 1، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1384، ص10-11.
- ↑ جمشيدی، محمّدحسين، سازمانهای بينالملی و جنگ ايران و عراق، تهران، دانشكدهی فرماندهی ستاد سپاه پاسداران، 1374
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1401)، درآمدی بر دانشنامه انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی.
نویسنده مقاله
رویا اصلی