خسرو انوشیروان
خسرو انوشیروان، (حک531-579م)، خسرو اول یا انوشیروان، ملقب به کسری و دادگر پسر قباد پادشاه ساسانی[۱].
انوشیروان در اوضاع نابسامان متأثر از آشوب مزدکیان و هجوم هیاطله به پادشاهی رسید در آغاز با سرکوب مزدکیان و پس از آن با کوتاه کردن دست اشراف و موبدان از حکومت، قدرت خویش را تثبیت و در ساختار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور اصلاحاتی انجام داد. از آن میان؛ اصلاح نظام اداری و مالیاتی برقراری عدل و داد، اصلاح ارتش و تقسیم قدرت ایران سپاه بذ میان چهار بخش شمال، جنوب، شرق و غرب کشور،[۲] ایجاد بناهای باشکوه مانند ایوان مدائن، توسعه دانشگاه گندی شاپور و آوردن کتابهایی مانند کلیله و دمنه، از هند و ترجمه آنها فضای باز علمی برای ورود فیلسوفان هفتگانه یونانی به ایران و اعتلای علمی، ادبی و فلسفی ایران[۳] با یاریهای وزیر خردمند خود برزویه (بزرگمهر). نبرد با رومیان، خزران، هیاطله (هپتالیان) و لشگرکشی به یمن و استقرار حکومت دست نشانده در آنجا از اقدامات نظامی انوشیروان است[۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ كریستن سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان. ترجمة رشید یاسمی، تهران: دنیای كتاب، 1346، ص 490.
- ↑ ویسهوفر، یوزف. ایران باستان. ترجمة مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس، 1377، ص 216.
- ↑ مرزبان، علی. مطالعه و تحقیق در زندگانی خسرو انوشیروان. پایاننامة دكترای ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، 1344، ص15.
- ↑ گیرشمن، رومن. ایران از آغاز تا اسلام. ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1368، ص 377-363.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مهرداد شباهنگ