احمد قوام السلطنه
قوامالسلطنه، احمد، فرزند میرزا ابراهیم معتمدالسلطنه (1252- 1334ه.ش). ملقب به دبیرحضور، وزیر حضور، قوامالسلطنه، از فعالان سیاسی دوران قاجار و پهلوی. او در 11 سالگی به پیشکاری ناصرالدین شاه در آمد[۱]. در هفده سالگی برای تحصیل علوم سیاسی به فرانسه رفت. اما تحصیل را به پایان نرساند. پس از بازگشت به ایران رئیس دفتر مخصوص مظفرالدین شاه شد[۲]. با نهضت مشروطهخواهی همراهی داشت و پس از فتح تهران معاون وزارت کشور شد[۳]. او مدارج ترقی را طی کرد و به مقامهای وزرات، نمایندگی مجلس و نخستوزیری رسید. مدتی والی خراسان بود. در جریان کودتای سید ضیاء دستگیر و به زندان افتاد. پس از سقوط سید ضیاء به مدت هشت ماه به نخستوزیری رسید. سپس به اروپا تبعید شد. از آغاز حکومت رضاشاه به ایران آمد. در 1321ش نخستوزیر ایران شد اما کناره گرفت و در 1324ش در همین مقام در سفر به مسکو مسأله تخلیه آذربایجان از قوای شوروی را دنبال کرد[۴].در زمان او ژاندارمری تأسیس شد. زمانی که دکتر مصدق در 1330ش از نخستوزیری کناره گرفت.
محمدرضا شاه او را به این مقام منسوب کرد که در اثر قیام مردمی 30 تیر1331ش دوباره مصدق به نخستوزیری رسید[1]. او که مشاور شاهان پهلوی بود در 31 تیر 1334ش در سن 82 سالگی درگذشت و در مقبره خانوادگی در قم به خاک سپرده شد[۵][۶].
نیز نگاه کنید به
پاورقی
[1]. در اثر قیام مردمی 30 تیر1331 دوباره مصدق به نخستوزیری رسید.
مآخذ
- ↑ چرچیل، جورج. پ. فرهنگ رجال قاجار. تهران: 1369، انتشارات زرین، ص142.
- ↑ عاقلی، باقر. قوامالسلطنه. تهران: 1376، سازمان انتشارات جاویدان، ص 52-47.
- ↑ ناظمالاسلام كرمانی، میرزا محمد. تاریخ بیداری ایرانیان. به اهتمام سعید سیرجانی، بخشدوم، تهران: 1362، نشرآگاه، ص 495.
- ↑ مهدینیا، جعفر. زندگی سیاسی قوامالسلطنه. تهران: 1375، انتشارات پانوس، ص 18-15.
- ↑ بامداد، مهدی. رجال ایران. ج1. تهران: 1371، انتشارات زوّار، ص 99.
- ↑ عاقلی، باقر. نخستوزیر ایران. تهران: 1370، انتشارات جاویدان
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر فلاحی