پرش به محتوا

هژیر، عبدالحسین

از ویکی ایران

هژیر، عبدالحسین. از رجال سیاسی دوره پهلوی* در مناصب گوناگون، ازآن میان نخست وزیری که هژیر (1281-1328ش) درتهران به دنیا آمد، ابتدایی را در مدرسه ساغری و متوسطه را در دارالفنون گذراند. زبان فرانسه را آموخت و پس از تحصیل در مدرسه علوم سیاسی در 1298ش به عنوان مترجه زبان روسی به استخدام وزارت خارجه و سفارت روسیه (شوروی)درآمد[۱]. دردوره رضاشاه مامور مطالعه پرونده های شرکت نف ایران و انگلیس شد تا برای انعقاد قرارداد دارسی مورد استفاده قرارگیرند. ازآن پس، ریاست اداره حقوقی و مدیرکل وزارت دارایی و معاونت بانک ملی را عهده دارشد[۲]. پس از شهریور1320 نیز در کابینه های محمدعلی فروغی*، علی سهیلی، احمد قوام السطنه* به وزارت پیشه و هنر، در کابینه دوم علی سهیلی به وزارت راه، در کابینه محمدساعدبه وزارت کشورو در کابینه اول و دوم ابراهیم حکیمی به وزارت دارایی دست یافت[۳]. باسقوط حکیمی به وزارت کشور با اصرار اشرف در خرداد ماه 1327 به نخست وزیری رسید[۴].  و درعین حال با سفارت انگلیس، ازآن میان خانم لمیتون رابطه برقرارکرد. علی غم مخالفت های آیت الله کاشانی* و گروههای مذهبی، توانست با 88 رای از 96 نمایندگان مجلس موافق اعضای کابینه خود را در تیرماه 1327ش تشکیل دهد[۵]. با این همه در تیرماه همان سال دردوره پانردهم مجلس شورای ملی* استیضاح شد[۶].

اما با رای اعتماد اکثریت مجلس تا 5 آبان آن سال در مقام نخست وزیری باقی ماند تا اینکه در آبان همان سال مجبور به استعفاشد[۷]. درمجلس شانزدهم به نمایندگی مجلس رسید اما در 13 آبان 1328 درحالی سمت وزارت دربار را داشت در مجلس عزاداری مسجد سپهسالار توسط سید حسین امامی عضو جمعیت فدائیان اسلام* کشته شد[۸].

هژیر کتاب هایی نیز تالیف و ترجمه کرد (حافط و تاریخ آلبرماله) و روزنامه پیکان به صاحب امتیازی برادرش محمدهژیر را انتشار می‌داده است[۹].




.اکبر قاسمی

  1. دولت های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی .تهران: وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی 1378، ص224-225.
  2. عاقلی، باقر، خاطرات یک نخست وزیر (احمدمتین دفتری). تهران: علمی، 1370، ص 328
  3. مهدی نیا، جعفر، زندگی سیاسی عبدالحسین هژیر. تهران: پانوس، 1373،ص16
  4. اشرف پهلوی، دوچهره در آینه . ترجمه هرمز عبداللهی، تهران: زوار. 1380،ص214
  5. صدر، محسن، خاطرات صدرالاشراف. تهران:‌وحید، 1364. ص465
  6. مکی، حسین، خاطرات سیاسی. تهران: انتشارات علمی و ایران، 1368، ص94و143.
  7. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. سیاست خارجی ایران دردوره پهلوی. تهران: پیکان، 1380،ص133
  8. اعظام قدسی، حسن. خاطرات من (تاریخ صدساله ایران). تهران: کارنگ، 1379، ج2، ص774و1184.
  9. نجمی، ناصر. بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضاشاهی. تهران: انشتین. 1374، ص 418.