مجمع الفصحا
مجمعالفصحا، تذکره عمومی شاعران فارسیگوی تألیف رضا قلی خان هدایت.
این تذکره در شرح احوال و آثار 867 تن از شاعران کهن و جدید پارسی گوی، از آغاز شعر دری فارسی تا زمان تألیف کتاب است[۱]. مؤلف آن از شاعران و نویسندگان عهد قاجاریه به شمار میرود[۲]. مجمعالفصحاء شامل:
- دیباچه؛
- احوال و اشعار ناصرالدین شاه؛
- احوال و اشعار سلاطین، حکام و شاهزادگان از ابوابراهیم اسماعیل سامانی تا یوسف عادلشاه دکنی؛
- شعرای متقدم ایران و دیگر ممالک از ابوحفص سغدی تا یوسف غزنوی؛
- شعرای متوسط از اهلی ترشیزی تا یحیی گیلانی؛
- شعرای معاصر مؤلف از ادیب مراغهای تا یغمای جندقی؛ و
- احوال و آثار مؤلف است[۳].
مؤلف به تصریح خود در طی مدت سی سال به تدریج مجموعهها، سفینهها و تذکرههای متعددی را که نام آنها را در دیباچه خویش ذکر کرده، دیده و مسوداتی برای تألیف خود فراهم آورده است[۴]. مجمعالفصحاء آخرین و جامعترین تذکره شاعران فارسی گوی محسوب میشود[۵]. نخستین بار این کتاب در دو جلد بزرگ در 1295 ق / ؟م به اهتمام فرزند مولف، علیقلی خان مخبرالدوله اول به چاپ رسید. چاپ دیگری از آن نیز در 1336ـ1341 ش در 6 مجلد منتشر شد[۶][۴][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ گلچین معانی، احمد. تاریخ تذكرههای فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 144.
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیركبیر، چ 1، 1372 ش، ص 356.
- ↑ گلچین معانی، احمد. تاریخ تذکرههای فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 145.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ 2ـ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 357.
- ↑ هدایت، رضاقلیخان. مجمعالفصحاء. به کوشش مظاهر مصفا، تهران: امیرکبیر، 1336 ش، ص ض (مقدمه).
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2662.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348 ش (تاریخ مقدمه)، ص 448 ـ 449.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر