رژی
رژی، امتیاز بهرهبرداری انحصاری توتون و تنباکوی ایران.
ناصرالدین شاه در جریان سفر 1306ق / 1888م به اروپا امتیاز رژی را طبق توافقنامه پانزده مادهای با تالبوف[Talbotw]، یهودی تبعه انگلستان و صاحب کمپانی رژی، در ازای پرداخت مبلغ 15 هزار لیره و برای مدت پنجاه سال واگذار کرد[۱]. به موجب این قرارداد، خرید و فروش تنباکو جز «برای مصرف یومیه» بدون اجازه کمپانی رژی ممنوع اعلام شد[۲]. قرارداد تا 1308ق / 1890م که شرکت رژی با سرمایهای حدود 650000 لیره در ایران آغاز به کار کرد، محرمانه ماند[۳]. بهدنبال اعتراض تجار، روشنفکران، توده مردم و روحانیون و برخی رجال سیاسی[۴] و سرانجام فتوای «الیوم استعمال تنباکو و توتون بأی نحو کان در حکم محاربه با امام زمان (عج) است»، منسوب به میرزای شیرازی،[۵][۶] و تلاش افرادی چون سید جمالالدین اسدآبادی، ناصرالدین شاه ناچار به لغو قرارداد شد (1309ق / 1890م).
اعتراض علیه رژی را جنبشی ضد استبداد و ضد استعمار و پیش درآمد نهضت مشروطه میدانند[۷][۸]
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ كدی نیكی (2536). تحریم تنباكو در ایران. ترجمه شاهرخ قائم مقامی، تهران: كتب جیبی، ص .
- ↑ كربلایی، شیخ حسن (بیتا). تاریخ الدخانیه. تصحیح ابراهیم دهگان، اراک: فروردین، ص .
- ↑ كرمانی، ناظمالاسلام (1361). تاریخ بیداری ایرانیان. تهران: امیركبیر، ص 37-38.
- ↑ آدمیت، فریدون (1360). شورش بر امتیاز رژی. تهران: پیام، ص 10، 11، 13، 20، 62، 63 و 75.
- ↑ مستوفی، عبدالله (1371). شرح زندگانی من. تهران: زوار، ج 1 / ص 472.
- ↑ دولتآبادی، یحیی (1371). حیات یحیی. تهران: عطار، ص 109.
- ↑ مستوفی، عبدالله (1371). شرح زندگانی من. تهران: زوار، ج 1 / ص 472.
- ↑ دولتآبادی، یحیی (1371). حیات یحیی. تهران: عطار، ص 109.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
غلامرضا زعیمی