هراند استپانیان

استپانیان، هراند(1309ق / 1891م / 1338ش) بازیگر و کارگردان تئاتر.

در تبریز از پدری ایرانی و مادری ترک اهل ترکیه به دنیا آمد. در 3 سالگی به اتفاق پدر و مادرش به استانبول رفت. در 17 سالگی به سبب آشنایی خانوادگی با وهرام پاپازیان، هنرمند معروف ارمنی که برای اجرای نمایش «ادموندکین»، اثر الکساندر دوما به ترکیه آمده بود، نقشی به او واگذار شد. هنگام تحصیل در کنسرواتور جدیدالتأسیس ترکیه به ایفای نقش‌های کوچک نمایشی پرداخت.

استپاتیان، در 1931م به پاریس رفت و 2 سال و نیم به مطالعه و تحصیل تئاتر مشغول شد. پس از 12 سال ایفای نقش در نمایش‌هایی در شهرهای میلان، استانبول، تفلیس و باکو در1927 به ایران بازگشت. وقتی که وهرام پاپازیان به ایران آمد و در تهران و با همکاری گروه تئاتر ارمنیان تهران، نمایشنامه‌های «اتللو»، از شکسپیر،«دون ژوان» از مولیر «ادموندکین» از الکساندر دوما را به زبان ارمنی در سال 1934 به روی صحنه آورد. استپانیان در همه آنها نقش‌هایی را بر عهده داشت.

«استپانیان»، در چند نمایش دیگر به کارگردانی «پاپازیان» در ایران بازی کرد. در 1323ش، استپانیان بنا بر دعوت عبدالحسین نوشین به همکاری تئاتر فرهنگ رفت و نمایشنامه‌ی «دختر شکلات فروش» را به روی صحنه آورد و در پی آن تئاتر نمایشنامه‌ی «بازرس» از گوگول را نمایش داد.

بعداً استپانیان، برای کارگردانی چند نمایشنامه‌ به «تماشاخانة» تهران^* رفت و چند نمایشنامه را از زبان ارمنی به فارسی ترجمه کرد و به روی صحنه آورد. از 1936 تا 1954م برای شرکت و بازی در نمایش‌هایی به زبان فرانسه و ارمنی به کشورهای اروپایی سفر کرد.

استپانیان نمایش‌های «ریشارد دارلینگتون»، «رقیب»، «آناکریستی»، «لبخند مرموز» را با شرکت جمعی از هنرمندان معروف مانند مهین دیهیم، ایران عاصمی، علی محزون، هوشنگ سارنگ و «زورق بی‌صاحب»، «تاجر ونیزی»، انگل‌های اجتماع» و «زنده باد دایی‌جان» را کارگردانی و در برخی از آنها بازی کرده است.

نیز نگاه کنید به

• محمدعلی افراشته
• عبدالحسین نوشین
• تئاتر فرهنگ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی