فرخی یزدی
فرخییزدی، (1306ق/ 1888م ـ 1318ش) میرزا محمد شاعر و روزنامهنگار انقلابی. او فرزند محمدابراهیم سمساریزدی بود و در یزد متولد شد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه مرسلین که متعلق به انگلیسیها بود فرا گرفت. اما چون شعری علیه مدیران انگلیسی مدرسه سرود او را اخراج کردند. فرخی در طلوع مشروطیت در سلک طرفداران حزب دموکرات درآمد و اشعاری در ستایش آزادیخواهان سرود. هنگامی که 23 ساله بود در نوروز 1327ق شعری انتقادی در حضور ضیغمالدوله قشقایی حکمران یزد خواند و خشم او را باعث شد. حاکم دستور داد دهانش را بدوزند.
فرخی سپس به تهران آمد و به مبارزات سیاسی خود ادامه داد و چند بار مورد حمله و ترور قرار گرفت با قرارداد 1919 به مخالفت برخاست و اشعاری در روزنامهها چاپ کرد. چون سیدضیاء به قدرت رسید فرخی را زندانی کرد. فرخی پس از رهایی از زندان روزنامه طوفان* را در 1300ش تأسیس کرد[۱][۲]، در 1307ش به نمایندگی مجلس شورای ملّی از شهر یزد انتخاب شد، اما مدتی بعد به سبب درگیری با دولت در مجلس متحصن شد و از آنجا به اروپا گریخت[۱] و در برلین اقامت گزید و در آنجا با روزنامههای پیکار و نهضت همکاری میکرد و مطالبی علیه رضاشاه مینوشت. پس از چند سال اقامت به وساطت تیمورتاش به ایران بازگشت و در آخر به سبب مسألهای عادی او را به زندان انداختند. فرخی در زندان قصر روز 25 مهر 1318ش به دست پزشک احمدی با آمپول هوا به قتل رسید[۳][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جمشید کیانفر