ناصح جرفادقانی(گلپایگانی)
ناصح جرفادقانی/ گلپایگانی، (اواخر سده 6 و اوایل سده 7ق / ؟م) نویسنده، مترجم، شاعر.
ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی از ادبا و مترجمان توانای عهد سلاجقه بود[۱]. در خدمت برخی از ممالیک اتابکان آذربایجان به سر میبرد. در نظم و نثر فارسی تبحر داشت. به دانشهای رایج زمان از جمله تفسیر و نیز مطالعه کتاب علاقه میورزید. او مانند بیشتر دانشمندان و مردم روزگار خویش بر مذهب تسنن بود[۲]. در 630ق / ؟م تاریخ یمینی یا تاریخ عتبی (412ق/ ؟م) اثر ابونصر محمد عتبی (د 427ق/ ؟م) را از عربی به فارسی برگرداند[۳]. این برگردان در شمار بهترین آثار مصنوع و مزین در ادب فارسی است[۴]. ترجمه تاریخ یمینی* از لحاظ فصاحت و استحکام پایه با اصل عربی آن برابری میکند. سبک آن هم تقلیدی از کلیله و دمنه* است، با این تفاوت که گاه سجع نیز در آن به کار رفته است[۵]. از دیگر آثار ناصح جرفادقانی میتوان: تحفه الآفاق فی محاسن اهل العراق و دو مجموعه شعر به نامهای روضه الحزن و شعلهالقابس را ذکر کرد. قطعاتی از این دو مجموعه به زبانهای عربی و فارسی در آثار برخی از نویسندگان آمده است[۱]. به تصریح خودش مجموعههای شعری او نزدیک به 2000 بیت را دربر دارد. تاریخ آلعباس را نیز که یکی از مآخذ تاریخ نگارستان است، به ناصح جرفادقانی نسبت دادهاند[۶][۷][۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج2، ص557.
- ↑ ناصح جرفادقانی، ابوالشرف. ترجمه تاریخ یمینی. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 24، 27، 28 (به اختصار).
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1352، ج2، ص 1011 ـ 1012.
- ↑ حاكمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص64.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356) ، ج2، ص 386 ـ 387.
- ↑ ناصح جرفادقانی، ابوالشرف. ترجمه تاریخ یمینی. به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 25، 26.
- ↑ براون، ادوارد. تاریخ ادبی ایران؛ از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ج 2، ب 2، ص 262.
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 136 ـ 137.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر