پرش به محتوا

آل کثیر

از ویکی ایران

آل‌کثیر، نام یکی از عشیره‌‌های مهم عرب شیعی مذهب خوزستان. نام این عشیره را کثیر و اکثیر نیز گفته‌اند و به سبب شمار فراوان جمعیت آن، کثیر به صورت صفت برای آن‌ها به کار می‌رود.

برخی منابع، ورودآل‌کثیر به خوزستان را در  زمان حکومت صفویه (و برخلاف دیگر طوایف عرب خوزستان که خاستگاه جغرافیایی‌شان عراق است) از مکانی غیر از عراق دانسته‌اند[۱]. ریش سفیدان آل‌کثیر نسب خود را به برمکیان و خالد برمکی می‌رسانند[۲]. برخی ار محلی‌ها نیز بر این باورند که عشیره آل‌کثیر در خوزستان شکل گرفته است.

در زمان حکومت مشعشعیان در خوزستان، طوایفی مانند مَعلّی، روس عُلَیم، طُرَیف، ظَبّه، عنافِجه، عبدالخان و مهدیه را «طوایف کثیر» می‌نامیدند. در آن زمان خُنَیفر (نخستین نیای آل‌کثیر کنونی) از عراق به خوزستان آمد و دختر  یکی از شیوخ بنی‌خالد را به زنی گرفت و صاحب فرزندی به نام ناصر ‌شد. وی با پشتیبانی حکومت مشعشعی طایفه خنیفر را تأسیس کرد. طوایف کثیر بر سر انشعاب نهر هرموشی از کرخه با طایفه خنیفر درگیر شدند و این طایفه را از بین بردند. پس از آن، ناصر به کین‌خواهی پدر، شیوخ طوایف کثیر را کشت و ریاست این طوایف را بر عهده گرفت و نام کثیر را نیز به ارث برد[۳].

آل‌کثیر در مناطق میاناب دز و کرخه و روستاهای شهرهای شوش و دزفول پراکنده‌اند. آل‌کثیر به 3 شاخه (بیت) به نام‌های بیت سَعْد، بیت کریم و بیت ناصر تقسیم می‌شود[۴]. سعد، کریم و ناصر از فرزندان خنیفر بودند که آل‌کثیر میان آن‌ها تقسیم شد. هر یک از این بیت‌ها نیز خود به بخش‌های کوچکتری تقسیم می‌شوند[۴]. از شمار جمعیت آل‌کثیر در سال‌های اخیر گزارشی در دست نیست. اکثر مردان آل‌کثیر در سال‌های اخیر به کارگری در شرکت نیشکر هفت‌تپه مشغولند. دیگران نیز به کشاورزی و دامداری می‌پردازند[۵][۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. عزاوی. عباس. عشائر العراق. بغداد: 1375ق/ 1956م؛ ج 4/190.
  2. تحقیقات میدانی مؤلف. محیط طباطبایی، محمد. «سرزمین بحرین»، سمینار خلیج فارس. تهران: 1341، ص1/94.
  3. تحقیقات میدانی مؤلف.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ تحقیقات میدانی مؤلف.
  5. تحقیقات میدانی مؤلف.
  6. تلخیص از برگ نیسی، کاظم، "آل‌کثیر"، در دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج2، 1374ش.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

کاظم برگ‌نیسی