آگهی
آگهی (Advertisement). در اصطلاح مطالب خبری و تبلیغی که از جانب فردی یا دستگاهی برای آگاه کردن عموم مردم به صورت نوشته بر دیوار، روزنامه و مجله یا به صورت گفتار از رادیو و تلویزیون و فیلم پخش شود[۱][۲].استفاده از آگهی در ایران به عهد باستان باز میگردد. از نخستین ابزارهای آگهیرسانی، میتوان به تابلوها و جارچیها اشاره کرد. پیشینه آگهی در ایران به ترتیب شامل دیوارکوب، نشریه ادواری، کتاب، سینما، رادیو، تلویزیون، و جز آن بوده است. آگهی در عهد قاجار، نامهای متفاوتی چون اعلامنامه، اعلان، اعلاننامه، اشتهارنامه، انتشارنامه، اعلانات تجارتی، و اعلان دولتی داشته که هیچ یک به جز «اعلان» قبول عام نیافته است.
عباس میرزا نایبالسلطنه نخستین فرد ایرانی بود که پیش از انتشار نشریه در ایران به مطبوعات اروپا آگهی داد[۳][۴]، اما پیشینه آگهی در مطبوعات ایران را باید متعلق به عهد ناصرالدین شاه قاجار دانست. نخستین آگهی که در مطبوعات فارسی عهد ناصری درج شد، به سفارش تاجری فرنگی به نام «موسیو روجیاری» است. اولین قیمتگذار آگهی نیز در ایران «دیوان اعلی» بوده است[۳][۴].
در دهه 1310ش نخستین کانون تبلیغاتی در ایران توسط دو نفر به نامهای شریفی و صفایی تأسیس شد. پس از آن با تأسیس کانون تبلیغاتی «هاوانس» به مدیریت اسحقفنزی در دهه 1320ش شکل نوینی از تبلیغ در ایران مرسوم گردید.
به دنبال تشکیل فرهنگستان ایران در 1314ش واژه «آگاهی»، جایگزین اعلان شد. اما سرپاس مختاری، رئیس وقت اداره کل شهربانی، طی نامهای از «ریاست وزرا» در خواست کرد که «چون کلمه آگاهی جهت تأمینات اداره کل شهربانی تعیین شده است، مستدعی است امر فرمایند به کلیه وزارتخانهها و دوایر دولتی دستور صادر گردد از استعمال کلمه آگاهی به جای اعلان خودداری نمایند»[۵]. پس از این نامه و دستور نخستوزیر وقت، واژه «آگهی» به جای آگاهی تعیین شد. این واژه به سرعت رواج یافت و به واژگان مطبوعاتی ـ و به بیان گستردهتر رسانهای ـ ایران راه یافت.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دهخدا، علیاکبر. لغتنامه. ج1، ذیل «آگهی».
- ↑ معین، محمد. فرهنگ فارسی. ج1، ذیل «آگهی».
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ وقایعالاتفاقیه. س اول، نمره 6، (10 جمادیالاول 1267ق).
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ اداره كل شهربانی به رياست الوزرا. 5982/48380 مورخ 1315/07/12.
- ↑ آگهی. دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران، جلد 1. تهران: انتشارات کتابخانه ملی ایران، 1385، ذیل " آگهی".
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
فرید قاسمی
تلخیص و بازنگری داکا