پرش به محتوا

بنیاد پهلوی

از ویکی ایران

بنیاد پهلوی، سازمانی که حفظ و اداره املاک و مستغلات موقوفه محمدرضا شاه پهلوی بر عهده آن بود. بنیاد در 1337 با فرمان محمدرضا شاه با عنوان بنیاد خیریه و با هدف کمک به بهداشت عمومی، توسعه فرهنگ، تهذیب اخلاق عمومی و کمک به مستمندان تأسیس شد. محمدرضا شاه تمام مهمانخانه‌های شخصی و ملکی و موروثی را که زیر مجموعه املاک سلطنتی بود وقف این بنیاد کرد[۱].

این بنیاد که سالانه 40 میلیون دلار کمک مالی می‌گرفت، بیشتر دارائی‌هایش را در امور کشاورزی، بازرگانی و بانکداری، امور انتشاراتی و ساخت اتومبیل و لاستیک سرمایه‌گذاری کرد[۲] و اکثر سهام شرکت‌ها به این بنیاد و به طور غیرمستقیم به خانواده پهلوی تعلق داشت[۳]. این سازمان سه منبع مهم پولی برای خانواده پهلوی، منبع اعمال نفوذ در بخش‌های اقتصادی و منبع پاداش به حامیان سلطنت بود[۴]. جعفر منصوریان مدیر کل حقوقی و اسدالله علم مدیر کل املاک موقوفه این بنیاد را عهده‌دار بودند[۵]. در 1357 به دلیل مخالفت مردم، شاه قمارخانه‌‌های آن را تعطیل کرد و شاپور بختیار آخرین رئیس دولت شاه، پیش از انقلاب اسلامی هم دارائی‌های آن را توقیف و عملاً به عمر آن خاتمه داد[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. دشتی‌زاده، کریم. سیمای آریامهر. تهران: دفتر اندیشه، بی‌تا، ص120.
  2. ج. کازیورسکی، مارک. سیاست خارجی آمریکا و شاه. ترجمه جمشید زنگنه، تهران: خدمات فرهنگی رسا، 1373، ص292.
  3. ج. کازیورسکی، مارک. سیاست خارجی آمریکا و شاه. ترجمه جمشید زنگنه، تهران: خدمات فرهنگی رسا، 1373، ص292.
  4. نجاتی، غلامرضا. تاریخ بیست ساله ایران. ج1، تهران: رسا، 1371، ص493.
  5. زنان دربار به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1381، ص271.
  6. آبراهامیان، برواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه کاظم فیروزمند و دیگران، تهران: مرکز، 1381، ص485، 475.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

مریم غلامعلی زاده