سعدالدین وراوینی
سعدالدین وَراوینی، (سدههای 6 و7 ق) ادیب، نویسنده.
سعدالدین از مردم آذربایجان بود و در عهد اتابکان آذربایجان میزیست. ظاهراً به وَراوی ـ آبادی کوچکی در کوههای آذربایجان میان اردبیل و تبریز و در نزدیکی اهر ـ نسبت داشت[۱]. او از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربیبالدین هارون بن علی، وزیر دانش دوست اتابک ازبک بن محمد بن ایلدگز (حک 607ـ 622ق/ ؟م) بود[۲]. در سراسر زندگی با کتاب سر و کار داشت و از جستجو در حکایات و افسانههایی که به نثر و نظم بر جای مانده بود، باز نمیماند[۳]. در شاعری نیز دستی داشت و ابیاتی میسرود[۴]. میان 607 تا 622ق / ؟م کتاب مرزباننامه اثر مرزبان بن رستم بن شروین را از زبان طبری به فارسی برگرداند و آن را به نام هارون بن علی مزیّن کرد[۵]. اثر او عاری از سادگی است و از آوردن ترکیبهای نامستعمل عربی و نیز امثال و شواهد دیگران پرهیز کرده است[۱]. همچنین نثر وی در مرزباننامه در بسیاری از موارد با ایجاز همراه است[۵]. او را در شمار آن دسته از نویسندگان سده 7م دانستهاند که به شیوه اشعار پیچیده سبک عراقی، معانی و اصطلاحهای علمی، به ویژه در طب، نجوم، صرف و نحو و اساطیر را در قالب مضامین شعری به کار گرفتهاند[۶]. مرزباننامه وراوینی با تصحیح و تحشیه میرزامحمدخان قزوینی (لیدن، انتشارات اوقاف گیب ، 1909م) چاپ شده است. چاپ منقحی از آن نیز توسط محمد روشن (تهران، 2535 / 1355) صورت گرفته است[۷][۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: جیبی ، 1381، ج.1، ص1296 (ذیل سعدالدین وراوینی).
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص1005.
- ↑ روشن، محمد. مقدمه بر مرزباننامه، سعدالدین وراوینی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 2535 (1355ش)، ج1، ص17.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، 2535 (1355ش)، ج3، ص15.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ حاکمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.
- ↑ خطیبی، حسین. فنّ نثر در ادب پارسی. تهران: زوار ، 1366، ج1، ص537.
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص368.
- ↑ بیانی، مهدی. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات رادیو، 1340 (تاریخ مقدمه)، ص185.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر