ظهیر فاریابی
ظهیر فاریابی (د 598 ق / 1202م)، شاعر.
ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی از شاعران پایان سده 6 و از قصیده سرایان و غزل گویان ایران است. در غزلهای خود به ظهیر تخلّص میکرد. در فاریاب از توابع جوزجان بلخ به دنیا آمد[۱]. در جوانی چندی در خراسان زیست و مدتی در نیشابور به کسب دانش پرداخت. در خراسان به دربار طغانشاه بن مؤیّد پیوست، اما از وی توجه و نواختی ندید. در 582ق / 1186م از نیشابور به عراق رفت و در اصفهان به خدمت خاندان خُجَند درآمد[۲]. در عراق شهرت فراوانی به دست آورد و به ویژه مورد توجّه ابوبکر جهان پهلوان بن ایلدگز، اتابک آذربایجان قرار گرفت[۳]. در اواخر عمر زندگی درباری را رها کرد و در تبریز به کنج تقوی روی آورد و همان جا درگذشت[۴]. در مقبره الشعرا تبریز یا حظیره القضاه در کنار خاقانی به خاک سپرده شد[۵]. از ممدوحان وی میتوان حسام الدین اردشیر بن حسن از ملوک آل باوند، اتابک قزل ارسلان (حک 573-590 ق / 1177-1193م) و طغرل بن ارسلان از سلاجقه عراق را نام برد[۶]. تعریض سعدی درباب مدیحه گوییهایش او را نمونه برجسته شاعران اغراق پرداز نشان میدهد. سبک بیان او به دقت معانی و انسجام لفظ موصوف است[۷]. در شعر او مدح، درخواست، درشتی و نرمی، یأس، امید، نشاط و خستگی بسیار دیده میشود[۸]. دیوان او چندین بار چاپ شده و اخیراً نیز با تصحیح و تحقیق امیرحسن یزدگردی (به کوشش اصغر دادبه، تهران: نشر قطره، 1381ش) به چاپ رسیده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 750 و 751.
- ↑ زرین کوب، عبدالحسین. از گذشته ادبی ایران. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1375، ج.1، ص 312.
- ↑ عوفی، محمد. لباب الالباب. به کوشش سعید نفیسی، تهران: ابن سینا، 1335، ص 457.
- ↑ براون، ادوارد. از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، 1351، ج.1، ص 104.
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 208.
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص755.
- ↑ زرین کوب، عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: زرین، 1363، ج.1، ص 62.
- ↑ بینش، تقی. مقدمه بر دیوان اشعار ظهیر فاریابی. مشهد: باستان، 1337، ج.1، ص هجده (مقدمه).
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر