پرش به محتوا

قابوس نامه

از ویکی ایران

قابوس‌نامه، كتابی به فارسی درباره راه و رسم زندگانی از عنصرالمعالی كیكاوس* امیر آل زیاری.

عنصرالمعالی این كتاب را در نصیحت به فرزند خویش گیلانشاه در 475 ق / ؟م و در 44 باب نوشته است[۱]. عنصرالمعالی در نگارش این كتاب از شیوه نثر مرسل فارسی بهره جسته است[۲]. فكر روشن، نكته‌های عبرت‌آموز و نثر شیوا و ساده و روان نویسنده قابوس‌نامه چندان ستودنی است كه ضعف او در كار شعر و شاعری را از یاد می‌برد[۳]. یكی از دلایل ارزش معانی و لطف شیوه بیان قابوس‌نامه توجه شاعران و نویسندگان ادب فارسی به آن در طول دوره‌های گوناگون بوده است. چنان كه برخی از جمله سنایی غزنوی* در حدیقه الحقیقه*، محمد عوفی* در جوامع‌الحكایات*، ‌قاضی احمد غفاری در نگارستان، نظامی گنجوی* در خسرو و شیرین*، ‌عطار نیشابوری* در اسرارنامه* و جامی* در سلسله الذهب به نقل حكایت یا مطالبی از آن پرداخته‌اند[۳]. این كتاب اطلاعات سودمندی در ارتباط با مسائل فرهنگ، آداب و عادات ایرانیان در سده 5ق/ 11م به دست می‌دهد[۲]. قابوس‌نامه تا كنون به چند زبان دنیا ترجمه شده است. چاپ‌های متعددی از متن قابوس‌نامه در دست است. در آن میان چاپ ر. لوی[R. Levy] در 1951م در لندن[۴] و چاپ منقح غلام‌حسین یوسفی در تهران[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 2، ب 1، ص 1982، 1983.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ صفا، ‌ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن سینا، 1347 ش، ج 2، ص 900.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ عنصرالمعالی كیكاوس. قابوس‌نامه، به اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 7، 1373 ش، ص 19 (مقدمه مصحح).
  4. عنصرالمعالی، كیكاوس. قابوس‌نامه، به كوشش امین عبدالمجید بدوی، با مقدمه محمد معین، تهران: ابن سینا، ‌چ 1، 1335 ش، ص 1 (مقدمه معین).
  5. یوسفی، ‌غلامحسین. دیداری با اهل قلم، ‌تهران: علمی، 1375 ش، ج 1، ص 92.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر