پرش به محتوا

یادگار بزرگمهر

از ویکی ایران

یادگار بزرگمهر، اندرزنامه‌ای از بزرگمهر بختگان‌، وزیر دانای انوشیروان‌.

نویسنده‌ کتابش‌ را با مقدمه‌ای در معرفی و ذکر بزرگمهر و از زبان خود او آغاز می کند. سپس‌ از فرمان‌ انوشیروان‌ برای نوشتن‌ این‌ اثر، سبب‌ تألیف کتاب‌ و سرانجام‌ شرح‌ بی دوامی گیتی و ثبات‌ پارسایی سخن‌ می گوید. آنگاه‌ متن‌ اصلی اندرزنامه شروع‌ می شود. اندرزها به‌ شکل‌ پرسش‌ و پاسخ‌ درباره چگونگی فضیلت یا رذیلت یا درباره دارنده آن است‌. پرسش‌ها را نویسنده‌ طرح‌ می کند و خود بدان‌ها پاسخ‌ می دهد[۱].

یادگار بزرگمهر یکی از آثار مهم‌ زبان‌ پهلوی است‌ و با پندنامه‌ بزرگمهر در شاهنامه فردوسی شباهت‌ دارد. متن‌ آن‌ را دستور بهرام‌ جیسنجانا در 1885م‌ با ترجمه‌ انگلیسی به‌ نام‌ گنج‌ شایگان‌ منتشر کرد. اما وست[West]‌، خاورشناس‌ انگلیسی با انتقاد محققانه‌ خود بر آن‌ ثابت‌ کرد که‌ این‌ کتاب‌ غیر از گنج‌شایگان‌ است‌ و تا فقره‌ 120 آن‌ به‌ رساله‌ پندنامه‌ بزرگمهر و سپس‌ به‌ پندنامک‌ زردشت‌ تعلق‌ دارد.وی همچنین‌ بقیه‌ پندنامه‌ بزرگمهر را در همان‌ مقاله‌ که‌ به‌ صورت‌ کتابی جداگانه‌ منتشر شده‌، عرضه‌کرد[۲].

پیش‌ از فردوسی نیز این‌ اثر به‌ فارسی برگردانده‌ شده‌ و ظاهراً این‌ ترجمه‌ چنان‌ واژه‌ به‌ واژه‌ بوده‌ است‌ که‌ هنوز هم‌ در جامه‌ شعری شاهنامه‌ دیده‌ می شود[۳]. ماهیار نوابی این اندرزنامه را به فارسی برگردانده است[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تفضّلی، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 185.
  2. صفا، ذبیح‌الله‌. حماسه‌ سرایی در ایران‌. تهران‌: امیرکبیر، 1352، ص‌ 49.
  3. سمیعی، احمد. ادبیات‌ ساسانی. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 35.
  4. نوابی، ماهیار. مجموعه مقالات. به کوشش محمود طاووسی، شیراز: ؟، 1355.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر