پرش به محتوا

وندیداد: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۱: خط ۱:
'''وَنْدیداد''' (Vandidād)، نوزدهمین نسک از [[اوستا]] و بیشتر حاوی پرسش‌ها و پاسخ‌هایی درباره تطهیر.
'''وَنْدیداد''' (Vandidād)، نوزدهمین نسک از [[اوستا]] و بیشتر حاوی پرسش‌ها و پاسخ‌هایی درباره تطهیر.


صورت‌ تصحیف‌ شده‌ «ویدیوداد»[vi. daēva. dāta] و اصلاً به‌ معنی‌ «کسی‌ است‌ که‌ قانونش‌ جدایی‌ و دوری‌ از [[دیوان|دیوان‌]]» است‌. «دیو» را در اصل‌، خدا ـ آن‌ دسته‌ از خدایان‌ هند و ایرانی‌ که‌ [[زرتشت|زردشت‌]] آنها را مطرود دانسته‌ ـ معناکرده‌اند<ref>تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌60.</ref>. ''وندیداد'' تنها نسک‌ موجود از [[اوستا]]<nowiki/>ی‌ [[ساسانیان|دوره‌ ساسانی‌]] و در شمار بخش‌ (دادی‌) آن‌ بوده‌است‌. به‌ 22 بخش‌ تقسیم‌ می‌شود که‌ هر بخش‌ آن‌ را یک‌ «فرگرد» گویند. مطالب‌ فرگردها به‌ شکل‌پرسشها و پاسخ‌هایی‌ است‌ که‌ بین‌ [[زرتشت|زردشت‌]] و اورمزد ردّ و بدل‌ می‌شود<ref name=":0">راشدمحصل‌، محمدتقی‌. '''''اوستا.''''' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌ 27.</ref>. پرسشها درباره‌ قوانین‌ تطهیر پس‌ از آلودگی‌ و کفّاره‌ پس‌ از گناه‌ است‌. به‌ این‌ ترتیب‌، گوشه‌ای‌ از زندگی ‌روزمره‌ مردان‌ و زنانی‌ را که‌ این‌ قوانین‌ برای‌ آنها وضع‌ شده‌، نشان‌ می‌دهد.  
صورت‌ تصحیف‌ شده‌ «ویدیوداد»[vi. daēva. dāta] و اصلاً به‌ معنی‌ «کسی‌ است‌ که‌ قانونش‌ جدایی‌ و دوری‌ از [[دیوان|دیوان‌]]» است‌. «دیو» را در اصل‌، خدا ـ آن‌ دسته‌ از خدایان‌ هند و ایرانی‌ که‌ [[زرتشت|زردشت‌]] آنها را مطرود دانسته‌ ـ معناکرده‌اند<ref>تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌60.</ref>. ''وندیداد'' تنها نسک‌ موجود از [[اوستا]]<nowiki/>ی‌ [[ساسانیان|دوره‌ ساسانی‌]] و در شمار بخش‌ (دادی‌) آن‌ بوده‌است‌. به‌ 22 بخش‌ تقسیم‌ می‌شود که‌ هر بخش‌ آن‌ را یک‌ «فرگرد» گویند. مطالب‌ فرگردها به‌ شکل‌پرسشها و پاسخ‌هایی‌ است‌ که‌ بین‌ [[زرتشت|زردشت‌]] و اورمزد ردّ و بدل‌ می‌شود<ref name=":0">راشدمحصل‌، محمدتقی‌. '''''اوستا.''''' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌ 27.</ref>. پرسشها درباره‌ قوانین‌ تطهیر پس‌ از آلودگی‌ و کفّاره‌ پس‌ از گناه‌ است‌. به‌ این‌ ترتیب‌، گوشه‌ای‌ از زندگی ‌روزمره‌ مردان‌ و زنانی‌ را که‌ این‌ قوانین‌ برای‌ آنها وضع‌ شده‌، نشان‌ می‌دهد.


همچنین‌ شامل‌ چند داستان‌ اسطوره‌ای مانند داستان‌ جم‌ و ساختن‌ قلعه‌ برای‌ نگهداری‌ از آفریده‌های‌ اهورا مزدا در برابرطوفان‌ و [[زرتشت|زردشت‌]] که‌ روح‌ پلید او را اغوا می‌کند و بخش‌ جغرافیایی‌ مفصلی‌ درباره‌ سرزمین‌های‌مختلف‌ مزدا آفریده‌ است‌<ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان'''.'' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌26.</ref>. تألیف‌ ''وندیداد'' را به‌ دوره‌ پس‌ از [[هخامنشیان|هخامنشیان‌]] نسبت‌ می‌دهند و احتمالاً [[مغان|مغان‌]] غرب‌ [[کشور ایران|ایران‌]]، پس‌ ازگرویدن‌ به‌ [[زرتشتی، دین|دین‌ زردشت‌]] در تدوین‌ آن‌ مشارکت‌ داشته‌اند<ref name=":0" />. دستور زبان‌ متن‌ ''وندیداد'' غالباً تحریف‌ شده‌ است‌ و در مقایسه‌ با ''[[یشت ها|یشت‌ها]]'' صورت‌ درستی‌ ندارد<ref>تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌61.</ref><ref>ابوالقاسمی‌، محسن‌. '''''راهنمای‌ زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌6.</ref>.
همچنین‌ شامل‌ چند داستان‌ اسطوره‌ای مانند داستان‌ جم‌ و ساختن‌ قلعه‌ برای‌ نگهداری‌ از آفریده‌های‌ اهورا مزدا در برابرطوفان‌ و [[زرتشت|زردشت‌]] که‌ روح‌ پلید او را اغوا می‌کند و بخش‌ جغرافیایی‌ مفصلی‌ درباره‌ سرزمین‌های‌مختلف‌ مزدا آفریده‌ است‌<ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان'''.'' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌26.</ref>. تألیف‌ ''وندیداد'' را به‌ دوره‌ پس‌ از [[هخامنشیان|هخامنشیان‌]] نسبت‌ می‌دهند و احتمالاً [[مغان|مغان‌]] غرب‌ [[کشور ایران|ایران‌]]، پس‌ ازگرویدن‌ به‌ [[زرتشتی، دین|دین‌ زردشت‌]] در تدوین‌ آن‌ مشارکت‌ داشته‌اند<ref name=":0" />. دستور زبان‌ متن‌ ''وندیداد'' غالباً تحریف‌ شده‌ است‌ و در مقایسه‌ با ''[[یشت ها|یشت‌ها]]'' صورت‌ درستی‌ ندارد<ref>تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌61.</ref><ref>ابوالقاسمی‌، محسن‌. '''''راهنمای‌ زبان‌های باستانی ایران‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌6.</ref>.
خط ۱۲: خط ۱۲:


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1.     تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌60.
<references />


2.     راشدمحصل‌، محمدتقی‌. '''''اوستا.''''' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌ 27.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3.     زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان'''.'' تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌26.
 
4.     راشدمحصل‌. همانجا'''''.'''''
 
5.    تفضّلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌61.
 
نیز نک‌:
 
----[1]. vi. daēva. dāta


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۲

وَنْدیداد (Vandidād)، نوزدهمین نسک از اوستا و بیشتر حاوی پرسش‌ها و پاسخ‌هایی درباره تطهیر.

صورت‌ تصحیف‌ شده‌ «ویدیوداد»[vi. daēva. dāta] و اصلاً به‌ معنی‌ «کسی‌ است‌ که‌ قانونش‌ جدایی‌ و دوری‌ از دیوان‌» است‌. «دیو» را در اصل‌، خدا ـ آن‌ دسته‌ از خدایان‌ هند و ایرانی‌ که‌ زردشت‌ آنها را مطرود دانسته‌ ـ معناکرده‌اند[۱]. وندیداد تنها نسک‌ موجود از اوستای‌ دوره‌ ساسانی‌ و در شمار بخش‌ (دادی‌) آن‌ بوده‌است‌. به‌ 22 بخش‌ تقسیم‌ می‌شود که‌ هر بخش‌ آن‌ را یک‌ «فرگرد» گویند. مطالب‌ فرگردها به‌ شکل‌پرسشها و پاسخ‌هایی‌ است‌ که‌ بین‌ زردشت‌ و اورمزد ردّ و بدل‌ می‌شود[۲]. پرسشها درباره‌ قوانین‌ تطهیر پس‌ از آلودگی‌ و کفّاره‌ پس‌ از گناه‌ است‌. به‌ این‌ ترتیب‌، گوشه‌ای‌ از زندگی ‌روزمره‌ مردان‌ و زنانی‌ را که‌ این‌ قوانین‌ برای‌ آنها وضع‌ شده‌، نشان‌ می‌دهد.

همچنین‌ شامل‌ چند داستان‌ اسطوره‌ای مانند داستان‌ جم‌ و ساختن‌ قلعه‌ برای‌ نگهداری‌ از آفریده‌های‌ اهورا مزدا در برابرطوفان‌ و زردشت‌ که‌ روح‌ پلید او را اغوا می‌کند و بخش‌ جغرافیایی‌ مفصلی‌ درباره‌ سرزمین‌های‌مختلف‌ مزدا آفریده‌ است‌[۳]. تألیف‌ وندیداد را به‌ دوره‌ پس‌ از هخامنشیان‌ نسبت‌ می‌دهند و احتمالاً مغان‌ غرب‌ ایران‌، پس‌ ازگرویدن‌ به‌ دین‌ زردشت‌ در تدوین‌ آن‌ مشارکت‌ داشته‌اند[۲]. دستور زبان‌ متن‌ وندیداد غالباً تحریف‌ شده‌ است‌ و در مقایسه‌ با یشت‌ها صورت‌ درستی‌ ندارد[۴][۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تفضّلی‌، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌60.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ راشدمحصل‌، محمدتقی‌. اوستا. تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌ 27.
  3. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان. تهران‌: دفتر پژوهش‌های‌ فرهنگی‌، 1382، ص‌26.
  4. تفضّلی‌، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ کوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌61.
  5. ابوالقاسمی‌، محسن‌. راهنمای‌ زبان‌های باستانی ایران‌. تهران‌: سمت‌، 1375، ج‌1، ص‌6.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر