پرش به محتوا

انوار سهیلی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''''انوار سهیلی / یا  كلیله و دمنة كاشفی''''': كتابی در باب اخلاق، تربیت و حكم از ملاحسین كاشفی واعظ سبزواری (د 910ق / 1504م)، ‌عالم و نویسندة ایرانی سدة 9ق/ 15م. مؤلف چند سده پس از برگردان فارسی ''كلیله و دمنه'' به وسیلة ابوالمعالی نصرالله منشی (سدة 6ق)، ‌...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''''انوار سهیلی / یا  كلیله و دمنة كاشفی''''': كتابی در باب اخلاق، تربیت و حكم از ملاحسین كاشفی واعظ سبزواری (د 910ق / 1504م)، ‌عالم و نویسندة ایرانی سدة 9ق/ 15م.  
'''''انوار سهیلی / یا  [[کلیله و دمنه]] کاشفی'''''،کتابی در باب اخلاق، تربیت و حکم از ملاحسین کاشفی واعظ سبزواری (د 910ق / 1504م)، ‌عالم و نویسنده ایرانی سده 9ق/ 15م.  


مؤلف چند سده پس از برگردان فارسی ''كلیله و دمنه'' به وسیلة ابوالمعالی نصرالله منشی (سدة 6ق)، ‌این كتاب را به تقلید و به عنوان تهذیب و برگردان جدیدی از آن<sup>1</sup> در 14 باب و یك مقدمه<sup>2</sup> ترتیب داد. هدف نویسنده از نگارش ''انوار سهیلی'' كه به نام نظام‌الدین احمد سهیلی از امرای دربار سلطان حسین بایقرا (حك 873ـ911ق / 1468 / 1505م) نوشته شده، جایگزین كردن اشعار و امثال فارسی و اصطلاحات ساده به جای اشعار و امثال عربی و برخی از كلمات و عبارات پیچیدة كلیله و دمنه و نزدیك كردن آن با فهم و ذوق مردم زمانه بوده است. با این حال او در این امر توفیق چندانی كسب نكرد.<sup>3</sup> ''انوار سهیلی'' به [[ترکی|زبان تركی]] برگردان شده است. این كتاب در هندوستان مشهور شد و مدتی از متون درسی [[فارسی|زبان فارسی]] بود.<sup>4</sup> افزون بر این، ابوالفضل بن مبارك ناگوری، تاریخنگار و وزیر اكبرشاه، ‌بر اساس آن ''عیار دانش'' را نوشت.<sup>5</sup> برخی از چاپ‌های مشهور آن بدین قرارند: ''منتخب انوار سهیلی''، لندن، 1821؛ ''منتخبات انوار سهیلی''، ‌لندن، ‌1827م؛ ''كلیات انوار سهیلی''، به تصحیح كی نیل پولف اوزلی، ‌هارتفرد، 1851؛ برلین، 1341ق / 1301ش. انوار سهیلی بارها نیز در لكهنو، حیدرآباد و بمبئی چاپ سنگی شده است.<sup>6</sup> در ایران نیز چند بار از جمله در 1362ش توسط انتشارات امیركبیر به چاپ رسیده است.
مؤلف چند سده پس از برگردان فارسی ''کلیله و دمنه'' به وسیله ابوالمعالی نصرالله منشی (سده 6ق)، ‌این کتاب را به تقلید و به عنوان تهذیب و برگردان جدیدی از آن<ref>حاکمی‌،‌ اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''''. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 13.</ref> در 14 باب و یک مقدمه<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس،  1373، ج 4، ص 475، 525.</ref> ترتیب داد. هدف نویسنده از نگارش ''انوار سهیلی'' که به نام نظام‌الدین احمد سهیلی از امرای دربار [[سلطان‌ حسین میرزا بایقرا|سلطان حسین بایقرا]] (حک 873ـ911ق / 1468 / 1505م) نوشته شده، جایگزین کردن اشعار و امثال فارسی و اصطلاحات ساده به جای اشعار و امثال [[عربی]] و برخی از کلمات و عبارات پیچیده [[کلیله و دمنه]] و نزدیک کردن آن با فهم و ذوق مردم زمانه بوده است. با این حال او در این امر توفیق چندانی کسب نکرد<ref name=":0">واعظ کاشفی، ‌ملاحسین''. '''انوار سهیلی'''''. ‌تهران: امیرکبیر، 1362، ج.3، ص 2ـ3 (مقدمه ناشر).</ref>. ''انوار سهیلی'' به [[ترکی|زبان ترکی]] برگردان شده است. این کتاب در هندوستان مشهور شد و مدتی از متون درسی [[فارسی|زبان فارسی]] بود<ref>طبری، ‌محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر،  1372، ج.1، ص 86.</ref>. افزون بر این، ابوالفضل بن مبارک ناگوری، تاریخنگار و وزیر اکبرشاه، ‌بر اساس آن ''عیار دانش'' را نوشت<ref>ریپکا، یان و دیگران. '''''تاریخ ادبیات ایران'''''. ‌ترجمه عیسی شهابی، ‌تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ‌1354، ص 494.</ref>. برخی از چاپ‌های مشهور آن بدین قرارند: 


'''مآخذ:'''
* ''منتخب انوار سهیلی''، لندن، 1821؛
* ''منتخبات انوار سهیلی''، ‌لندن، ‌1827م؛
* ''کلیات انوار سهیلی''، به تصحیح کی نیل پولف اوزلی، ‌هارتفرد، 1851، برلین، 1341ق / 1301ش.


1.    حاكمی‌،‌ اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''''. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 13.
انوار سهیلی بارها نیز در لکهنو، حیدرآباد و بمبئی [[چاپ سنگی]] شده است<ref name=":0" />. در ایران نیز چند بار از جمله در 1362ش توسط [https://amirkabirpub.ir/ انتشارات امیرکبیر] به چاپ رسیده است<ref>نفیسی، ‌سعید. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتاب‌های پرستو،  1356، ج 2، ص 252ـ253.</ref>.  


2.    صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ 10، 1373، ج 4، ص 475، 525.
== نیز نگاه کنید به ==


3.    واعظ كاشفی، ‌ملاحسین''. '''انوار سهیلی'''''. ‌تهران: امیركبیر، چ 3، 1362، ص 2ـ3 (مقدمة ناشر).
* [[سلطان‌ حسین میرزا بایقرا]]
* [[کلیله و دمنه]]


4.    طبری، ‌محمدعلی. '''''زبدةالآثار'''''. تهران: امیركبیر، چ 1، 1372، ص 86.
== مآخذ ==
<references />


5.    ریپكا، یان و دیگران. '''''تاریخ ادبیات ایران'''''. ‌ترجمة عیسی شهابی، ‌تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ‌1354، ص 494.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
6.    واعظ كاشفی، ‌ملاحسین. همان جا.
 
و نیز نگ: نفیسی، ‌سعید. '''''سبك شناسی'''''. تهران: كتاب‌های پرستو، چ 4، 1356، ج 2، ص 252ـ253.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۷

انوار سهیلی / یا  کلیله و دمنه کاشفی،کتابی در باب اخلاق، تربیت و حکم از ملاحسین کاشفی واعظ سبزواری (د 910ق / 1504م)، ‌عالم و نویسنده ایرانی سده 9ق/ 15م.

مؤلف چند سده پس از برگردان فارسی کلیله و دمنه به وسیله ابوالمعالی نصرالله منشی (سده 6ق)، ‌این کتاب را به تقلید و به عنوان تهذیب و برگردان جدیدی از آن[۱] در 14 باب و یک مقدمه[۲] ترتیب داد. هدف نویسنده از نگارش انوار سهیلی که به نام نظام‌الدین احمد سهیلی از امرای دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873ـ911ق / 1468 / 1505م) نوشته شده، جایگزین کردن اشعار و امثال فارسی و اصطلاحات ساده به جای اشعار و امثال عربی و برخی از کلمات و عبارات پیچیده کلیله و دمنه و نزدیک کردن آن با فهم و ذوق مردم زمانه بوده است. با این حال او در این امر توفیق چندانی کسب نکرد[۳]. انوار سهیلی به زبان ترکی برگردان شده است. این کتاب در هندوستان مشهور شد و مدتی از متون درسی زبان فارسی بود[۴]. افزون بر این، ابوالفضل بن مبارک ناگوری، تاریخنگار و وزیر اکبرشاه، ‌بر اساس آن عیار دانش را نوشت[۵]. برخی از چاپ‌های مشهور آن بدین قرارند:

  • منتخب انوار سهیلی، لندن، 1821؛
  • منتخبات انوار سهیلی، ‌لندن، ‌1827م؛
  • کلیات انوار سهیلی، به تصحیح کی نیل پولف اوزلی، ‌هارتفرد، 1851، برلین، 1341ق / 1301ش.

انوار سهیلی بارها نیز در لکهنو، حیدرآباد و بمبئی چاپ سنگی شده است[۳]. در ایران نیز چند بار از جمله در 1362ش توسط انتشارات امیرکبیر به چاپ رسیده است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. حاکمی‌،‌ اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 13.
  2. صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1373، ج 4، ص 475، 525.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ واعظ کاشفی، ‌ملاحسین. انوار سهیلی. ‌تهران: امیرکبیر، 1362، ج.3، ص 2ـ3 (مقدمه ناشر).
  4. طبری، ‌محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ج.1، ص 86.
  5. ریپکا، یان و دیگران. تاریخ ادبیات ایران. ‌ترجمه عیسی شهابی، ‌تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ‌1354، ص 494.
  6. نفیسی، ‌سعید. سبک شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، 1356، ج 2، ص 252ـ253.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر