پرش به محتوا

آداب الملوک: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « ===== آداب الملوك ===== عنوان مشترك كتاب‌هايي در ادب فارسي كه موضوع آنها حكمت عملي است و براي آموزش شاهان، شاهزادگان و وزيران نوشته شده‌اند. اين گونه آثار كه در غرب «آيينة شهرياران» (miror of princes) نام گرفته‌اند، ريشة ايراني دارند و نخست به مثابة بخش...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:


===== آداب الملوك =====
عنوان مشترک کتاب‌هایی در ادب [[فارسی]] که موضوع آنها حکمت عملی است و برای آموزش شاهان، شاهزادگان و وزیران نوشته شده‌اند. این گونه آثار که در غرب «آیینه شهریاران» (miror of princes) نام گرفته‌اند، ریشه ایرانی دارند و نخست به مثابه بخشی از میراث فرهنگی [[ایران باستان]] از راه ترجمه کتاب‌هایی از زبان پهلوی به زبان [[عربی]] به حوزه فرهنگ اسلامی راه یافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح [[عربی]] عنوان «ادب» یافتند و در ادبیات فارسی عنوان‌های گوناگونی چون سیرالملوک، [[سیاست نامه]]، آداب الملوک و مانند آنها یافتند. آدب الملوک‌ها، نه فلسفه‌ سیاسی‌اند و نه نظریه حکومت، بلکه درباره هنر حکمرانی نوشته شده‌اند و بر فرضیه دولت متمرکز و فرمانروای مستبد استوارند. نویسندگان آنها معمولاً مردانی کار آزموده‌اند که حاصل تجربه‌های خود را با اصول اخلاقی و دستورهای دینی درآمیخته و آن را به صورت اثری برای آموزش فرمانروایان به یادگار گذاشته‌اند. از مهم ترین کتاب‌هایی که عنوان آداب الملوک درباره آنها صادق است می‌توان ''[[قابوس نامه]]'' [[قابوس‌ بن‌ وُشمگير|عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس]]، ''سیرالملوک / [[سیاست نامه]]'' [[نظام الملک طوسی|خواجه نظام الملک]]، ''نصیجه الملوک'' امام محمد قزوینی، ''سلوک الملوک'' روزبهان خنجی اصفهانی، ''‌تاریخ فیروزشاهی'' ضیاءالدین برنی را نام برد<ref>تلخیص از: «آداب الملوک»، ‌اصیل، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی'''''، به سرپرستی انوشه، ‌ص 6ـ 7.</ref>.
عنوان مشترك كتاب‌هايي در ادب فارسي كه موضوع آنها حكمت عملي است و براي آموزش شاهان، شاهزادگان و وزيران نوشته شده‌اند. اين گونه آثار كه در غرب «آيينة شهرياران» (miror of princes) نام گرفته‌اند، ريشة ايراني دارند و نخست به مثابة بخشي از ميراث فرهنگي ايران باستان از راه ترجمة كتاب‌هايي از زبان پهلوي به زبان عربي به حوزة فرهنگ اسلامي راه يافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح عربي عنوان «ادب» يافتند و در ادبيات فارسي عنوان‌هاي گوناگوني چون سيرالملوك، سياست نامه، آداب الملوك و مانند آنها يافتند. آدب الملوك‌ها، نه فلسفة‌ سياسي‌اند و نه نظرية حكومت، بلكه دربارة هنر حكمراني نوشته شده‌اند و بر فرضية دولت متمركز و فرمانرواي مستبد استوارند. نويسندگان آنها معمولاً مرداني كار آزموده‌اند كه حاصل تجربه‌هاي خود را با اصول اخلاقي و دستورهاي ديني درآميخته و آن را به صورت اثري براي آموزش فرمانروايان به يادگار گذاشته‌اند. از مهم ترين كتاب‌هايي كه عنوان آداب الملوك دربارة آنها صادق است مي‌توان ''قابوس نامه'' عنصرالمعالي كيكاوس بن اسكندر بن قابوس، ''سيرالملوك / سياست نامه'' خواجه نظام الملك، ''نصيجة الملوك'' امام محمد قزويني، ''سلوك الملوك'' روزبهان خنجي اصفهاني، ''‌تاريخ فيروزشاهي'' ضياءالدين برني را نام برد.


تلخيص از: «آداب الملوك»، ‌اصيل، فرهنگنامة ادبي فارسي، به سرپرستي انوشه، ‌ص 6ـ 7.
== نیز نگاه کنید به ==
 
* [[ایران باستان]]
* [[سیاست نامه]]
* [[قابوس نامه]]
 
== مآخذ ==
<references />
 
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
 
== نویسنده مقاله ==
تلخیص ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۹

عنوان مشترک کتاب‌هایی در ادب فارسی که موضوع آنها حکمت عملی است و برای آموزش شاهان، شاهزادگان و وزیران نوشته شده‌اند. این گونه آثار که در غرب «آیینه شهریاران» (miror of princes) نام گرفته‌اند، ریشه ایرانی دارند و نخست به مثابه بخشی از میراث فرهنگی ایران باستان از راه ترجمه کتاب‌هایی از زبان پهلوی به زبان عربی به حوزه فرهنگ اسلامی راه یافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح عربی عنوان «ادب» یافتند و در ادبیات فارسی عنوان‌های گوناگونی چون سیرالملوک، سیاست نامه، آداب الملوک و مانند آنها یافتند. آدب الملوک‌ها، نه فلسفه‌ سیاسی‌اند و نه نظریه حکومت، بلکه درباره هنر حکمرانی نوشته شده‌اند و بر فرضیه دولت متمرکز و فرمانروای مستبد استوارند. نویسندگان آنها معمولاً مردانی کار آزموده‌اند که حاصل تجربه‌های خود را با اصول اخلاقی و دستورهای دینی درآمیخته و آن را به صورت اثری برای آموزش فرمانروایان به یادگار گذاشته‌اند. از مهم ترین کتاب‌هایی که عنوان آداب الملوک درباره آنها صادق است می‌توان قابوس نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس، سیرالملوک / سیاست نامه خواجه نظام الملک، نصیجه الملوک امام محمد قزوینی، سلوک الملوک روزبهان خنجی اصفهانی، ‌تاریخ فیروزشاهی ضیاءالدین برنی را نام برد[۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تلخیص از: «آداب الملوک»، ‌اصیل، فرهنگنامه ادبی فارسی، به سرپرستی انوشه، ‌ص 6ـ 7.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

تلخیص ابوالقاسم رادفر