آداب الملوک: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
عنوان مشترک کتابهایی در ادب فارسی که موضوع آنها حکمت عملی است و برای آموزش شاهان، شاهزادگان و وزیران نوشته شدهاند. این گونه آثار که در غرب «آیینه شهریاران» (miror of princes) نام گرفتهاند، ریشه ایرانی دارند و نخست به مثابه بخشی از میراث فرهنگی [[ایران باستان]] از راه ترجمه کتابهایی از زبان پهلوی به زبان [[عربی]] به حوزه فرهنگ اسلامی راه یافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح عربی عنوان «ادب» یافتند و در ادبیات فارسی عنوانهای گوناگونی چون سیرالملوک، سیاست | عنوان مشترک کتابهایی در ادب [[فارسی]] که موضوع آنها حکمت عملی است و برای آموزش شاهان، شاهزادگان و وزیران نوشته شدهاند. این گونه آثار که در غرب «آیینه شهریاران» (miror of princes) نام گرفتهاند، ریشه ایرانی دارند و نخست به مثابه بخشی از میراث فرهنگی [[ایران باستان]] از راه ترجمه کتابهایی از زبان پهلوی به زبان [[عربی]] به حوزه فرهنگ اسلامی راه یافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح [[عربی]] عنوان «ادب» یافتند و در ادبیات فارسی عنوانهای گوناگونی چون سیرالملوک، [[سیاست نامه]]، آداب الملوک و مانند آنها یافتند. آدب الملوکها، نه فلسفه سیاسیاند و نه نظریه حکومت، بلکه درباره هنر حکمرانی نوشته شدهاند و بر فرضیه دولت متمرکز و فرمانروای مستبد استوارند. نویسندگان آنها معمولاً مردانی کار آزمودهاند که حاصل تجربههای خود را با اصول اخلاقی و دستورهای دینی درآمیخته و آن را به صورت اثری برای آموزش فرمانروایان به یادگار گذاشتهاند. از مهم ترین کتابهایی که عنوان آداب الملوک درباره آنها صادق است میتوان ''[[قابوس نامه]]'' [[قابوس بن وُشمگير|عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس]]، ''سیرالملوک / [[سیاست نامه]]'' [[نظام الملک طوسی|خواجه نظام الملک]]، ''نصیجه الملوک'' امام محمد قزوینی، ''سلوک الملوک'' روزبهان خنجی اصفهانی، ''تاریخ فیروزشاهی'' ضیاءالدین برنی را نام برد<ref>تلخیص از: «آداب الملوک»، اصیل، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی'''''، به سرپرستی انوشه، ص 6ـ 7.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[ایران باستان]] | * [[ایران باستان]] | ||
* [[سیاست نامه]] | |||
* [[قابوس نامه]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۶: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
تلخیص ابوالقاسم رادفر | تلخیص ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | [[رده:ادبیات]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۹
عنوان مشترک کتابهایی در ادب فارسی که موضوع آنها حکمت عملی است و برای آموزش شاهان، شاهزادگان و وزیران نوشته شدهاند. این گونه آثار که در غرب «آیینه شهریاران» (miror of princes) نام گرفتهاند، ریشه ایرانی دارند و نخست به مثابه بخشی از میراث فرهنگی ایران باستان از راه ترجمه کتابهایی از زبان پهلوی به زبان عربی به حوزه فرهنگ اسلامی راه یافتند و با آن سازگار شدند و در اصطلاح عربی عنوان «ادب» یافتند و در ادبیات فارسی عنوانهای گوناگونی چون سیرالملوک، سیاست نامه، آداب الملوک و مانند آنها یافتند. آدب الملوکها، نه فلسفه سیاسیاند و نه نظریه حکومت، بلکه درباره هنر حکمرانی نوشته شدهاند و بر فرضیه دولت متمرکز و فرمانروای مستبد استوارند. نویسندگان آنها معمولاً مردانی کار آزمودهاند که حاصل تجربههای خود را با اصول اخلاقی و دستورهای دینی درآمیخته و آن را به صورت اثری برای آموزش فرمانروایان به یادگار گذاشتهاند. از مهم ترین کتابهایی که عنوان آداب الملوک درباره آنها صادق است میتوان قابوس نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس، سیرالملوک / سیاست نامه خواجه نظام الملک، نصیجه الملوک امام محمد قزوینی، سلوک الملوک روزبهان خنجی اصفهانی، تاریخ فیروزشاهی ضیاءالدین برنی را نام برد[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ تلخیص از: «آداب الملوک»، اصیل، فرهنگنامه ادبی فارسی، به سرپرستی انوشه، ص 6ـ 7.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
تلخیص ابوالقاسم رادفر